Το ποσοστό θανάτων στα κέντρα κράτησης μεταναστών της ICE υπερδιπλασιάστηκε επί Τραμπ

Ένας Βιετναμέζος με καρδιαγγειακά προβλήματα κατέρρευσε και πέθανε στο «Speedway Slammer», την πρώην φυλακή υψίστης ασφαλείας της Ιντιάνα που έχει μετατραπεί σε σύμβολο της καταστολής της μετανάστευσης από την κυβέρνηση Τραμπ.

Σε ένα κέντρο κράτησης στην Πενσιλβάνια, ένας Κινέζος που είχε επιχειρήσει να δώσει τέλος στη ζωή του βρέθηκε απαγχονισμένος στο ντους. Σε μια εγκατάσταση στη Νέα Υόρκη, ένας Ονδουριανός με αυξημένο καρδιακό ρυθμό πέθανε στο κελί του χωρίς να λάβει την απαραίτητη ιατρική φροντίδα.

Οι άνδρες αυτοί συγκαταλέγονται στους 50 ανθρώπους που έχουν πεθάνει υπό κράτηση σε κέντρα μεταναστών στις ΗΠΑ από τότε που ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ ξεκίνησε τη μαζική εκστρατεία απελάσεων τον Ιανουάριο του 2025, σύμφωνα με αρχεία της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE).

Μεταξύ 2009 και 2024, οι εγκαταστάσεις κράτησης μεταναστών στις ΗΠΑ κατέγραφαν κατά μέσο όρο έναν θάνατο ετησίως ανά 3.848 κρατούμενους, με βάση τον μέσο ημερήσιο πληθυσμό τους, σύμφωνα με ανάλυση δεδομένων της ICE από το Reuters. Το ποσοστό αυτό έχει υπερδιπλασιαστεί από την επιστροφή του Τραμπ στην εξουσία, φτάνοντας περίπου σε έναν θάνατο ανά 1.630 κρατούμενους, βάσει προκαταρκτικών στοιχείων έως τις αρχές Ιουνίου.

Τα δεδομένα που ανέλυσε το Reuters αποκτήθηκαν από το Deportation Data Project μέσω αιτήματος δημοσίων αρχείων και επεξεργάστηκαν από το Vera Institute of Justice, μια μη κερδοσκοπική οργάνωση που υποστηρίζει τη μείωση των ποσοστών φυλάκισης. Τα αίτια θανάτου των κρατουμένων μπορεί να είναι πολύπλοκα και δεν οφείλονται απαραίτητα σε αμέλεια ή κακομεταχείριση από τους διαχειριστές των κέντρων κράτησης. Ωστόσο, τρεις ειδικοί στους θανάτους ατόμων υπό κράτηση που εξέτασαν αρχεία της ICE και νεκροψίες για το Reuters δήλωσαν ότι η αυξανόμενη θνησιμότητα και άλλα στοιχεία προκαλούν ανησυχίες σχετικά με την ποιότητα της εποπτείας και της ιατρικής περίθαλψης στα κέντρα κράτησης, των οποίων ο πληθυσμός έχει διογκωθεί επί προεδρίας Τραμπ.

Ο πληθυσμός των κρατουμένων είχε ήδη αυξηθεί κατά το τελευταίο έτος της κυβέρνησης του Δημοκρατικού προέδρου Τζο Μπάιντεν, η οποία ενίσχυσε την επιβολή της μεταναστευτικής νομοθεσίας ενόψει εκλογικών πιέσεων. Η ICE κρατούσε περίπου 40.000 μετανάστες όταν ο Τραμπ ανέλαβε καθήκοντα, από χαμηλό περίπου 14.000 ατόμων τον Φεβρουάριο του 2021, κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.

Επί Τραμπ, ο αριθμός εκτινάχθηκε περίπου στις 70.000 τον Ιανουάριο, κατά τη διάρκεια μεγάλης επιχείρησης καταστολής στη Minneapolis, πριν μειωθεί ξανά σε περίπου 57.000 στις αρχές Ιουνίου.

Συνολικά σε 21 από τους 50 θανάτους διαπιστώθηκαν όταν οι κρατούμενοι είχαν ήδη πεθάνει ή βρέθηκαν αναίσθητοι, σύμφωνα με τα αρχεία της ICE. Οι περιπτώσεις αυτές, που περιλαμβάνουν 10 αυτοκτονίες, είναι ιδιαίτερα ανησυχητικές, επειδή μπορεί να αντανακλούν ελλείψεις στην παρακολούθηση της σωματικής και ψυχικής υγείας και στην έγκαιρη παροχή φροντίδας, δήλωσε ο Sanjay Basu, αναπληρωτής ιατρός στο University of California, San Francisco.

Οι καρδιακές προσβολές και τα καρδιαγγειακά προβλήματα ευθύνονταν για 16 θανάτους, κάτι που οι ειδικοί εκτίμησαν ότι ενδέχεται να υποδηλώνει προβλήματα στις αρχικές ιατρικές εξετάσεις και στη διαχείριση χρόνιων ασθενειών.

Η Chanelle Diaz, επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής στο Columbia University Irving Medical Center, δήλωσε ότι τα στοιχεία δείχνουν πως η υπηρεσία επιλέγει να κρατά φυλακισμένα άτομα με σοβαρά ιατρικά προβλήματα, με αποτέλεσμα «αύξηση των θανάτων που θα μπορούσαν να είχαν προληφθεί».

«Το σύστημα δεν είναι σχεδιασμένο για τη διαχείριση χρόνιων παθήσεων», είπε η Diaz, σημειώνοντας ότι τουλάχιστον δύο από τους κρατούμενους που πέθαναν έπασχαν από άνοια και δεν αποτελούσαν κίνδυνο για το κοινό.

Το Department of Homeland Security (Υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας) δεν παρείχε λεπτομερή αρχεία για τους θανάτους της περιόδου Τραμπ που εξέτασε το Reuters. Η υπηρεσία δήλωσε ότι δεσμεύεται να διασφαλίζει ένα «ασφαλές, προστατευμένο και ανθρώπινο» περιβάλλον κράτησης.

«Παρέχεται ολοκληρωμένη ιατρική φροντίδα από τη στιγμή της άφιξης των ατόμων και καθ’ όλη τη διάρκεια της παραμονής τους», ανέφερε σε δήλωσή της στο Reuters η εκπρόσωπος του DHS, Lauren Bis.

Ερωτήματα για την έγκαιρη ιατρική φροντίδα

Μέρος της δυσκολίας στον προσδιορισμό των αιτιών πίσω από την αύξηση των θανάτων οφείλεται στις περιορισμένες λεπτομέρειες που περιλαμβάνονται στις αναφορές θανάτων της κυβέρνησης Τραμπ, τις οποίες εξέτασαν το Reuters και οι τρεις ειδικοί.

Οι αναφορές αυτές περιέχουν λιγότερες πληροφορίες για τις συνθήκες κάθε θανάτου σε σύγκριση με το παρελθόν. Πολλές παραλείπουν κρίσιμα στοιχεία, όπως το ιατρικό ιστορικό του κρατουμένου, τα φάρμακα που λάμβανε και τις λεπτομέρειες της επείγουσας ανταπόκρισης.

Η Michele Heisler, ιατρική διευθύντρια της οργάνωσης Physicians for Human Rights, στάθηκε ιδιαίτερα στην αναφορά θανάτου του Σάντος Ρέγες Μπανέγκας, ενός Ονδουριανού που πέθανε στο σωφρονιστικό κέντρο της κομητείας Νασάου στο Λονγκ Άιλαντ της Νέας Υόρκης τον Σεπτέμβριο.

Σύμφωνα με την ICE, κατά την εισαγωγή του στις 11:22 π.μ. στις 17 Σεπτεμβρίου 2025, μια νοσηλεύτρια κατέγραψε συμπτώματα στέρησης αλκοόλ. Δύο ώρες αργότερα, γιατρός που τον εξέτασε διαπίστωσε τρόμο και συνταγογράφησε φαρμακευτική αγωγή.

Ωστόσο, η αναφορά δεν διευκρινίζει ποια φάρμακα χορηγήθηκαν ούτε επιβεβαιώνει ότι πράγματι του δόθηκαν. Στις 6:25 π.μ. της επόμενης ημέρας, ο Ρέγες βρέθηκε αναίσθητος στο κελί του και κηρύχθηκε νεκρός 20 λεπτά αργότερα.

Η Heisler δήλωσε ότι η έγκαιρη νοσοκομειακή φροντίδα μπορεί να μειώσει σημαντικά τους κινδύνους που σχετίζονται με τη στέρηση αλκοόλ. «Τίθεται το ερώτημα γιατί δεν μεταφέρθηκε αμέσως σε τμήμα επειγόντων περιστατικών», είπε.

Το DHS δήλωσε ότι ο θάνατος παραμένει υπό διερεύνηση, αλλά «η προκαταρκτική αιτία φαίνεται να είναι η ηπατική ανεπάρκεια που επιπλέχθηκε από τον αλκοολισμό».

Έρευνα του γραφείου της γενικής εισαγγελέως της Πολιτείας της Νέας Υόρκης κατέληξε ότι ο υπεύθυνος σωφρονιστικός υπάλληλος δεν προκάλεσε τον θάνατο του Ρέγες.

Κραυγές για βοήθεια και αναμονή 15 λεπτών

Ο 55χρονος Βιετναμέζος Τούαν Βαν Μπούι έφτασε στις 19 Νοεμβρίου στη λεγόμενη «Speedway Slammer», την ονομασία που δίνει η κυβέρνηση Τραμπ στη σωφρονιστική εγκατάσταση του Μαϊάμι στο Μπάνκερ Χιλ της Ιντιάνα.

Ο Μπούι είχε υποστεί εγκεφαλικό στα τέλη του 2023 και του είχαν συνταγογραφηθεί φάρμακα για την υψηλή αρτηριακή πίεση και τη χοληστερίνη τον Αύγουστο του 2024, λίγο μετά την κράτησή του, σύμφωνα με αναφορά της ICE.

Τον Φεβρουάριο υπέβαλε αίτηση σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Ιντιάνα ζητώντας την αποφυλάκισή του, υποστηρίζοντας ότι περπατούσε με μπαστούνι και ότι η κράτηση επιδείνωνε την υγεία του.

Την πρώτη ημέρα της δεύτερης θητείας του, ο Τραμπ ακύρωσε οδηγίες της κυβέρνησης Μπάιντεν που ζητούσαν από την ICE να λαμβάνει υπόψη ελαφρυντικούς παράγοντες πριν από την κράτηση μεταναστών, όπως η ηλικία, η υγεία, ο ρόλος τους ως οικογενειακοί υποστηρικτές ή η στρατιωτική και δημόσια υπηρεσία.

Τον Μάρτιο, γιατρός διέγνωσε στον Μπούι χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ), σύμφωνα με αναφορά της ICE.

Μία εβδομάδα αργότερα, την 1η Απριλίου, ο Μπούι κατέρρευσε. Συγκρατούμενοί του φώναζαν σε έναν κοντινό φρουρό ζητώντας βοήθεια, δήλωσαν τρεις κρατούμενοι στο Reuters.

Ο Ιρακινός κρατούμενος Ιμπραήμ Ιμπραήμ άρχισε να του κάνει καρδιοπνευμονική αναζωογόνηση (ΚΑΡΠΑ), χρησιμοποιώντας δεξιότητες που είχε αποκτήσει ως μεταφραστής κατά τη διάρκεια του πολέμου στο Ιράκ.

Σύμφωνα με τον ίδιο και άλλους δύο κρατούμενους, χρειάστηκαν περίπου 15 λεπτά μέχρι να φτάσει ένας φρουρός. Το ιατρικό προσωπικό έφτασε περίπου 10 λεπτά αργότερα.

Ήταν πλέον αργά. Ο Ιμπραήμ δεν μπορούσε να εντοπίσει σφυγμό.

«Μέχρι να έρθει το ιατρικό προσωπικό, είχε ήδη πεθάνει», είπε.

Τα ομοσπονδιακά πρότυπα για τα κέντρα κράτησης μεταναστών προβλέπουν χρόνο ανταπόκρισης τεσσάρων λεπτών σε ιατρικά επείγοντα περιστατικά. Όταν ρωτήθηκε από το Reuters, η εκπρόσωπος του DHS δεν έδωσε συγκεκριμένο χρόνο ανταπόκρισης στην περίπτωση του Μπούι, αλλά δήλωσε ότι το προσωπικό «ξεκίνησε αμέσως» σωτήριες ενέργειες και «επικοινώνησε αμέσως» με τις υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης.

Το Indiana Department of Correction, που διαχειρίζεται την εγκατάσταση, παρέπεμψε τις ερωτήσεις στην ICE.

Η αναφορά της ICE για τον θάνατο του Μπούι αναφέρει ότι το προσωπικό του κέντρου ξεκίνησε ΚΑΡΠΑ, χρησιμοποίησε απινιδωτή και κάλεσε το ΕΚΑΒ πριν ο επιβλέπων γιατρός τον κηρύξει νεκρό περίπου στις 6 μ.μ. Δεν γίνεται αναφορά στην ΚΑΡΠΑ που είχε προηγουμένως κάνει ο Ιμπραήμ.

Ο τοπικός ιατροδικαστής απέδωσε τον θάνατο του Μπούι σε φυσικά αίτια που σχετίζονταν με καρδιαγγειακή νόσο.

Η θετή κόρη του, Ly Wang, δήλωσε ότι η οικογένεια προετοιμαζόταν για το ενδεχόμενο να απελαθεί στο Βιετνάμ.

«Το χειρότερο σενάριο για εμάς ήταν ότι θα απελαυνόταν», είπε, «όχι ότι θα πέθαινε».