Άμυνα και βιομηχανία: Στο επίκεντρο η κατοχύρωση του 25% για την ελληνική παραγωγή

Το ζήτημα της ουσιαστικής συμμετοχής της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στα εξοπλιστικά προγράμματα της χώρας βρέθηκε στο προσκήνιο κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της νέας παραγωγικής μονάδας της M Technologies της METLEN στον Βόλο. Η εκδήλωση αποτέλεσε αφορμή για μια ευρύτερη συζήτηση σχετικά με τη θεσμική κατοχύρωση του στόχου που προβλέπει ότι το 25% των αμυντικών προμηθειών θα πρέπει να κατευθύνεται στην εγχώρια παραγωγή.

Ο πρόεδρος της METLEN, Ευάγγελος Μυτιληναίος, υπογράμμισε ότι η ελληνική συμμετοχή στα αμυντικά προγράμματα δεν θα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μια απλή ποσοτική υποχρέωση, αλλά ως βασικό κριτήριο αξιολόγησης. Μάλιστα, πρότεινε οι προσφορές που υπερβαίνουν το όριο του 25% εγχώριας παραγωγής να επιβραβεύονται με επιπλέον βαθμολογία κατά τη διαδικασία επιλογής των αναδόχων.

Όπως σημείωσε, η πρακτική αυτή εφαρμόζεται ήδη σε αρκετές προηγμένες ευρωπαϊκές χώρες, όπου η ενίσχυση της εθνικής αμυντικής βιομηχανίας αποτελεί στρατηγική προτεραιότητα.

Το σχέδιο Δένδια για τη δημιουργία αμυντικού οικοσυστήματος

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας παρουσίασε το νέο πλαίσιο που διαμορφώνεται για τις αμυντικές προμήθειες, εστιάζοντας στις προκλήσεις που δημιουργούν οι ταχύτατες τεχνολογικές εξελίξεις.

Ο υπουργός περιέγραψε ένα ολοκληρωμένο οικοσύστημα συνεργασίας μεταξύ του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας, των Ενόπλων Δυνάμεων, των τεχνολογικών φορέων και των επιχειρήσεων του κλάδου. Στο πλαίσιο αυτό, αποκάλυψε ότι έχει ήδη δοθεί κατεύθυνση προς τις αρμόδιες υπηρεσίες προμηθειών ώστε το 25% των συμβάσεων να συνδέεται με ελληνική παραγωγή.

Παράλληλα, για το υπόλοιπο μέρος των συμβολαίων που δεν μπορεί να υλοποιηθεί εγχώρια, επιδιώκεται να εξασφαλίζονται ουσιαστικά ανταποδοτικά οφέλη για την ελληνική πλευρά, όπως μεταφορά τεχνογνωσίας, πρόσβαση σε κρίσιμες τεχνολογίες και ενίσχυση της εγχώριας βιομηχανικής βάσης.

Πρώτο βήμα, αλλά όχι ακόμη θεσμική κατοχύρωση

Παρά τις σαφείς πολιτικές κατευθύνσεις, το θέμα της υποχρεωτικής συμμετοχής της ελληνικής βιομηχανίας παραμένει ανοικτό σε θεσμικό επίπεδο.

Η πρωτοβουλία του υπουργείου θεωρείται σημαντική καθώς δημιουργεί ένα σαφές πλαίσιο αναφοράς για τις μελλοντικές συμβάσεις. Ωστόσο, με βάση πηγές της αγοράς, δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί ένας δεσμευτικός μηχανισμός που να εξασφαλίζει ότι το ποσοστό αυτό θα εφαρμόζεται με σταθερό τρόπο σε κάθε νέο εξοπλιστικό πρόγραμμα.

Με άλλα λόγια, έχει τεθεί ένας σαφής στόχος και χαράσσεται ένας οδικός χάρτης για την ενίσχυση της ελληνικής συμμετοχής, χωρίς όμως να έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία θεσμοθέτησής του.

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» και οι ευκαιρίες για την ελληνική βιομηχανία

Στο φόντο αυτό, ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνει το πρόγραμμα «Ασπίδα του Αχιλλέα», το οποίο αναμένεται να εξεταστεί από το ΚΥΣΕΑ στις αρχές Ιουλίου.

Πρόκειται για ένα φιλόδοξο αμυντικό σχέδιο ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ που φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα πολυεπίπεδο σύστημα προστασίας απέναντι σε εναέριες, θαλάσσιες και υποθαλάσσιες απειλές. Το σύστημα θα συνδυάζει τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης και θα περιλαμβάνει δυνατότητες αντιαεροπορικής, αντιβαλλιστικής, anti-drone, αντιπλοϊκής και ανθυποβρυχιακής άμυνας.

Με δεδομένη την πρόβλεψη για συμμετοχή της εγχώριας παραγωγής κατά 25%, οι ελληνικές εταιρείες εκτιμάται ότι μπορούν να διεκδικήσουν συμβάσεις συνολικής αξίας περίπου 750 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, μάλιστα, η METLEN εμφανίζεται αποφασισμένη να διεκδικήσει σημαντικό μερίδιο του έργου μέσω της M Technologies, ενισχύοντας περαιτέρω την παρουσία της στον αμυντικό τομέα.

Ο Βόλος εξελίσσεται σε αμυντικό βιομηχανικό κόμβο

Η νέα επένδυση της METLEN στον Βόλο αποτελεί μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου ανάπτυξης ενός καθετοποιημένου αμυντικού βιομηχανικού συγκροτήματος.

Το M Technologies Hub αναπτύσσεται σταδιακά σε ένα σύγχρονο παραγωγικό οικοσύστημα έξι μονάδων, συνολικής έκτασης 100.000 τετραγωνικών μέτρων, με δυνατότητες επεξεργασίας πρώτων υλών, κατασκευής, συναρμολόγησης και υποστήριξης σύνθετων αμυντικών συστημάτων.

Οι συνολικές επενδύσεις εκτιμάται ότι θα φθάσουν τα 280 εκατ. ευρώ μέσα στην επόμενη τριετία, ενώ οι θέσεις εργασίας αναμένεται να διπλασιαστούν, φτάνοντας τις 1.000 άμεσες και έμμεσες.

Η εταιρεία συνεργάζεται ήδη με μεγάλους διεθνείς αμυντικούς ομίλους, μεταξύ των οποίων οι KNDS, Naval Group, TKMS και Raytheon, διευρύνοντας τη συμμετοχή της σε ευρωπαϊκά και διεθνή προγράμματα.

Άμυνα, τεχνολογία και ανάπτυξη

Κατά την ομιλία του, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε ότι η χώρα καλείται να αντιμετωπίσει δύο παράλληλες προκλήσεις: την ενίσχυση της εθνικής ασφάλειας και τη βελτίωση της παραγωγικής της βάσης.

Όπως επισήμανε, οι τεχνολογικές εξελίξεις μεταβάλλουν με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς το πεδίο της άμυνας, φέρνοντας ως παράδειγμα την ταχύτατη μετάβαση των σύγχρονων drones σε εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Στο πλαίσιο αυτό, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη απόκτησης κρίσιμης τεχνογνωσίας και ελέγχου βασικών τεχνολογικών κωδίκων, προκειμένου το ελληνικό Δημόσιο να διατηρεί μεγαλύτερο βαθμό ανεξαρτησίας απέναντι στους διεθνείς προμηθευτές και να περιορίζει μελλοντικά κόστη υποστήριξης.

Θεοδωρικάκος: Η βιομηχανία επιστρέφει στο επίκεντρο

Ο υπουργός Ανάπτυξης Τάκης Θεοδωρικάκος χαρακτήρισε την επένδυση της METLEN ως χαρακτηριστικό παράδειγμα της νέας βιομηχανικής πολιτικής που επιχειρεί να αναπτύξει η χώρα.

Υπενθύμισε ότι η επένδυση εντάχθηκε στις στρατηγικές επενδύσεις τον Οκτώβριο του 2024 και προχώρησε με ιδιαίτερα γρήγορους ρυθμούς, αξιοποιώντας τα διαθέσιμα επενδυτικά κίνητρα και τις φορολογικές ενισχύσεις.

Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία της βιομηχανικής ανάπτυξης για την περιφέρεια, επισημαίνοντας ότι η ενίσχυση της μεταποίησης, η δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και η προσέλκυση επενδύσεων υψηλής τεχνολογίας αποτελούν κρίσιμους παράγοντες για τη συνολική αναπτυξιακή πορεία της χώρας.

Η παρουσία κυβερνητικών στελεχών, εκπροσώπων της αμυντικής βιομηχανίας και πολιτικών προσώπων, όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος και ο Μιχάλης Κατρίνης, ανέδειξε τη βαρύτητα που αποκτά πλέον η συζήτηση για τον ρόλο της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας στην οικονομία, την τεχνολογία και την εθνική ασφάλεια.