CNN: Το Ιράν ναρκοθέτησε τις εγκαταστάσεις ουρανίου υπό τον φόβο επιχείρησης των ΗΠΑ

Τις τελευταίες εβδομάδες, το Ιράν έχει κλιμακώσει σημαντικά τις προσπάθειές του να «θωρακίσει» το απόθεμα ουρανίου του, δημιουργώντας ένα οχυρό γύρω από αυτό, σύμφωνα με πηγές των μυστικών υπηρεσιών των ΗΠΑ.

Σε σχετικό δημοσίευμά του το CNN, επικαλείται πέντε πηγές που γνωρίζουν πληροφορίες της αμερικανικής υπηρεσίας πληροφοριών, οι οποίες αναφέρουν πως η Τεχεράνη γκρεμίζει σκόπιμα σήραγγες και παγιδεύει με εκρηκτικές νάρκες τις εισόδους, για να αποκλείσει την πρόσβαση στις εγκαταστάσεις της σε ενδεχόμενη αμερικανική επιχείρηση.

Η πρόσβαση στις περίπου μισό τόνο υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου είναι πλέον πολύ πιο δύσκολη, επικίνδυνη και χρονοβόρα από ό,τι ήταν μόλις πριν από έναν μήνα, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος, Ντόναλντ Τραμπ έστελνε δημόσια σήματα ότι ενδέχεται να διατάξει τον αμερικανικό στρατό να το κατασχέσει, ανέφεραν οι πηγές.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, οι νέες οχυρώσεις από την πλευρά του Ιράν προσθέτουν ένα επιπλέον επίπεδο πολυπλοκότητας στην προτεινόμενη συμφωνία της κυβέρνησης Τραμπ με την Τεχεράνη για την απομάκρυνση και καταστροφή του ουρανίου της και εγείρουν ερωτήματα σχετικά με το ποιος θα αναλάβει το επικίνδυνο έργο της εξόρυξής του.

Η διπλωματική αποστολή του Ιράν στα Ηνωμένα Έθνη δεν απάντησε άμεσα σε αίτημα για σχόλιο, ενώ ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε άμεσα σε ερωτήσεις του CNN.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η εξασφάλιση του υλικού αποτελεί προτεραιότητα για τις ΗΠΑ στις συνεχιζόμενες διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου και την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, το οποίο το Ιράν έχει ουσιαστικά κλείσει.

Σύμφωνα με ανώτερο αξιωματούχο της αμερικανικής κυβέρνησης που ενημέρωσε δημοσιογράφους την Παρασκευή, οι δύο πλευρές πλησιάζουν σε μια συμφωνία που θα απαιτούσε από το Ιράν να παραδώσει το εμπλουτισμένο ουράνιό του στις ΗΠΑ. Το υλικό θα καταστρεφόταν επί τόπου και στη συνέχεια θα απομακρυνόταν από τη χώρα, σύμφωνα με τον ίδιο αξιωματούχο.

Ωστόσο, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δώσει αντικρουόμενες εκδοχές για το προσχέδιο της συμφωνίας, ενώ οι ακριβείς όροι της παραμένουν ασαφείς. Το υποτιθέμενο κείμενο ενός σχεδίου συμφωνίας διέρρευσε την Παρασκευή σε ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων, προκαλώντας οργισμένη αντίδραση του Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Ακόμη και για τους ίδιους τους Ιρανούς, σύμφωνα με αρκετές από τις πηγές, η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου υλικού θα ήταν πλέον δύσκολη και επικίνδυνη. Θα απαιτούσε βαρέα εκσκαφικά μηχανήματα και επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης, οι οποίες είναι δύσκολες και υψηλού κινδύνου.

«Αν αυτή η δημοσιογραφική αναφορά είναι αληθής, θα περιέπλεκε σίγουρα … την ανάκτηση του HEU», δήλωσε ο Σκοτ Ρόκερ, ο οποίος ηγήθηκε του Γραφείου Απομάκρυνσης Πυρηνικών Υλικών της Εθνικής Διοίκησης Πυρηνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ από το 2017 έως το 2021.

Αυτό θα μπορούσε επίσης να δώσει στο Ιράν την ευκαιρία να θολώσει τις προσπάθειες συμμόρφωσής του.

Εάν οι διαπραγματευτές «απαιτήσουν από το Ιράν να μεταφέρει ολόκληρο το απόθεμα σε μια κεντρική τοποθεσία για επαλήθευση και, τελικά, για την απομάκρυνση ή αραίωση του υλικού», αυτό θα μετέθετε την ευθύνη στην Τεχεράνη να έχει πρόσβαση και να «παρέχει την πλήρη καταγραφή» του εμπλουτισμένου ουρανίου, δήλωσε ο Ρόκερ.

Ωστόσο, «σε αυτό το σενάριο, θα ανησυχούσα ότι το Ιράν θα ισχυριζόταν πως μέρος του HEU είναι μη ανακτήσιμο», είπε ο Ρόκερ. «Δεν θα είχαμε πλήρη εμπιστοσύνη ότι το Ιράν δεν θα μπορούσε να διατηρήσει πρόσβαση σε αυτό στο μέλλον».

Η διεθνής κοινότητα πιστεύει ότι το μεγαλύτερο μέρος του αποθέματος βρίσκεται σε κατεστραμμένες σήραγγες στο πυρηνικό συγκρότημα του Ισφαχάν, στο κεντρικό Ιράν, με μικρότερες ποσότητες υλικού να κρατούνται σε άλλες τοποθεσίες.

Στα μέσα Μαΐου, ο στρατός ήταν έτοιμος να πραγματοποιήσει επιχείρηση για την κατάσχεση του πυρηνικού υλικού, η οποία τελικά κρίθηκε υπερβολικά υψηλού ρίσκου, όπως είχε μεταδώσει προηγουμένως το CNN.

Από τότε, ωστόσο, το Ιράν έχει ενισχύσει περαιτέρω τις εγκαταστάσεις όπου πιστεύεται ότι είναι θαμμένο βαθιά υπόγεια το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιό του.

Ο Τραμπ έχει προηγουμένως αναγνωρίσει τον επικίνδυνο χαρακτήρα της ανάκτησης του ουρανίου με τη χρήση βίας και εξέφρασε σκεπτικισμό, σε εμφάνιση του τον Μάιο στο Fox News, ότι οι Ιρανοί θα μπορούσαν ποτέ να έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν πρόσβαση και να ανακτήσουν το θαμμένο πυρηνικό υλικό χωρίς να εντοπιστούν από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών.

«Γνωρίζουμε ακριβώς τι συμβαίνει», δήλωσε ο Τραμπ στον παρουσιαστή του Fox, Σον Χάνιτι, σχετικά με την τοποθεσία. «Κανείς δεν έχει καν πλησιάσει».

Ωστόσο, σύμφωνα με δύο από τις πηγές, το γεγονός ότι ο Αμερικανός πρόεδρος συζητούσε δημόσια το ουράνιο ως πιθανό στόχο ενδέχεται να έδωσε στο Ιράν το κίνητρο να ενισχύσει περαιτέρω την άμυνα των δικών του αποθεμάτων.

Πλέον, ακόμη κι αν μια συμφωνία μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον υπογραφεί μέσα στην επόμενη εβδομάδα, αναμένονται πρόσθετες τεχνικές διαπραγματεύσεις για την οριστικοποίηση των λεπτομερειών σχετικά με το μέλλον του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Η απομάκρυνση του ουρανίου από τη χώρα πιθανότατα θα απαιτούσε την ανάπτυξη μιας εξειδικευμένης κινητής εγκατάστασης ουρανίου, διαμορφωμένης υπό τη Διοίκηση Εθνικής Πυρηνικής Ασφάλειας (National Nuclear Security Administration) στο Εθνικό Εργαστήριο Oak Ridge στο Τενεσί.

Το CNN είχε μεταδώσει προηγουμένως ότι οι ανώτεροι διαπραγματευτές των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, επισκέφθηκαν το εργαστήριο νωρίτερα μέσα στον μήνα.

Ωστόσο, ακόμη και οι κορυφαίοι ειδικοί παγκοσμίως στην απομάκρυνση πυρηνικών υλικών θα χρειάζονταν σημαντικό χρόνο για να ολοκληρώσουν το έργο τους — ο Τραμπ δήλωσε σε δημοσιογράφους νωρίτερα μέσα στον μήνα ότι η διαδικασία απομάκρυνσης θα απαιτούσε τουλάχιστον δύο εβδομάδες για να ολοκληρωθεί.