Καραμανλής: Να μας προβληματίσει η πολιτική των “ήρεμων νερών”

Με το βαμβάκι έσφαξε για μία ακόμη φορά την εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη ο πρώην πρωθυπουργός, Κώστας Καραμανλής.

Κατά την παρουσίαση του βιβλίου του πρώην υπουργού Κώστα Αρβανιτόπουλου και του διεθνολόγου Κωνσταντίνου Φίλη, με τίτλο «Το δίκαιο της ισχύος», ο κ.Καραμανλής προειδοποίησε για τους κινδύνους από το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” που αναμένεται να έρθει στην τουρκική Βουλή.

“Πρέπει να μας προβληματίσει η αποτελεσματικότητα της πολιτικής των ήρεμων νερών”, διαμήνυσε μάλιστα. Διαφώνησε άλλωστε με την ανάγνωση των τουρκικών κινήσεων από την Αθήνα.

Εκτίμησε ότι το εξωφρενικό – όπως τόνισε- νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα δεν προορίζεται για εσωτερική κατανάλωση στη γείτονα. Ενώ συμφώνησε μεν με την κυβέρνηση ότι μία τέτοια μονομερής κίνησης δεν έχει νομική αξία για την επιβολή τετελεσμένων, αλλά τόνισε πως η τουρκική κυβέρνηση θα δεσμεύεται να εφαρμόσει στο πεδίο πλέον τις αναθεωρητικές της βλέψεις. 

Την ομιλία Καραμανλή παρακολούθησε ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος την περασμένη Παρασκευή είχε εκφράσει αντίστοιχες ανησυχίες για τους κινδύνους που κρύβει το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα”, αλλά σε πολύ πιο επιθετικό κατά της κυβέρνησης ύφος.

Το παρών έδωσαν επίσης στην εκδήλωση ο Αχιλλέας Καραμανλής, ο πρώην υπουργός Κώστας Αχ. Καραμανλής, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη, ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Προκοπης Παυλόπουλος, ο πρώην πρόεδρος της ΝΔ και ευρωβουλευτής Βαγγέλης Μειμαράκης, οι βουλευτές Ευριπίδης Στυλιανίδης, Μπάμπης Αθανασίου, Μίλτος Χρυσομάλλης, Χρήστος Σταϊκούρας, Γιώργος Βλάχος, Μάξιμος Σενετάκης, ο πρώην γραμματέας της ΝΔ Κώστας Σκρέκας, οι πρώην υπουργοί Γιώργος Αλογοσκούφης και Γιάννης Βαληνάκης, ο πρώην υπουργός Άμυνας του ΣΥΡΙΖΑ Ευάγγελος Αποστολάκης, ο πρώην πρύτανης Θόδωρος Φορτσάκης, ο εκπρόσωπος τύπου του ΠΑΣΟΚ, Κώστας Τσουκαλάς.

“Το κόστος από τα ήρεμα νερά, δυσανάλογα μεγαλύτερο από το όφελος”

 “Το αδιανόητο «Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας» που πολλοί θεωρούν ότι προορίζεται για εσωτερική κατανάλωση, αφού πλέον διδάσκεται στα σχολεία και γαλουχεί, παραπλανά και φανατίζει τις νέες γενιές, τώρα παίρνει την πλέον επίσημη μορφή και γίνεται νόμος του κράτους, προκειμένου να δεσμεύει και όλες τις επόμενες κυβερνήσεις. Να δεσμεύει το ίδιο το κράτος” σημείωσε ειδικότερα ο κ. Καραμανλής.

“Φυσικά και δεν έχει καμία νομική αξία για την επιβολή τετελεσμένων, αλλά δεν αφήνει πλέον καμία αμφιβολία για τις απαράδεκτες αξιώσεις της Τουρκίας στο μισό Αιγαίο και δεσμεύει το κράτος της Τουρκίας για επιβολή του νόμου αυτού στο πεδίο. Και πάντως αποτελεί αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η Τουρκία, μεθοδικά και συστηματικά, προωθεί την αναθεωρητική ατζέντα της και επιχειρεί να μεθοδεύσει σταδιακά τη διαμόρφωση ευνοϊκών γι’ αυτήν συνθηκών”, συνέχισε.

“Με αυτά τα δεδομένα, πρέπει να μας προβληματίσει η αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών». Διότι, όσο κατανοητή και αν είναι η προσπάθεια αποφυγής εντάσεων, εφ’ όσον η συμπεριφορά αυτή παρερμηνεύεται ως υποχωρητικότητα στην άσκηση και του παραμικρού δικαιώματός μας, ακόμα και στην καρδιά του Αιγαίου, ή απαλλάσσει την Τουρκία από το βάρος της επιθετικής της συμπεριφοράς στα μάτια των τρίτων – υποκριτικά βέβαια, γιατί τους βολεύει –, το κόστος καθίσταται δυσανάλογα μεγαλύτερο από το επιδιωκόμενο υποτιθέμενο όφελος”, δήλωσε στη συνέχεια ο κ. Καραμανλής.

“Σωστά, λοιπόν, ενισχύεται η αμυντική και αποτρεπτική ικανότητα της χώρας, πιστεύω όμως ότι ήρθε η ώρα να καταδειχθεί πλέον σε εταίρους και συμμάχους, ακόμα και με μια διαρκή εκστρατεία δημόσιας διπλωματίας και με τρόπο επίμονο και σαφή, το αδιανόητο των τουρκικών βλέψεων και το μέγεθος της τουρκικής επεκτατικότητας και επιθετικότητας. Και προς την Τουρκία, καθαρά και ξάστερα το μήνυμα ότι κανείς στην Ελλάδα δεν προσφέρεται για εκπτώσεις σε ζητήματα διεθνώς κατοχυρωμένων Δικαίων και δικαιωμάτων της χώρας”, κατέληξε ο πρώην πρωθυπουργός.

Πως η ίδια η Δύση αμφισβητεί τον εαυτό της, αφήνοντας χώρο σε άλλους παίκτες

Καθώς άλλωστε το θέμα του βιβλίου είναι «Το Δίκαιο της Ισχύος», ο κ. Καραμανλής υπογράμμισε ότι αναδύεται πλέον ένας πολυπολικός κόσμος. Σημείωσε ότι οι ΗΠΑ δυσκολεύονται πλέον να επιβάλουν τη θέληση τους, ενώ η ΕΕ αδυνατεί να αναλάβει διεθνή ρόλο, με συνέπεια να διολισθαίνει η Δύση προοδευτικά σε θέση αμηχανίας και να καταρρέει η συνοχή της.

“Στο παρελθόν, ΗΠΑ και ΕΕ είχαν μεν πάντα διαφορές, αλλά πλέον αυτές φαίνονται αγεφύρωτες. Αυτή η πραγματικότητα επιτρέπει σε άλλες δυνάμεις να γεμίσουν το κενό ή τουλάχιστον να το εκμεταλλευτούν”, επισήμανε ο πρώην πρωθυπουργός.

“Αμφισβητώντας ολοένα και περισσότερο την πρωτοκαθεδρία της Δύσης και την τάξη που βασίζεται σε κανόνες που αυτή έχει επιβάλει στο διεθνές σύστημα, η Κίνα, η Ρωσία, αλλά και μικρότεροι παίκτες, όπως το Ιράν, η Τουρκία και άλλοι, επιδεικνύουν μια συνεχώς αυξανόμενη δραστηριοποίηση και παρεμβατικότητα, στην προσπάθειά τους να προωθήσουν τα συμφέροντα και την επιρροή τους” πρόσθεσε και σχολίασε: “Άλλωστε, την υποτιθέμενη αυτή τάξη ακυρώνει λεκτικά και έμπρακτα ο ίδιος ο μεταπολεμικός αρχιτέκτονάς της, δηλαδή οι ΗΠΑ.”

Ο κ. Καραμανλής επισήμανε ότι: “Το διεθνές σύστημα επιστρέφει σε μια realpolitik σφαιρών επιρροής και ωμής βίας ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών, με πλήρη αδιαφορία για το κράτος δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες και οργανισμούς”. Αναφέρθηκε στην επιδίωξη Τραμπ για αντικατάσταση του ΟΗΕ από ένα προσωποπαγές όργανο ηγετών και φίλων με ισχύ και παρόμοιες αναθεωρητικές βλέψεις, το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης. “Πρόκειται, επομένως, για έναν κόσμο που ολισθαίνει σε μια κατάσταση διεθνούς αναρχίας, με τη βία να επιβάλλει το δίκαιο του ισχυρότερου και να χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό, αναθεωρητισμό και ηγεμονικές φιλοδοξίες”, σχολίασε.

Αναφέρθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία και τη σύγκρουση με το Ιράν, που οδηγούν σε διαρκή παγκόσμια αστάθεια και μακροχρόνιους οικονομικούς και κοινωνικούς κλυδωνισμούς στο εσωτερικό των χωρών της Δύσης. Εκτίμησε ότι εύστοχα  οι συγγραφείς του βιβλίου υποστηρίζουν ότι το αναδυόμενο σκηνικό θα λειτουργεί στη βάση σφαιρών επιρροής και αυξανόμενης χρήσης απροκάλυπτης βίας, ή απειλής χρήσης της, με ολοένα και μεγαλύτερη απαξίωση των θεσμών και κανόνων του μεταπολεμικού κόσμου και του Διεθνούς Δικαίου.

“Μεσαίοι παίκτες αισθάνονται ότι έχουν το περιθώριο μεγαλύτερων πρωτοβουλιών και ευχέρειας κινήσεων για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους, ειδικά όσοι έχουν αναθεωρητικές βλέψεις (όπως η Τουρκία)”, σημείωσε μεταξύ άλλων.

Η αναφορά στην παγίδα του Θουκιδίδη

Ο κ. Καραμανλής σχολίασε μάλιστα: “Ο, δυστυχώς, παρατεινόμενος και αιματηρός πόλεμος της Ουκρανίας αναδεικνύει ανάγλυφα πολλές από τις αντιφάσεις της διεθνούς ζωής. Η Ρωσία αδίκως και παρανόμως εισβάλλει στην Ουκρανία. Η συμπεριφορά της συλλογικής Δύσης προηγουμένως δεν είναι αναμάρτητη, αφού ποικιλοτρόπως επιχείρησε να εντάξει την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο. Με την εισβολή, η Δύση, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, στηρίζει με κάθε τρόπο την Ουκρανία, μέχρι την αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ, οπότε επέρχεται η πλήρης ανατροπή των δεδομένων. Οι ΗΠΑ προσεγγίζουν τη Ρωσία, πιέζουν την Ουκρανία να δεχθεί επώδυνη γι’ αυτήν διευθέτηση και οι Ευρωπαίοι μένουν αποσβολωμένοι στα κρύα του λουτρού.”

Υπογράμμισε ως μία από τις σημαντικότερες ίσως διαπιστώσεις του βιβλίου το ότι η ανάδυση της Κίνας θα εξισορροπήσει ή και θα υπερακοντίσει μακροπρόθεσμα τις ΗΠΑ. Προς το παρόν η Κίνα, χρησιμοποιεί την οικονομική διπλωματία, σημείωσε, αλλά πρόσθεσε: “Όσο, όμως, οι δυνατότητές της μεγαλώνουν τόσο θα επεκτείνονται και οι φιλοδοξίες της.” Σχολίασε άλλωστε ότι δεν πέρασε απαρατήρητη η αναφορά του Κινέζου πρόεδρου κατά τη συνάντηση με Τραμπ στη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη», με εμφανή τον υπαινιγμό ότι η αλλαγή των συσχετισμών μπορεί να οδηγήσει στην αντίδραση του σημερινού πρωταγωνιστή από τον φόβο ότι η ανερχόμενη δύναμη απειλεί την πρωτοκαθεδρία του.

Ο πρώην πρωθυπουργός εξέφρασε την άποψη ότι ο πόλεμος με το Ιράν έχει καταδείξει πως αλληλεπιδρά το νέο παγκόσμιο πολυπολικό σύστημα. “Οι ΗΠΑ διατηρούν ακόμα τον πρώτο ρόλο, αλλά δυσκολεύονται να επιβάλλουν τη βούλησή τους, Ρωσία, Κίνα, καθώς και άλλοι μικρότεροι δρώντες, παίζουν το δικό τους ρόλο επιρροής στις εξελίξεις, συνομιλώντας ταυτοχρόνως με τις ΗΠΑ και αλληλεπιδρώντας με αυτές. Τη στιγμή που, για πρώτη ίσως φορά, κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει σταθεί στο πλευρό των ΗΠΑ και το Ευρω-Ατλαντικό χάσμα δείχνει αγεφύρωτο όσο ποτέ. Ενώ και πάλι η ΕΕ, παρά το γεγονός ότι σωστά δεν εμπλέκεται στον πόλεμο, δεν καταφέρνει ωστόσο να εμφανιστεί ως σημαίνων δρών”, σημείωσε.

Καραμανλικό καρφί για τις υποκλοπές

Αναφέρθηκε όμως και στις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, των κοινωνικών ανισοτήτων και του μεταναστευτικού στις κοινωνίες των δυτικών χωρών.

“Το γεγονός ότι όλο και περισσότερος πλούτος συσσωρεύεται στα χέρια λιγότερων ατόμων και το χάσμα μεταξύ των εχόντων και των μη εχόντων διαρκώς διευρύνεται είναι ανησυχητικό, όσον αφορά την κοινωνική συνοχή, την πολιτική σταθερότητα και την ποιότητα των δυτικών δημοκρατιών” προειδοποίησε ο κ. Καραμανλής. Ενώ τόνισε ότι: “Εκπτώσεις σε δημοκρατικές αξίες αποσταθεροποιούν την κοινωνική συνοχή και το αξιακό σύστημα της μεταπολεμικής Δύσης.” 

Χαρακτήρισε καθοριστικής σημασίας τον ρόλο των ΜΜΕ. “Όταν οι πληροφορίες εξυπηρετούν κατεστημένα συμφέροντα ή καταντούν απροκάλυπτη απόπειρα χειραγώγησης, η Δημοκρατία πλήττεται”, τόνισε με νόημα. “Παράνομες ή τυπικά νομιμοφανείς παρακολουθήσεις πλήττουν επίσης τη Δημοκρατία” πρόσθεσε μάλιστα, αναφερόμενος εμμέσως πλην σαφώς στις υποκλοπές.

“Το μεγαλύτερο ίσως πλήγμα είναι η διευρυνόμενη βεβαιότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών ότι οι θεσμοί, πρωτίστως μάλιστα η Δικαιοσύνη ως το θεμέλιο της ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας, χειραγωγούνται”, συνέχισε το ίδιο αιχμηρά ο κ.Καραμανλής.

“Όλα αυτά ανατρέπουν το αφήγημα της Δυτικής υπεροχής. Όμως, αντί συγκροτημένης προσπάθειας ανάσχεσης των αρνητικών συνεπειών τους, βλέπουμε συχνά την εμμονή των κρατούντων στις εκπτώσεις αυτές. Καταφεύγουν με ευκολία στην προσπάθεια μείωσης και συκοφάντησης εκείνων που τολμούν να αμφισβητήσουν το δικό τους αφήγημα. Συχνά, μάλιστα, με καθοδηγούμενες, αλλά ανώνυμες πέννες του διαδικτύου. Πως να απορεί κανείς, λοιπόν, με την εκρηκτική ενδυνάμωση αντισυστημικών τάσεων”, σχολίασε ο πρώην πρωθυπουργός, κάνοντας μία έμμεση νύξη και στις επιθέσεις που δέχεται ο ίδιος από το μητσοτακικό στρατόπεδο.

Η ΕΕ να καταλάβει ότι ο κίνδυνος προέρχεται και από την Τουρκία

Ο κ. Καραμανλής τόνισε ότι: “Σήμερα, η ΕΕ πρέπει να καταλάβει ότι η περίοδος χάριτος έχει τελειώσει και ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να βασίζεται στις αμερικανικές δυνάμεις για την ασφάλειά της, ούτε, φυσικά, να περιμένει ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ θα της εξασφαλίσει ξανά την αμυντική κάλυψη, την οποία της παρείχε μέχρι τώρα η Ουάσιγκτον.

Πρέπει να αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει γυρισμός και να προωθήσει άμεσα τις απαραίτητες πρωτοβουλίες που θα της επιτρέψουν να είναι αυτάρκης στον αμυντικό τομέα. Και πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι οι κίνδυνοι στην περιοχή της είναι πολύ περισσότεροι από ό,τι αντιλαμβάνεται και δεν προέρχονται μόνο από την ανατολή, αλλά και από το νότο, δηλαδή από την Τουρκία και άλλους παράγοντες αστάθειας στα νότια σύνορά της”. 

Εξέφρασε άλλωστε τη δυσαρέσκεια του για το γεγονός ότι κράτη- μέλη της ΕΕ, όπως η Γερμανία, θέλουν να εντάξουν την Τουρκία στην ευρωπαϊκή άμυνα. Υπογράμμισε ότι: “Είναι απολύτως απαραίτητο η ΕΕ να αποκτήσει αυτόνομη αμυντική ικανότητα που δεν θα εξαρτάται από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Το ίδιο ισχύει και για τυχόν εξαρτήσεις από τους λεγόμενους ομοϊδεάτες εκτός ΕΕ εταίρους. Δηλαδή, η συζήτηση που γίνεται για αμυντική συνεργασία με τη Βρετανία, την Ουκρανία ή την Τουρκία δείχνει την, ακόμη και τώρα, πεισματική άρνηση και αδυναμία της ΕΕ να στηριχτεί στις δικές της δυνάμεις.”

Χαρακτήρισε δε κραυγαλέες τις αντιφάσεις της ΕΕ στο θέμα της ενιαίας ασφάλειας και άμυνας, σε ό,τι αφορά την Ελλάδα ειδικά. “Τη στιγμή που η Τουρκία έχει αναθεωρητικούς στόχους απέναντι σε ένα κράτος μέλος, την Ελλάδα, μας απειλεί συνεχώς με πόλεμο και συχνά καταφεύγει στη βία για να υποστηρίξει τις φιλοδοξίες της, η Άγκυρα θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος από τα περισσότερα άλλα κράτη μέλη”, σχολίασε εμφανώς απογοητευμένος ο κ.Καραμανλής.

Στηλίτευσε επίσης την προκλητική αντίφαση στη στάση των περισσότερων συμμάχων και εταίρων ειδικά όσον αφορά στην Κύπρο. Συνέκρινε ειδικότερα τη στάση της ΕΕ απέναντι στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία με την αδιαφορία για την παράνομη κατοχή της Κύπρου.

“Αυτή η αναντιστοιχία εκθέτει σοβαρά όσους ισχυρίζονται ότι αγωνίζονται για αξίες και αρχές και εγείρει την υποψία ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές αλλά από γεωπολιτικές επιδιώξεις. Στην πραγματικότητα, αποδυναμώνει την πολιτική, νομική και ηθική ανωτερότητα του δυτικού αφηγήματος”, σχολίασε ο κ.Καραμανλής.

“Η Ελλάδα είναι με τη Δύση, αλλά η Δύση πλέον μεταλλάσσεται ή διχάζεται”

Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα οφείλει να διαβάσει σωστά τις εξελίξεις, τόνισε στη συνέχεια ο πρώην πρωθυπουργός. Άφησε έμμεσες αιχμές για μονοδιάστατη εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη.

“Το πολυπολικό σύστημα που αναδεικνύεται υπαγορεύει μια πιο περίπλοκη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική απαλλαγμένη από τις αυστηρές διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος” εκτίμησε ο κ.Καραμανλής. “Ασφαλώς και η Ελλάδα είναι ταγμένη με τη Δύση, αλλά η ίδια η Δύση πλέον μεταλλάσσεται ή και διχάζεται και μέρος αυτής συνομιλεί με τη Ρωσία και την Κίνα”, πρόσθεσε.

Σημείωσε ότι και εντός της ΕΕ ακούγονται πλέον φωνές υπέρ της επαναπροσέγγισης με τη Ρωσία. “Ασφαλώς και η Ελλάδα είναι κατά της βίας και του αναθεωρητισμού, αλλά θα πρέπει αυτό το δόγμα να έχει καθολική εφαρμογή. Δεν μπορεί εμείς να τασσόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις στο πλευρό του αμυνόμενου και η υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά – προσέξτε – ακόμα ακόμα και αυτός ο αμυνόμενος, να μην τάσσεται στο δικό μας πλευρό όταν απειλούμαστε”, σχολίασε ο κ.Καραμανλής.

“Θα πρέπει, λοιπόν, να γίνει κατανοητό ότι Ελλάδα και Κύπρος φυλάμε τα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης από κινδύνους υπαρκτούς και υπαρξιακούς που απειλούν την εδαφική ακεραιότητα της ΕΕ”, τόνισε, επισημαίνοντας ότι το τόξο Ελλάδας- Κύπρου αποτελεί τον  προμαχώνα της ΕΕ στα νοτιοανατολικά της σύνορα απέναντι σε απειλές που προέρχονται και πέρα από την Ανατολική Μεσόγειο.