Πώς η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν μετατράπηκε στο απόλυτο Βατερλό για τον Νετανιάχου

Η συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, ενός πολέμου που μετρά σχεδόν πέντε μήνες, δεν αποτελεί απλώς μια γεωπολιτική στροφή. Αποτελεί το απόλυτο προσωπικό, αλλά και πολιτικό στραπάτσο για τον Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, ο οποίος έχτισε ολόκληρη καριέρα επί δεκαετίες πλασάροντας τον εαυτό του ως τον μοναδικό ηγέτη που μπορεί να “τιθασεύσει” τον Λευκό Οίκο ακριβώς με τον δικό του τρόπο, πλέον, βρίσκεται πλήρως απομονωμένος, απόλυτα παραμερισμένος από τον Τραμπ.

Και πέραν όλων των άλλων, εγκλωβισμένος σε ένα παιχνίδι όπου, από ενορχηστρωτής κατέληξε να είναι ο αδύναμος κρίκος.

Για πολλά χρόνια, διπλωμάτες και αναλυτές αποκαλούσαν τον Νετανιάχου ως “American whisperer”. Εν ολίγοις, τον άνθρωπο που θα μπορούσε να ευθυγραμμίσει την αμερικανική στρατηγική προς συμφέρον του μόνο με ένα τηλεφώνημα. Καλλιεργώντας στενούς δεσμούς με τους Ρεπουμπλικάνους, είχε πείσει το ακροατήριό του ότι μόνο εκείνος μπορούσε να εγγυηθεί τον απόλυτο συγχρονισμό με τις ΗΠΑ στο θέμα του Ιράν.

Σήμερα, αυτό το αφήγημα έχει καταρρεύσει πλήρως. Η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε απευθείας διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη και να εντάξει το μέτωπο του Λιβάνου σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, άφησε το Ισραήλ στο περιθώριο των μεγάλων αποφάσεων.

Ο Νετανιάχου όχι μόνο έχασε τον πόλεμο με το Ιράν, αλλά έχασε και τον Τραμπ από φίλο, δηλώνει χαρακτηριστικά ο Αβίβ Μπουσίνσκι, πρώην σύμβουλός του. Το κερασάκι στην τούρτα ήρθε από τον ίδιο τον Τραμπ, ο οποίος σε πρόσφατη συνέντευξή του ξεκαθάρισε κυνικά τη νέα ιεραρχία, τονίζοντας πως αν πει στον Νετανιάχου να κάνει κάτι, απλώς το κάνει.

Χωρίς πολιτικό “δίχτυ ασφαλείας” και με άδεια χέρια

Το μεγάλο πρόβλημα για τον Νετανιάχου είναι ότι αυτή τη φορά δεν υπάρχει το παραδοσιακό ρεπουμπλικανικό δίχτυ ασφαλείας. Όταν στο παρελθόν συγκρούστηκε με τον Μπαράκ Ομπάμα για τη συμφωνία του 2015, χρησιμοποίησε το Κογκρέσο ως μοχλό πίεσης.

Τώρα, απέναντι στον Τραμπ, κανένας Ρεπουμπλικάνος δεν πρόκειται να βγει μπροστά για χάρη του, με τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς να προειδοποιεί ήδη το Ισραήλ να μην επιτίθεται στον μόνο ισχυρό σύμμαχο που του έχει απομείνει.

Την ίδια στιγμή, όπως γράφει χαρακτηριστικά το Reuters, τα δύο μεγάλα στοιχήματα πάνω στα οποία ο Νετανιάχου πόνταρε το πολιτικό του μέλλον, αποδείχθηκαν κατώτερα των προσδοκιών και μάλιστα, κατά πολύ. Από τη μία πλευρά, το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν όχι μόνο δεν κατέρρευσε, αλλά βγαίνει ενισχυμένο και με μεγαλύτερη επιρροή στην περιοχή.

Από την άλλη, η περίφημη εξομάλυνση των σχέσεων με τη Σαουδική Αραβία και η επέκταση των “Συμφωνιών του Αβραάμ” πάγωσαν οριστικά. Οι χώρες του Κόλπου, βλέποντας το Ισραήλ να μετατρέπεται από στρατηγικό πλεονέκτημα σε βαρίδι, κρατούν πλέον αποστάσεις και ανοίγουν ξανά, προσεκτικά, διαύλους επικοινωνίας με την Τεχεράνη.

Το εσωτερικό αδιέξοδο και οι εκλογές του φθινοπώρου

Στο εσωτερικό μέτωπο, η κατάσταση είναι εξίσου δραματική.

Ο πόλεμος που ο Νετανιάχου ήλπιζε ότι θα σφραγίσει την υστεροφημία του, εξελίσσεται σε πολιτική θηλιά. Υποσχέθηκε την “απόλυτη νίκη”, αλλά δεν πέτυχε ούτε τη διάλυση της Χεζμπολάχ, ούτε την ασφαλή επιστροφή των κατοίκων στο βόρειο Ισραήλ.

Όπως επισημαίνει ο πρώην Αμερικανός αξιωματούχος Ντένις Ρος, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός είναι πλέον πλήρως εγκλωβισμένος.

Από τη μία πλευρά πιέζεται από έναν Αμερικανό πρόεδρο που θέλει να κλείσει άρον-άρον τα μέτωπα, και από την άλλη από την ακροδεξιά εγχώρια βάση του που αρνείται κάθε παραχώρηση.

Με τις εκλογές του φθινοπώρου να πλησιάζουν, το μεγαλύτερο πολιτικό του όπλο -η υποτιθέμενη κυριαρχία του πάνω στην Ουάσινγκτον- έχει μετατραπεί στον μεγαλύτερο εχθρό του.