Ο ΙΟΥΝΙΟΣ ΠΟΥ ΘΑ ΚΡΙΝΕΙ ΤΑ “ΗΡΕΜΑ ΝΕΡΑ”

Το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα”, που η κυβέρνηση Ερντογάν αναμένεται να καταθέσει στην τουρκική Βουλή μέσα στον Ιούνιο, θα κρίνει και τα “ήρεμα νερά” στα ελληνοτουρκικά.

Ανάλογα με το περιεχόμενο του νομοσχεδίου και κυρίως εάν η Άγκυρα επιχειρήσει να το εφαρμόσει στο πεδίο, ενδέχεται να ακολουθήσει ένα “θερμό καλοκαίρι”, όπως αυτό του 2020. Το σενάριο αυτό πάντως, εφόσον βέβαια δεν “ξεφύγουν” τα πράγματα, υπό μία έννοια εξυπηρετεί πολιτικά την κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας στην προσπάθεια να συσπειρώσει την “πατριωτική δεξιά” στην τελική ευθεία προς τις εκλογές.

Την ψήφο της “πατριωτικής δεξιάς” θα διεκδικήσει όμως και το νέο κόμμα, που όλα δείχνουν ότι τελικά ετοιμάζει ο Αντώνης Σαμαράς. Ο οποίος την Παρασκευή 22 Μαΐου προειδοποίησε ότι με το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” η Τουρκία επιδιώκει θερμό επεισόδιο, ώστε αυτό να αποτελέσει αφορμή για συνιδιοκτησία στο Αιγαίο. “Οδηγούμαστε σε εθνική κρίση με μαθηματική ακρίβεια”, εκτίμησε μάλιστα ο κ.Σαμαράς.

Την ανησυχία του για τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά δεν έκρυψε και ο Κώστας Καραμανλής, ο οποίος πάντως σε αντίθεση με τη σκληρή ρητορική Σαμαρά, άσκησε κομψή αλλά σκληρή κριτική στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη. “Πρέπει να μας προβληματίσει η αποτελεσματικότητα της πολιτικής των ήρεμων νερών”, διαμήνυσε ο πρώην πρωθυπουργός.

Διαφώνησε άλλωστε με την ανάγνωση των τουρκικών κινήσεων από την Αθήνα: Συμφώνησε μεν με την κυβέρνηση ότι μία τέτοια μονομερής κίνησης δεν έχει νομική αξία για την επιβολή τετελεσμένων. Αλλά τόνισε πως η τουρκική κυβέρνηση θα δεσμεύεται να εφαρμόσει στο πεδίο πλέον τις αναθεωρητικές της βλέψεις.

Το Μαξίμου αντέδρασε επιθετικά στην παρέμβαση Σαμαρά, αφήνοντας αιχμές για προσωπικές ατζέντες που μετατρέπονται σε κόμματα ή ομιλίες. Απέφυγε όμως να έρθει σε ευθεία αντιπαράθεση με τον κ.Καραμανλή. Από κυβερνητικής πλευράς επαναλαμβάνουν δε σε κάθε ευκαιρία ότι μονομερής νομοθέτηση σε εθνικό Κοινοβούλιο δεν παράγει αποτέλεσμα σε επίπεδο διεθνούς δικαίου. Και τονίζουν ότι: “Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αποδείξει ότι δεν θα επιτρέψει να αμφισβητηθεί κόκκινη γραμμή ή εθνική θέση της χώρας.”

Τι θα περιέχει τελικά το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα”

Επισήμως πάντως δεν έχει γίνει γνωστό το περιεχόμενο του νομοσχεδίου για τη “Γαλάζια Πατρίδα”. Ωστόσο οι διαρροές και αναλύσεις στα τουρκικά ΜΜΕ δείχνουν ξεκάθαρα την πρόθεση της Άγκυρας να αμφισβητήσει ξανά κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Ειδικότερα, τα ρεπορτάζ των τουρκικών ΜΜΕ κάνουν λόγο για τουρκική ΑΟΖ έως 200 ναυτικά μίλια και για επιβολή του τουρκικού όρου για χωρικά ύδατα μέχρι 6 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο. Υποστηρίζουν ότι ο Ερντογάν θα έχει το δικαίωμα να δημιουργήσει τουρκικές περιοχές ειδικού καθεστώτος στο Αιγαίο. Και θέτουν ζήτημα αποστρατιωτικοποίησης νησιών του Αιγαίου, ακόμη και διεκδίκησης 152 νησιών, δηλώνοντας πάντως ότι δεν θα αγγίξει η Τουρκία Κυκλάδες ή Σποράδες.

«Mε τον νέο νόμο τα χωρικά ύδατα των 6 μιλίων θα ισχύουν και για την Τουρκία αλλά και για τα ελληνικά χωρικά ύδατα στα ελληνικά νησιά. Ήδη υπάρχει και η απόφαση του τουρκικού Κοινοβουλίου του 1995 που θεωρεί ως casus belli, δηλαδή αιτία πολέμου την όποια αντίθετη θέση και εφαρμογή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο διευθυντής Εθνικού Κέντρου Ερευνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (DEHUKAM), Μουσταφά Μπασκαρ.

«Δεν υπάρχει καμία θάλασσα στον κόσμο που να μην έχει τόσες ιδιαιτερότητες. Επίσης, υπάρχουν και πολλές αποφάσεις διεθνών δικαστηρίων που ενισχύουν τις θέσεις της Τουρκίας. Με τον νόμο αυτό μπαίνει ένα μεγάλο πλαίσιο για την οριοθέτηση και ενισχύονται οι θέσεις της Τουρκίας. Ουσιαστικά θα έχουμε έναν νόμο που θα ενισχύει τις θέσεις μας σε μια πιθανή μελλοντική διαφωνία η διαβούλευση», δήλωσε μάλιστα.

Μένει βέβαια να φανεί πόσο θα τραβήξει το σκοινί η Άγκυρα με το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” και κυρίως εάν και πως θα επιχειρήσει να το εφαρμόσει στην πράξη, προκαλώντας ξανά επικίνδυνη ένταση στο πεδίο.

Τα νέα απειλητικά μηνύματα με δηλώσεις και στο πεδίο

Ήδη πάντως η Άγκυρα έχει ξεκινήσει ξανά τις παραβιάσεις στο Αιγαίο. Την περασμένη Δευτέρα 25 Μαΐου τέσσερα τουρκικά μαχητικά αεροσκάφη (δύο F16 και δύο CN-235) προχώρησαν σε τέσσερις παραβάσεις του FIR Αθηνών και σε 10 παραβιάσεις στο βορειοανατολικό και νοτιοανατολικό Αιγαίο.

Την ίδια στιγμή, τα τουρκικά ΜΜΕ διαμαρτύρονται για πτήσεις ελληνικών μαχητικών πάνω από το Καστελλόριζο…

Ενώ ο υπουργός Άμυνας της Τουρκίας Γιασάρ Γκιουλέρ προέβη σε νέες προκλητικές δηλώσεις, οι οποίες δείχνουν και τις προθέσεις της Άγκυρας.

Διαμήνυσε ειδικότερα ότι η Τουρκία δεν θα αποδεχθεί «μαξιμαλιστικές πρωτοβουλίες». Επέμεινε για την αποστρατιωτικοποίηση νησιών του Αιγαίου. Και απείλησε ότι η Τουρκία δεν πρόκειται να παραμείνει αδιάφορη απέναντι σε οποιαδήποτε ενέργεια θεωρεί ότι στρέφεται κατά των κυριαρχικών της δικαιωμάτων, της ασφάλειας και των συμφερόντων της στις θαλάσσιες περιοχές της.

Πηγές του υπουργείου Άμυνας απαντώντας στον κ.Γκιουλέρ ξεκαθάριζαν ότι: “Η Ελλάδα ασκεί τα κυριαρχικά της δικαιώματα με πλήρη προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο και δεν αποδέχεται αναθεωρητικές προσεγγίσεις και αυθαίρετες προσεγγίσεις που επιχειρούν να μετατρέψουν μονομερείς ερμηνείες σε πολιτικά τετελεσμένα”.

Τόνιζαν επίσης ότι: “Σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων και διαρκών εστιών αστάθειας, δηλώσεις που αναπαράγουν αβάσιμες και έωλες νομικά θέσεις δεν ενισχύουν την περιφερειακή ασφάλεια, ούτε υπηρετούν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο”.

Ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, μάλιστα στη συνέχεια δήλωσε ότι υπάρχει απειλή απέναντι στην Ελλάδα, σχολιάζοντας: “Και αν μερικές φορές το ξεχνάμε εμείς, έχουν την καλοσύνη οι απέναντι, όπως χθες, να μας το θυμίζουν και να μας το θυμίζουν “expressis verbis”. Σαφέστατα, μας το λένε. Ούτε καν το υπονοούν. Μας το λένε. Η απειλή εκπέμπεται”.

Τις κινήσεις Δένδια πάντως παρακολουθούν με καχυποψία από το Μαξίμου υπό το πρίσμα της συζήτησης για τη διαδοχή του Κυριάκου Μητσοτάκη. Δεδομένου ότι ο υπουργός Άμυνας πήρε ουσιαστικά θέση για την επόμενη ημέρα με την παρέμβαση του στο συνέδριο της ΝΔ. Ενώ κατά καιρούς έχει διαφοροποιηθεί διακριτικά από την εξωτερική πολιτική των “ήρεμων νερών”, της οποίας δήλωσε πρόσφατα ότι δεν ήταν ποτέ θιασώτης.

Ο απρόβλεπτος παράγοντας Τραμπ

Η χρονική συγκυρία κατά την οποία η κυβέρνηση Ερντογάν σχεδιάζει να φέρει στην τουρκική Βουλή το νομοσχέδιο για τη “Γαλάζια Πατρίδα” δημιουργεί πρόσθετα ερωτήματα. Και συγκεκριμένα εάν η Άγκυρα σχεδιάζει είτε να προκαλέσει θερμό επεισόδιο για να δοθεί αφορμή ώστε οι ΗΠΑ να καλέσουν Ελλάδα και Τουρκία σε διαπραγματεύσεις με τις ίδιες σε ρόλο διαιτητή. Σενάριο που έχει ρίξει στο τραπέζι εδώ και καιρό ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία Τομ Μπάρακ.

Σε μία τέτοια διαπραγμάτευση η τουρκική πλευρά θα μπορούσε να επικαλεστεί την ύπαρξη του νομοσχεδίου για τη “Γαλάζια Πατρίδα” ως επιχείρημα για να ενισχύσει τις παράλογες αξιώσεις της, παρότι βέβαια πράγματι η μονομερής νομοθέτηση δεν παράγει κανένα αποτέλεσμα σε επίπεδο διεθνούς δικαίου. Αλλά η διακυβέρνηση Τραμπ δεν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα για το διεθνές δίκαιο..

Υπενθυμίζεται ότι στις 7 και 9 Ιουλίου θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ. Στην οποία πάντως είναι αβέβαιο εάν θα συμμετέχει τελικά ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Για αυτό και – σύμφωνα με το Bloomberg- ο Ερντογάν επιδιώκει να συναντηθεί με τον Τραμπ τον Ιούνιο στο Λος Άντζελες, με αφορμή τον αγώνα Τουρκίας-ΗΠΑ για το Παγκόσμιο Κύπελλο.

Σημειωτέον ότι τίθεται και το ερώτημα, εάν στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, θα συναντηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τον Ερντογάν. Ερωτηθείς σχετικά στο briefing ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης, απάντησε ξερά ότι δεν υπάρχει ακόμη τίποτε προγραμματισμένο.

Σε αμηχανία φέρνει όμως την Αθήνα και το ενδεχόμενο ο Τραμπ να θελήσει να επισκεφθεί τη χώρα μας πριν τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα στις αρχές Ιουλίου, εφόσον τελικά πάει. Είθισται οι Αμερικανοί πρόεδροι να επισκέπτονται και την Ελλάδα και την Τουρκία και όχι μόνο τη μία από τις δύο χώρες, για προφανείς λόγους ισορροπιών. Αλλά μπορεί ο Τραμπ να έχει μιλήσει με θερμά λόγια για τη χώρα μας και προσωπικά για τον κ.Μητσοτάκη. Αλλά το σενάριο ο απρόβλεπτος πλανητάρχης να μιλήσει για “μοιρασιά” στο Αιγαίο είναι εφιαλτικό…