Βρυξέλλες: Η Μέτσολα πιέζει για νομοσχέδιο που απέρριψαν οι ευρωβουλευτές

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, επιχειρεί να προωθήσει ένα αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο για τον έλεγχο διαδικτυακού υλικού παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης, παρότι αυτό έχει απορριφθεί επανειλημμένα από το ίδιο το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, σύμφωνα με έγγραφο που περιήλθε στην κατοχή του POLITICO.

Σε μια κίνηση που διπλωμάτες χαρακτηρίζουν «άνευ προηγουμένου», η κορυφαία αξιωματούχος της ΕΕ ζήτησε από τα κράτη-μέλη στο Συμβούλιο να εγκρίνουν νομοθεσία την οποία το Κοινοβούλιο είχε ήδη απορρίψει σε ψηφοφορία της ολομέλειας τον Μάρτιο.

Η διαμάχη γύρω από τις σαρώσεις CSAM

Στο επίκεντρο βρίσκεται το ερώτημα εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση θα επιτρέψει στις τεχνολογικές πλατφόρμες να σαρώνουν εθελοντικά τις υπηρεσίες τους για υλικό παιδικής σεξουαλικής κακοποίησης (CSAM).

Το ζήτημα έχει προκαλέσει έντονες αντιπαραθέσεις. Αστυνομικές αρχές, οργανώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών και Ευρωπαίοι επίτροποι υποστηρίζουν ότι η απουσία σχετικής νομοθεσίας επιτρέπει σε θηρευτές και παιδόφιλους να δρουν ανενόχλητοι στο διαδίκτυο. Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις προστασίας της ιδιωτικότητας προειδοποιούν ότι τέτοιες προτάσεις μπορεί να οδηγήσουν σε μαζική παρακολούθηση και στην υπονόμευση της κρυπτογράφησης.

Οι πρεσβευτές των κρατών-μελών αναμένεται να εξετάσουν την Παρασκευή μια «πρόσκληση της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου να προχωρήσει το Συμβούλιο στη θέση του σε πρώτη ανάγνωση» σχετικά με την πρόταση που επιτρέπει στις τεχνολογικές εταιρείες να επιλέγουν αν θα πραγματοποιούν τέτοιους ελέγχους, σύμφωνα με σημείωμα της κυπριακής προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, με ημερομηνία 22 Ιουνίου.

Η προειδοποίηση της κυπριακής προεδρίας

Στο σημείωμα, η Κύπρος καλεί τις εθνικές κυβερνήσεις να εξετάσουν προσεκτικά την πρόσκληση, «παρότι αυτό θα ήταν χωρίς προηγούμενο υπό τις παρούσες συνθήκες».

Η απόρριψη από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου κατέρρευσαν τον Μάρτιο, λίγες ημέρες πριν από τη λήξη της προσωρινής νομοθεσίας.

Στη συνέχεια, οι ευρωβουλευτές αντιστάθηκαν στις τελευταίες πιέσεις που ασκήθηκαν από τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τέσσερις Ευρωπαίους επιτρόπους, τις τεχνολογικές εταιρείες Meta, Google και Microsoft, καθώς και από πολυάριθμες οργανώσεις για τα δικαιώματα των παιδιών.

Τελικά, το Κοινοβούλιο απέρριψε την πρόταση τον Μάρτιο με 311 ψήφους κατά, 228 υπέρ και 92 αποχές.

Η θέση της Μέτσολα και οι αντιδράσεις

Εκπρόσωπος της Μέτσολα δήλωσε ότι το ζήτημα «τέθηκε και ζητήθηκε» κατά τη διάρκεια συνάντησης των επικεφαλής των πολιτικών ομάδων του Κοινοβουλίου.

Αξιωματούχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ανέφερε ότι το ΕΛΚ, η πολιτική ομάδα στην οποία ανήκει η Μέτσολα, έθεσε το θέμα και καμία πολιτική ομάδα δεν εξέφρασε αντίρρηση.

Ωστόσο, βουλευτές που εργάζονται πάνω στον φάκελο θεωρούν ότι η Μέτσολα παρέκαμψε το Κοινοβούλιο, καλώντας το Συμβούλιο να υιοθετήσει θέση που είχε ήδη απορριφθεί από τους ευρωβουλευτές.

Η Τσέχα ευρωβουλευτής των Πρασίνων Markéta Gregorová δήλωσε ότι είναι «εξαιρετικά έκπληκτη» από την κίνηση και χαρακτήρισε την πρόσκληση της Μέτσολα «απαράδεκτη», υποστηρίζοντας ότι «υπονομεύει τη θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου».

Η Βελγίδα ευρωβουλεύτρια, Hilde Vautmans, από την ομάδα Renew δήλωσε ότι η επανέναρξη της συζήτησης για την προσωρινή νομοθεσία αποτελεί «πολιτικό αδιέξοδο».

«Το Κοινοβούλιο την έχει απορρίψει δύο φορές και αυτό δεν πρόκειται να αλλάξει», τόνισε.

Η ανάγκη κάλυψης του νομικού κενού

Η Κομισιόν είχε προτείνει την προσωρινή νομοθεσία ως μεταβατικό μέτρο, ώστε οι εταιρείες να μπορούν να πραγματοποιούν ελέγχους μέχρι να συμφωνηθεί μια μόνιμη λύση.

Καθώς οι διαπραγματεύσεις για τη μόνιμη νομοθεσία καθυστερούσαν, οι νομοθέτες επιδίωκαν να παρατείνουν την ισχύ της προσωρινής. Ωστόσο, η διαφωνία κορυφώθηκε και η νομοθεσία έληξε στις αρχές Απριλίου, αφήνοντας τις εταιρείες χωρίς σαφή νομική βάση για εθελοντικούς ελέγχους.

Παρά το νομικό κενό, οι τεχνολογικές εταιρείες συνέχισαν να πραγματοποιούν σαρώσεις.

Την περασμένη εβδομάδα, η Μέτσολα κάλεσε δημόσια τους Ευρωπαίους ηγέτες να εξετάσουν «πώς μπορεί να επιτευχθεί συμφωνία στη δεύτερη ανάγνωση του φακέλου».

Τι μπορεί να συμβεί στη συνέχεια

Η κυπριακή προεδρία υποστήριξε στο σημείωμά της ότι υπάρχει «επείγουσα ανάγκη» να καλυφθεί το νομικό κενό και σημείωσε ότι λαμβάνει υπόψη «το πολιτικό μήνυμα της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για συνέχιση των εργασιών επί της πρότασης».

Ακόμη κι αν τα κράτη-μέλη υιοθετήσουν τη θέση τους, η νομοθεσία δεν θα τεθεί αυτομάτως σε ισχύ. Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει είτε να την αποδεχθεί είτε να επανέλθει σε διαπραγματεύσεις.

Η Γκρεγκορόβα απέρριψε το ενδεχόμενο αλλαγής στάσης των ευρωβουλευτών:

«Η εντολή του Κοινοβουλίου είναι ξεκάθαρη: Η πλειοψηφία την καταψήφισε, πράγμα που σημαίνει ότι απορρίπτουμε την παράταση.»

Σύμφωνα με τις διαδικασίες της ΕΕ, εάν το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο εξακολουθήσουν να διαφωνούν, η υπόθεση μπορεί να οδηγηθεί στη σπάνια διαδικασία της συνδιαλλαγής (conciliation).

Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές θα συναντηθούν την επόμενη Δευτέρα για πολιτικές διαπραγματεύσεις σχετικά με τη μόνιμη νομοθεσία για την αντιμετώπιση του CSAM, αν και, σύμφωνα με κοινοβουλευκές και εθνικές πηγές, δεν αναμένεται να επιτευχθεί συμφωνία σε αυτή τη συνεδρίαση.