Τι προβλέπει το νέο προσχέδιο συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν

H Τεχεράνη έχει εξασφαλίσει το προσχέδιο ενός αρχικού, ανεπίσημου πλαισίου για ένα μνημόνιο συνεργασίας με τις Ηνωμένες Πολιτείες, με σκοπό τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με όσα μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση και αναμεταδίδει το Al Jazeera.

Βάσει του προκαταρκτικού εγγράφου, το οποίο επικαλείται και το Reuters, η ειρηνευτική διαδικασία περιλαμβάνει συγκεκριμένες αμοιβαίες δεσμεύσεις. Από τη μία πλευρά, οι ΗΠΑ θα αποσύρουν τις στρατιωτικές τους δυνάμεις από την ευρύτερη περιοχή του Ιράν και θα προχωρήσουν στην άρση του ναυτικού αποκλεισμού.

Από την άλλη, το Ιράν θα επιτρέψει την πλήρη αποκατάσταση της εμπορικής ναυτιλίας και της διαμετακόμισης μέσω των Στενών του Ορμούζ, επαναφέροντας την κυκλοφορία στα προπολεμικά επίπεδα μέσα σε διάστημα ενός μηνός (30 ημερών).

Νέες, μάλιστα, λεπτομέρειες που έφερε στο φως το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Mizan αποκαλύπτουν ότι η πρόταση αφορά μια πολυεπίπεδη ειρηνευτική διαδικασία. Σύμφωνα με το Mizan, η Ουάσιγκτον έχει δεσμευτεί να αποσύρει τις στρατιωτικές της δυνάμεις από τον περιβάλλοντα χώρο του Ιράν, ωστόσο το αν αυτό θα περιλαμβάνει τις δυνάμεις που έχουν αναπτυχθεί εκτάκτως στην περιοχή ή και εκείνες που σταθμεύουν μόνιμα σε βάσεις, αποτελεί αντικείμενο που μένει να διαπραγματευτεί.

Επιπλέον, το ιρανικό πρακτορείο προσθέτει ότι, σε περίπτωση που επιτευχθεί τελική συμφωνία εντός ενός χρονικού ορίζοντα 60 ημερών, αυτή θα επικυρωθεί με τη μορφή ενός δεσμευτικού ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Ωστόσο, το αρχικό ρεπορτάζ του ιρανικού ραδιοτηλεοπτικού φορέα ξεκαθαρίζει ότι τα αμερικανικά στρατιωτικά σκάφη δεν θα καλύπτονται από αυτή τη διευθέτηση στα Στενά του Ορμούζ. Αντίθετα, η διαχείριση της θαλάσσιας κυκλοφορίας στο στρατηγικό αυτό σημείο θα γίνεται από το Ιράν, σε συντονισμό με το Ομάν.

Τέλος, το Reuters επισημαίνει ότι η ιρανική πλευρά υπογράμμισε πως το εν λόγω πλαίσιο δεν είναι ακόμη οριστικό, ξεκαθαρίζοντας ότι η Τεχεράνη δεν πρόκειται να προχωρήσει σε καμία ενέργεια χωρίς να υπάρξει προηγουμένως “χειροπιαστή επαλήθευση”.

Τι προέβλεπε το προηγούμενο προσχέδιο

Έξι βασικές δεσμεύσεις περιελάμβανε το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, που επιτεύχθηκε με τη διαμεσολάβηση του Κατάρ χθες, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν τις συνομιλίες.

Δύο περιφερειακοί αξιωματούχοι με γνώση της συνεχιζόμενης διπλωματικής διαδικασίας που μίλησαν στο CBS News σημείωσαν ότι, εφόσον δοθεί η έγκριση από το Ιράν, το προσχέδιο μνημονίου κατανόησης περιλαμβάνει σειρά δεσμεύσεων.

Μεταξύ αυτών είναι η παράταση της τρέχουσας εκεχειρίας κατά 60 ημέρες, καθώς και η άμεση επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, με στόχο η ναυσιπλοΐα να επιστρέψει σε συνθήκες προπολεμικής ομαλότητας μέσα στις επόμενες 30 ημέρες.

1. Παράταση της υφιστάμενης εκεχειρίας κατά 60 ημέρες.
2. Άμεσο άνοιγμα από το Ιράν των Στενών του Ορμούζ και λήψη μέτρων ώστε η ναυσιπλοΐα να επιστρέψει σε προπολεμικά επίπεδα μέσα σε 30 ημέρες.
3. Δήλωση από το Ιράν και τις ΗΠΑ, μαζί με τους συμμάχους τους, ότι όλες οι στρατιωτικές επιχειρήσεις σε κάθε μέτωπο, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, τερματίζονται άμεσα και οριστικά.
4. Παράλληλα, δεσμεύονται να μην ξεκινήσουν πόλεμο μεταξύ τους και να απέχουν από απειλές ή χρήση βίας.
5. Επαναβεβαίωση από το Ιράν ότι δεν θα αναπτύξει ποτέ πυρηνικά όπλα.
6. Συμφωνία του Ιράν ώστε το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του να απομακρυνθεί ή να διατεθεί μέσω μηχανισμού που θα συμφωνηθεί από τις δύο πλευρές.
   Τα ζητήματα των δεσμευμένων ιρανικών οικονομικών πόρων και των κυρώσεων κατά του καθεστώτος θα εξεταστούν με βάση τη συμμόρφωση της Τεχεράνης με τα παραπάνω σημεία.

Ανώτερος αξιωματούχος της αμερικανικής κυβέρνησης επιβεβαίωσε ουσιαστικά όλα τα παραπάνω σημεία στο CBS News την Κυριακή, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσει τη 60ήμερη παράταση της εκεχειρίας και τη διατύπωση περί οριστικού τερματισμού όλων των στρατιωτικών επιχειρήσεων, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου.

“Οι διαμεσολαβητές να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ”

Στο μεταξύ, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε χθες ότι θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό για χώρες όπως το Κατάρ, το Πακιστάν, η Αίγυπτος, η Ιορδανία και η Τουρκία να προσχωρήσουν όλες μαζί στις Συμφωνίες του Αβραάμ, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την επίτευξη μιας συμφωνίας με το Ιράν.

Ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι συνομίλησε το Σάββατο με τους ηγέτες αυτών των χωρών, καθώς και με της Σαουδικής Αραβίας και του Μπαχρέιν, για ένα σύνολο συμφωνιών για ομαλοποίηση των σχέσεων με το Ισραήλ.

Το 2020, με τις λεγόμενες Συμφωνίες του Αβραάμ, υπό την αιγίδα του Τραμπ – στην πρώτη θητεία του στον Λευκό Οίκο – το Ισραήλ εξομάλυνε τις σχέσεις του με τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, το Μαρόκο και το Σουδάν.

«Δήλωσα ότι, μετά από όλη τη δουλειά που έκαναν οι ΗΠΑ για να προσπαθήσουν να συναρμολογήσουν αυτό το πολύ περίπλοκο παζλ, θα πρέπει να είναι υποχρεωτικό όλες αυτές οι χώρες, τουλάχιστον, ταυτόχρονα, να υπογράψουν τις Συμφωνίες του Αβραάμ», έγραψε ο Τραμπ σε ανάρτηση σήμερα στο Truth Social.