Samsung Solve for Tomorrow: Από τη σχολική τάξη, στις ιδέες που μπορούν να αλλάξουν την καθημερινότητά μας

Είναι το smartphone που έχουμε μόνιμα στο χέρι, το ρολόι που μας θυμίζει να σηκωθούμε από την καρέκλα, η εφαρμογή χαρτών, που μας πάει στον προορισμό μας χωρίς να χρειάζεται να ρωτήσουμε κανέναν και μας δείχνει πού έχει κίνηση.

Αλλά η τεχνολογία, στην καλύτερή της εκδοχή, είναι κάτι πολύ πιο ουσιαστικό. Είναι ένα εργαλείο που μπορεί να λύνει πραγματικά προβλήματα. Να κάνει την πόλη λίγο πιο ανθρώπινη. Να βοηθά ανθρώπους που χρειάζονται υποστήριξη. Να κάνει την εκπαίδευση πιο ανοιχτή, πιο δημιουργική, πιο κοντά στη ζωή. Και αυτό ακριβώς είδαμε στον 5ο Πανελλήνιο Μαθητικό Διαγωνισμό Skills Clubs – Solve for Tomorrow.

Ο τελικός του διαγωνισμού πραγματοποιήθηκε στον Πύργο Βιβλίων της Εθνικής Βιβλιοθήκης, στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Ένα μέρος που από μόνο του ταιριάζει ιδανικά σε μια τέτοια διοργάνωση. Βιβλία, γνώση, πολιτισμός, νέοι άνθρωποι, ιδέες, τεχνολογία. Όλα μαζί σε ένα σκηνικό που θυμίζει ότι το μέλλον δεν είναι κάτι μακρινό. Είναι κάτι που ήδη χτίζεται. Μερικές φορές, μάλιστα, χτίζεται από μαθητές και μαθήτριες που απλώς είχαν την ευκαιρία να πάρουν μια ιδέα και να την εξελίξουν.

Το φετινό Samsung Solve for Tomorrow συγκέντρωσε περισσότερους από 500 μαθητές και 100 εκπαιδευτικούς από σχολεία όλης της Ελλάδας. Στον τελικό συμμετείχαν 10 ομάδες από 9 σχολεία, εκπροσωπώντας περιοχές όπως η Αθήνα, η Ύδρα, η Πάτρα, η Θεσσαλονίκη, η Σύρος και η Κρήτη. Συνολικά, 47 μαθητές και 19 εκπαιδευτικοί παρουσίασαν προτάσεις που είχαν ως κοινό παρονομαστή την κοινωνική καινοτομία. Όχι την καινοτομία ως λέξη που την ακούς σε παρουσιάσεις, αλλά την καινοτομία που ξεκινά από μια ανάγκη: πώς μπορούμε να κάνουμε κάτι που δεν μας αρέσει, καλύτερο;

Και εδώ είναι το ενδιαφέρον. Οι μαθητές δεν κλήθηκαν απλώς να φτιάξουν μια «έξυπνη» ιδέα. Δούλεψαν μέσα από τη μεθοδολογία design thinking, δηλαδή μια διαδικασία που ξεκινά από την παρατήρηση ενός πραγματικού προβλήματος, περνάει από την κατανόηση των ανθρώπων που το βιώνουν και καταλήγει σε μια λύση που μπορεί να δοκιμαστεί, να βελτιωθεί και να εξελιχθεί. Με απλά λόγια, δεν μιλάμε για θεωρία. Μιλάμε για σκέψη που έχει εφαρμογή στην καθημερινότητα μας.

Το μεγάλο βραβείο για την πιο ολοκληρωμένη ιδέα, μαζί με χρηματικό έπαθλο των 1.500 ευρώ, πήγε στο ΕΝΕΕΓΥΛ Σύρου για την πρόταση «Syros on the Go». Πρόκειται για μια ψηφιακή εφαρμογή, έναν έξυπνο οδηγό μετακίνησης για τη Σύρο, με στόχο τη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης, της ηχορύπανσης και τη βελτίωση της καθημερινότητας των κατοίκων. Και κάπως έτσι, ένα τοπικό πρόβλημα, που μπορεί να φαίνεται μικρό σε κάποιον που δεν ζει στο νησί, μετατρέπεται σε αφορμή για μια ουσιαστική λύση.

Γιατί αυτό είναι τελικά το ωραίο με τέτοιες ιδέες. Δεν προσπαθούν να σώσουν τον κόσμο με έναν εντυπωσιακό τίτλο. Ξεκινούν από κάτι συγκεκριμένο. Από το πώς μετακινείται κάποιος σε ένα νησί. Από το πώς ένας φροντιστής μπορεί να αισθάνεται πιο ασφαλής. Από το πώς η εκπαίδευση μπορεί να γίνει πιο συνεργατική. Από το πώς η βιωσιμότητα μπορεί να μπει πιο φυσικά στη ζωή μας.

Ανάμεσα στις υπόλοιπες διακρίσεις, το 1ο Γυμνάσιο Νέας Ευκαρπίας πήρε το Βραβείο Καινοτομίας για την ιδέα «Βοήθεια & Μνήμη» με ένα έξυπνο ρολόι με GPS που υποστηρίζει άτομα με άνοια και τους φροντιστές τους. Το Α’ Αρσάκειο Γυμνάσιο Ψυχικού απέσπασε το Βραβείο Βιωσιμότητας για την ψηφιακή πλατφόρμα συνεργατικής μάθησης «EcoMinds». Το Πειραματικό Γυμνάσιο Ρεθύμνου Πανεπιστημίου Κρήτης κέρδισε το Βραβείο Κοινωνικού Αντικτύπου με την πρόταση «Refugees, Reuse, Recycle, Replay», ενώ το ΓΕΛ Ύδρας διακρίθηκε με το Βραβείο Αθλητισμού και Τεχνολογίας για το «Hydra Active Commons», μια πρωτοβουλία που συνδυάζει φυσική ευεξία, βιώσιμο τουρισμό και ψηφιακές εμπειρίες ξενάγησης.

Αν τα δεις όλα μαζί, καταλαβαίνεις κάτι πολύ βασικό: η νέα γενιά δεν βλέπει την τεχνολογία αποκομμένη από την κοινωνία. Δεν τη βλέπει απλώς ως κάτι «cool». Τη βλέπει ως τρόπο να φτιάξεις μια πιο λειτουργική πόλη, ένα πιο προσβάσιμο σχολείο, έναν πιο βιώσιμο τρόπο ζωής, μια πιο συμπεριληπτική καθημερινότητα. Και αυτό ίσως είναι το πιο αισιόδοξο μήνυμα του διαγωνισμού.

Ο Πρόεδρος της Samsung Electronics Hellas, Hansoo Kim, στάθηκε ακριβώς σε αυτό: στην ιδέα ότι η καινοτομία έχει αξία όταν βελτιώνει τη ζωή των ανθρώπων και φέρνει τις κοινότητες πιο κοντά. Και δεν είναι δύσκολο να καταλάβεις γιατί μια εταιρεία τεχνολογίας θέλει να επενδύσει σε κάτι τέτοιο. Γιατί το μέλλον της τεχνολογίας δεν είναι μόνο οι πιο γρήγοροι επεξεργαστές, οι καλύτερες κάμερες ή οι πιο έξυπνοι αλγόριθμοι. Είναι οι άνθρωποι που θα ξέρουν πώς να τα χρησιμοποιήσουν όλα αυτά με φαντασία, ευθύνη και σκοπό.

Σημαντικό ρόλο στο πρόγραμμα έχει και το British Council, που υλοποιεί το Skills Clubs με την υποστήριξη του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση. Η Διευθύντρια του British Council, Αναστασία Ανδρίτσου, τόνισε πως αυτό που μετράει δεν είναι μόνο το αποτέλεσμα, αλλά και η διαδρομή: οι δεξιότητες που αναπτύσσουν οι μαθητές μέσα από όλη τη διαδικασία. Και αυτό είναι κάτι που αξίζει να κρατήσουμε. Γιατί πολλές φορές στο σχολείο μετράμε βαθμούς, εξετάσεις, επιδόσεις. Εδώ, όμως, μετράει και η συνεργασία. Η αυτοπεποίθηση. Η ικανότητα να παρουσιάζεις μια ιδέα. Να ακούς feedback. Να δουλεύεις ως ομάδα. Να πιστεύεις ότι έχεις κάτι να πεις.

Αυτό ίσως είναι και το πιο δυνατό στοιχείο του Samsung Solve for Tomorrow. Δεν αντιμετωπίζει τους μαθητές σαν «παιδιά που κάποτε θα μεγαλώσουν και θα κάνουν πράγματα». Τους αντιμετωπίζει ως ενεργούς πολίτες. Ως ανθρώπους που μπορούν ήδη να παρατηρήσουν, να προτείνουν, να δημιουργήσουν. Και σε μια εποχή που μιλάμε συνεχώς για το μέλλον της εργασίας, για δεξιότητες, για AI, για πράσινη μετάβαση και για κοινωνική υπευθυνότητα, τέτοιες πρωτοβουλίες αποκτούν ακόμα μεγαλύτερη σημασία.

Γιατί το αύριο δεν θα φτιαχτεί μόνο από όσους ξέρουν να χρησιμοποιούν την τεχνολογία. Θα φτιαχτεί από όσους ξέρουν γιατί τη χρησιμοποιούν.
Και αν κάτι έδειξε ο φετινός τελικός, είναι ότι οι μαθητές έχουν ιδέες. Έχουν φαντασία. Έχουν αγωνίες. Βλέπουν τι συμβαίνει γύρω τους και θέλουν να συμμετέχουν. Το μόνο που χρειάζονται είναι χώρο, εμπιστοσύνη και τα κατάλληλα εργαλεία.

Το Samsung Solve for Tomorrow, λοιπόν, δεν είναι απλώς ένας μαθητικός διαγωνισμός. Είναι μια υπενθύμιση ότι η καινοτομία δεν ξεκινά πάντα από ένα εργαστήριο ή από ένα μεγάλο tech συνέδριο. Μπορεί να ξεκινήσει από μια σχολική αίθουσα. Από μια ομάδα μαθητών που συζητάει ένα πρόβλημα. Από έναν εκπαιδευτικό που τους ενθαρρύνει να το ψάξουν λίγο παραπάνω. Από μια ιδέα που στην αρχή μοιάζει μικρή, αλλά τελικά μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Και αυτό, ειδικά στις μέρες μας, είναι κάτι παραπάνω από αισιόδοξο. Είναι απαραίτητο.

_{Διαφημιστική καταχώριση της Samsung Electronics Ελλάς Μ.Α.Ε. με έδρα επί της Λ. Κηφισίας 24Α, Μαρούσι Αττικής, Τ.Κ.15125 και αρ. ΓΕΜΗ 009349401000}