Νέο τέλος στις αγορές από Temu-Shein: Πόσο αυξάνεται το κόστος για τους καταναλωτές

Νέο καθεστώς στις διαδικτυακές αγορές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης αναμένεται να ισχύσει από την 1η Ιουλίου, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε το σχετικό “σήμα” στις εθνικές αρχές και πλέον ξεκινά η επιβολή νέου πάγιου δασμού για τα δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά.

Το νέο μέτρο αφορά παραγγελίες αξίας έως 150 ευρώ και προβλέπει την επιβολή δασμού ύψους 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος. Η απόφαση θα εφαρμοστεί σε όλα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. και στοχεύει στον περιορισμό της μαζικής εισροής δεμάτων από ηλεκτρονικές πλατφόρμες τρίτων χωρών, κυρίως από την Ασία.

‘Ηδη, δε, με εγκύκλιο του Διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργου Πιτσιλή, (Ε.2029/2026), παρέχονται διευκρινίσεις και αναλυτικές οδηγίες για την ομοιόμορφη εφαρμογή των ρυθμίσεων σχετικά με το νέο εισαγωγικό δασμό 3 ευρώ στις ηλεκτρονικές αγορές έως 150 ευρώ από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Με την εγκύκλιο εξειδικεύονται οι διαδικασίες και οι απαιτούμενες ενέργειες, ώστε να διασφαλιστεί η αποτελεσματική εφαρμογή τους τόσο από τους εμπλεκόμενους φορείς όσο και από τις τελωνειακές αρχές.

Συγκεκριμένα, επιβάλλεται νέος εισαγωγικός ειδικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται από τρίτες χώρες μέσω ηλεκτρονικού εμπορίου.

Ο νέος δασμός αποτελεί μεταβατικό μέτρο και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το κανονικό δασμολογικό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται βάσει της δασμολογικής κατηγορίας κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία του ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής.

Πώς θα υπολογίζεται η επιβάρυνση

Ιδιαίτερη , πάντως, σημασία έχει ο τρόπος με τον οποίο θα επιβάλλεται ο νέος δασμός. ‘Οπως αναφέρει και η σχετική εγκύκλιος, το τέλος δεν θα υπολογίζεται ανά δέμα, αλλά ανά κατηγορία προϊόντων που περιλαμβάνονται σε κάθε παραγγελία.

Για παράδειγμα, εάν ένας καταναλωτής αγοράσει πέντε ίδια μπλουζάκια, θα επιβαρυνθεί με συνολικό δασμό 3 ευρώ, καθώς πρόκειται για ένα μόνο είδος προϊόντος. Αντίθετα, εάν η παραγγελία περιλαμβάνει διαφορετικές κατηγορίες, όπως μία μπλούζα, μία θήκη κινητού τηλεφώνου και μία τσάντα, τότε ο δασμός θα ανέλθει στα 9 ευρώ, δηλαδή 3 ευρώ για κάθε διαφορετική κατηγορία.

Με τον τρόπο αυτό, το τελικό κόστος πολλών παραγγελιών αναμένεται να αυξηθεί αισθητά, ιδιαίτερα για τους καταναλωτές που επιλέγουν να αγοράζουν διαφορετικά είδη μέσα από μία μόνο παραγγελία.

Ποιος καταβάλλει τον δασμό

Να σημειωθεί ότι ο ειδικός εισαγωγικός δασμός, με βάση την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή από την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.

Τι ισχύει για τις επιστροφές προϊόντων

Σε περίπτωση απλής επιστροφής προϊόντος λόγω υπαναχώρησης ή αλλαγής γνώμης του καταναλωτή, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.

Αντίθετα, στις περιπτώσεις που προβλέπονται από την τελωνειακή νομοθεσία, όπως όταν τα προϊόντα αποδειχθούν ελαττωματικά ή δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, είναι δυνατή η επιστροφή του καταβληθέντος δασμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες τελωνειακές διαδικασίες.

Τι δεν αλλάζει:

Η εφαρμογή του νέου δασμού δεν επηρεάζει τις ισχύουσες διαδικασίες απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.

Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται:

• Κατά την αγορά του προϊόντος μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, όταν χρησιμοποιείται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS).

• Κατά τον τελωνισμό του προϊόντος από τον καταναλωτή, όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements) ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

Επισημαίνεται ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις διαδικασίες αγοράς και αποστολής αγαθών που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στόχος ο περιορισμός των μαζικών εισαγωγών

Τούτων δοθέντων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι το νέο μέτρο θα συμβάλει στον περιορισμό των δισεκατομμυρίων μικροδεμάτων που εισέρχονται κάθε χρόνο στην ευρωπαϊκή αγορά. Παράλληλα, επιδιώκει να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις που δημιουργούνται στον ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των μεγάλων διεθνών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.

Υπενθυμίζεται ότι το ζήτημα έχει απασχολήσει έντονα τους εκπροσώπους του εμπορικού κόσμου, οι οποίοι εδώ και καιρό υποστηρίζουν ότι οι πλατφόρμες εκτός Ε.Ε. έχουν αποκτήσει σημαντικό πλεονέκτημα λόγω των ιδιαίτερα χαμηλών τιμών που προσφέρουν στους καταναλωτές.

Η πίεση στο ελληνικό λιανεμπόριο

Σύμφωνα, δε, με την 26η Ετήσια Έκθεση Ελληνικού Εμπορίου της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας (ΕΣΕΕ), ο ανταγωνισμός από τις ασιατικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου αποσπά ολοένα μεγαλύτερο μερίδιο από την καταναλωτική δαπάνη, επηρεάζοντας σημαντικά τα φυσικά καταστήματα και τις εγχώριες επιχειρήσεις.

Την ίδια στιγμή, ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η πράσινη μετάβαση παραμένουν οι δύο βασικές προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες για τον κλάδο του εμπορίου.

Μελέτη, μάλιστα, της ΕΣΕΕ εκτιμά ότι η παγκόσμια αγορά διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών (B2C) αναμένεται να αγγίξει τα 7,9 τρισ. δολάρια έως το 2030, γεγονός που αποτυπώνει τη διαρκώς αυξανόμενη δυναμική του κλάδου.

Επίσης, ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, έχει επανειλημμένα επισημάνει τις επιπτώσεις που προκαλεί η ανεξέλεγκτη ανάπτυξη των ασιατικών marketplaces στο ελληνικό εμπόριο, ζητώντας τη λήψη μέτρων που θα διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού.

Οι ασιατικές πλατφόρμες κυριαρχούν στις προτιμήσεις των καταναλωτών

Εντυπωσιακά είναι και τα στοιχεία έρευνας του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Λιανικών Πωλήσεων Ελλάδος (ΣΕΛΠΕ), σύμφωνα με τα οποία η διείσδυση των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης στην ελληνική αγορά είναι εξαιρετικά υψηλή.

Η έρευνα δείχνει ότι το 94% των ερωτηθέντων πραγματοποίησε τουλάχιστον μία ηλεκτρονική αγορά κατά το τελευταίο δωδεκάμηνο. Από αυτούς, το 85% έχει αγοράσει προϊόντα από τουλάχιστον μία πλατφόρμα με έδρα εκτός Ε.Ε., ποσοστό που αντιστοιχεί περίπου σε οκτώ στους δέκα Έλληνες καταναλωτές.

Οι πιο αναγνωρίσιμες πλατφόρμες παραμένουν η Temu και η Shein, ενώ σημαντική παρουσία καταγράφουν επίσης η Trendyol και η AliExpress. Η επιτυχία τους αποδίδεται κυρίως στις ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, αλλά και στη δυναμική προβολή τους μέσω των μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Τι αγοράζουν περισσότερο οι Έλληνες

Στο μεταξύ, οι δημοφιλέστερες κατηγορίες προϊόντων που προμηθεύονται οι Έλληνες καταναλωτές από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι:

• Είδη μόδας και ένδυσης
• Προϊόντα για το σπίτι και μικροαντικείμενα
• Ηλεκτρονικές συσκευές και gadgets

Παράλληλα, περίπου τρεις στους δέκα χρήστες πραγματοποιούν αγορές από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες τουλάχιστον μία φορά τον μήνα, στοιχείο που αποδεικνύει την έντονη και επαναλαμβανόμενη χρήση τους.

Η τιμή παραμένει το βασικό κριτήριο

Σημειώνεται ότι η χαμηλή τιμή εξακολουθεί να αποτελεί τον κυρίαρχο λόγο επιλογής των ασιατικών πλατφορμών. Σύμφωνα με την έρευνα του ΣΕΛΠΕ, οι καταναλωτές που αγοράζουν από marketplaces εκτός Ε.Ε. δαπανούν κατά μέσο όρο 244 ευρώ ετησίως στις συγκεκριμένες πλατφόρμες, ποσό που αντιστοιχεί σχεδόν στο 45% της συνολικής online δαπάνης τους.

Ωστόσο, η επιβολή νέων δασμών φαίνεται ότι μπορεί να επηρεάσει σημαντικά τη συμπεριφορά των καταναλωτών. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε τον περασμένο Μάρτιο, σχεδόν τέσσερις στους δέκα ερωτηθέντες δήλωσαν ότι θα σταματούσαν να πραγματοποιούν αγορές από τις συγκεκριμένες πλατφόρμες εάν οι τιμές αυξάνονταν λόγω επιπλέον επιβαρύνσεων.

Την ίδια στιγμή, περίπου ένας στους τρεις καταναλωτές εμφανίζεται θετικός στην επιβολή ειδικού τέλους ανά παραγγελία, κυρίως μεταξύ όσων ήδη προτιμούν να μην πραγματοποιούν αγορές από πλατφόρμες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι επόμενοι μήνες αναμένεται να δείξουν εάν το νέο καθεστώς θα περιορίσει πράγματι τη ροή φθηνών εισαγόμενων προϊόντων ή εάν οι καταναλωτές θα συνεχίσουν να επιλέγουν τις ασιατικές πλατφόρμες, παρά το αυξημένο κόστος.