Γιατί η νέα έξαρση του Έμπολα τρομάζει τους επιστήμονες περισσότερο από τον χανταϊό
Διαβάζεται σε 4'
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε τη νέα έξαρση του Έμπολα ως “Έκτακτη Ανάγκη Διεθνούς Ενδιαφέροντος”. Tι πρέπει να γνωρίζουμε.
- 20 Μαΐου 2026 12:54
Μια νέα, σοβαρή έξαρση του ιού Έμπολα έχει θέσει τις παγκόσμιες υγειονομικές αρχές σε κατάσταση ύψιστου συναγερμού.
Η επιδημία ξεκίνησε από τη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και έχει ήδη περάσει τα σύνορα προς την Ουγκάντα, προκαλώντας δεκάδες θανάτους.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας κήρυξε την κατάσταση ως “Έκτακτη Ανάγκη Διεθνούς Ενδιαφέροντος“, με τις αρχές να προειδοποιούν ότι ο ιός κινείται γρήγορα. Διάφορες χώρες, όπως για παράδειγμα οι ΗΠΑ, έχουν ήδη εκδώσει ταξιδιωτικές οδηγίες.
Ο ΠΟΥ τονίζει ότι το κλειδί δεν είναι το κλείσιμο των συνόρων και το εμπόριο, αλλά η αυστηρή ιχνηλάτηση επαφών και η αυστηρή προστασία των υγειονομικών στα νοσοκομεία.
Γιατί οι αρχές ανησυχούν τόσο πολύ για τον Έμπολα
Ο λόγος της ανησυχίας των ειδικών δημόσιας υγείας, ως προς τη συνεχιζόμενη έξαρση του Έμπολα είναι το στέλεχος Μπουντιμπούγκιο (Bundibugyo).
Πρόκειται για μια σπάνια μορφή του ιού με ποσοστό θνητότητας από 30% έως και 50%.
Το πιο ανησυχητικό είναι πως για το συγκεκριμένο στέλεχος που βρίσκεται σε ένα από τα πιο πυκνοκατοικημένα και πληγέντα από συγκρούσεις, μέρη του κόσμου -με μεγάλη μετακίνηση πληθυσμού- είναι πως δεν υπάρχει αυτή τη στιγμή εγκεκριμένο εμβόλιο ή ειδική θεραπεία, σε αντίθεση με παλαιότερες εξάρσεις, που οφείλονταν σε άλλα 3 στελέχη.
Τουτέστιν, περιορίζεται η ικανότητα να γίνει διαχειρίσιμη η εξάπλωση του.
Γιατί ο Έμπολα αγχώνει περισσότερο από τον χανταϊό
Όπως είπε στο Axios η Nasia Safdar, γιατρός μολυσματικών ασθενειών και καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Wisconsin-Madison, ο Έμπολα την ανησυχεί περισσότερο από το πρόσφατο ξέσπασμα του hantavirus και γιατί «το περιβάλλον του κρουαζιερόπλοιου, όπου εξαπλώθηκε ο δεύτερος, είναι πολύ διαφορετικό από τον έξω κόσμο όπου κινείται με ταχύτατους ρυθμούς ο πρώτος».
Επιπροσθέτως, ενώ μόνο ΕΝΑ στέλεχος του χανταϊού είναι γνωστό πως μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο, ο Έμπολα έχει ΤΕΣΣΕΡΑ στελέχη -που μεταδίδονται πανεύκολα μεταξύ ανθρώπων.
Επίσης, οι αρχές της Λαϊκής Δημοκρατίας του Κονγκό καθυστέρησαν χαρακτηριστικά να αναγνωρίσουν την εξάπλωση.
Aκόμα δεν έχει εντοπιστεί ο patient zero, όπως ομολόγησε η επικεφαλής του ΠΟΥ στη χώρα, Δρ Anne Ancia, στο NPR .
Πρόσθεσε ότι το εμβόλιο Ervebo, που χρησιμοποιείται κατά ενός διαφορετικού στελέχους του ιού, ήταν μεταξύ αυτών που εξετάστηκαν για πιθανή χρήση, αλλά «οτιδήποτε εγκριθεί θα χρειαστούν δύο μήνες για να είναι διαθέσιμο».
Πώς μεταδίδεται ο Έμπολα
Ο Έμπολα είναι ζωογόνος ιός, δηλαδή μεταφέρεται αρχικά από ζώο σε άνθρωπο. Δεν είναι αερομεταφερόμενος, τουτέστιν δεν κολλάει όπως η γρίπη.
Μεταδίδεται αποκλειστικά με την άμεση επαφή από πληγές, αμυχές ή τους βλεννογόνους στα μάτια, τη μύτη και το στόμα με σωματικά υγρά, όπως αίμα, σάλιο, κόπρανα, ούρα, σπέρμα ή εμετό ενός μολυσμένου ανθρώπου που έχει ήδη εμφανίσει συμπτώματα ή έχει πεθάνει.
Πολλές μολύνσεις καταγράφονται σε κηδείες θυμάτων, στις οποίες συγγενείς έρχονται σε άμεση επαφή με το σώμα του θανόντος.
Μπορεί επίσης, να μεταδοθεί από μολυσμένα αντικείμενα, όπως βελόνες, ρούχα, κλινοσκεπάσματα και ιατρικό εξοπλισμό
Ένας μολυσμένος άνθρωπος με Έμπολα δεν μεταδίδει τον ιό, προτού εμφανίσει τα πρώτα συμπτώματα, που είναι τα γνωστά (πυρετός, μυϊκοί πόνοι και αδυναμία).
Μόλις ο Έμπολα μπει σε μια κοινότητα, θεωρείται πολύ δύσκολο να “σπάσει” η αλυσίδα μετάδοσης.
Συχνά οδηγεί σε απειλητικές για τη ζωή, περιπτώσεις ιογενών αιμορραγικών πυρετών. Χαρακτηριστικά, σύμφωνα με τον ΠΟΥ, έξαρση στη Δυτική Αφρική που διήρκεσε από το 2014 έως το 2016, μόλυνε περισσότερους από 28.600 ανθρώπους και σκότωσε 11.325.