Tραμπ: ”Πολύ καλές” έμμεσες συνομιλίες με το Ιράν – Παραμένουν οι σοβαρές διαφωνίες με Τεχεράνη

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε χθες, Τετάρτη, σε «πολύ καλές» επαφές στο Κατάρ, όπου αντιπρόσωποι των ΗΠΑ και του Ιράν διεξήγαγαν έμμεσες τεχνικές συνομιλίες για το λεγόμενο «μνημόνιο συνεννόησης», έπειτα από την ανταλλαγή πληγμάτων που απείλησε την κατάπαυση του πυρός.

Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων IRNA, οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν με συμφωνία που επιτρέπει στην Ισλαμική Δημοκρατία να χρησιμοποιήσει μέρος των δεσμευμένων κεφαλαίων της στο Κατάρ για την αγορά αγαθών.

Τα δύο μέρη συμφώνησαν επίσης να δημιουργηθεί και να τεθεί σε λειτουργία εντός της ημέρας δίαυλος επικοινωνίας, μέσω του οποίου θα αναφέρονται και θα καταγράφονται τυχόν παραβιάσεις της καταρχήν συμφωνίας.

Μετά την υπογραφή του σχετικού κειμένου από τους προέδρους των δύο χωρών στις 17 Ιουνίου, με τη μεσολάβηση κυρίως του Πακιστάν και του Κατάρ, Ουάσιγκτον και Τεχεράνη ξεκίνησαν διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών, με δυνατότητα ανανέωσης, με στόχο την επίτευξη μόνιμης συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Διπλωματική πηγή του Γαλλικού Πρακτορείου (AFP) είχε αναφέρει ότι οι έμμεσες συνομιλίες στη Ντόχα επρόκειτο να πραγματοποιηθούν και στη συνέχεια επιβεβαίωσε ότι βρίσκονταν σε εξέλιξη.

Η ίδια πηγή διευκρίνισε ότι οι απεσταλμένοι του Ντόναλντ Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, δεν συμμετείχαν στις τεχνικές συνομιλίες. Την Τρίτη είχαν συνάντηση στη Ντόχα με τον πρωθυπουργό και υπουργό Εξωτερικών του Κατάρ, Μοχάμεντ μπιν Αμπντουραχμάν αλ Θάνι.

Η Τεχεράνη εξακολουθεί να αρνείται ότι υπήρξαν απευθείας συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά, κάτι που δεν εμπόδισε τον πρόεδρο Τραμπ να κάνει λόγο για «πολύ καλές επαφές» και να δηλώσει ότι «όλα πάνε καλά».

«Η αποπυρηνικοποίηση του Ιράν προχωρά», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος, προσθέτοντας πως «τους πλήξαμε πολύ καλά, όμως καταλαβαινόμαστε πολύ καλά».

Οι αμερικανοί και οι ιρανοί διαπραγματευτές σημείωσαν «θετική πρόοδο» και ο προσεχής κύκλος των συνομιλιών τους προβλέπεται να οργανωθεί μετά την κηδεία του Ιρανού πρώην ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, ανέφερε από την πλευρά του ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Κατάρ, ο Ματζίντ αλ Ανσάρι.

«Διαφορές απόψεων»

Μετά την ολοκλήρωση των συνομιλιών, το Ιράν ανακοίνωσε ότι θα χρησιμοποιήσει μέρος των δεσμευμένων πόρων του στο Κατάρ για την αγορά προϊόντων που έχει ανάγκη.

«Υπήρξε συμφωνία ώστε, με βάση τις ανάγκες της χώρας μας, να αποκτώνται προϊόντα και να τίθενται στη διάθεση του Ιράν», δήλωσε ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τον τρόπο εφαρμογής της συμφωνίας.

Παρότι η υπογραφή της καταρχήν συμφωνίας συνέβαλε στην αποκλιμάκωση της έντασης, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες, κυρίως γύρω από το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και το Στενό του Ορμούζ, όπου η ναυσιπλοΐα περιορίστηκε σημαντικά το προηγούμενο Σαββατοκύριακο μετά τις επιθέσεις σε εμπορικά πλοία.

Το Ιράν επιμένει ότι σκοπεύει να επιβάλει τέλη διέλευσης για υπηρεσίες που σχετίζονται με τη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ, θέση που οι ΗΠΑ απορρίπτουν κατηγορηματικά.

Παράλληλα, συνδικαλιστικές και εργοδοτικές οργανώσεις της ναυτιλίας εξακολουθούν να θεωρούν ότι, τουλάχιστον έως τις 9 Ιουλίου, το Στενό του Ορμούζ παραμένει εμπόλεμη ζώνη.

Παρά τις εξελίξεις αυτές, η τιμή του πετρελαίου Brent παρέμεινε σταθερή, λίγο κάτω από τα 70 δολάρια το βαρέλι.

Υπενθυμίζεται ότι οι ΗΠΑ κατηγόρησαν το Ιράν για επιθέσεις εναντίον δύο πλοίων και απάντησαν με βομβαρδισμούς στο ιρανικό έδαφος, ενώ η Τεχεράνη ανταπέδωσε με πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις εναντίον στόχων στο Κουβέιτ και το Μπαχρέιν.

Έκτοτε, η ένταση φαίνεται να έχει αποκλιμακωθεί.

«Όταν ένας πόλεμος μεγάλης κλίμακας φτάνει στο τέλος του, είναι αναπόφευκτο να υπάρχουν δυσκολίες στην εφαρμογή, επεισόδια και διαφορές απόψεων», δήλωσε ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ.

Όπως πρόσθεσε, η Τεχεράνη επιδιώκει πλέον να επικεντρωθούν οι διαπραγματεύσεις στον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο και στη διευθέτηση των ζητημάτων που αφορούν το Στενό του Ορμούζ.

«Συνολικά θετικό μήνυμα»

Η ερευνήτρια του Arab Gulf States Institute, Άννα Τζέικομπς, εκτίμησε ότι, παρά το γεγονός πως οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται ακόμη σε πολύ πρώιμο στάδιο και οι δημόσιες αντιπαραθέσεις συνεχίζονται, το γεγονός ότι οι δύο πλευρές εξακολουθούν να συνομιλούν μετά τις συγκρούσεις της προηγούμενης εβδομάδας αποτελεί συνολικά θετική εξέλιξη.

Την ίδια ώρα, στον Λίβανο οι ισραηλινές στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται, παρά τη συμφωνία-πλαίσιο που υπεγράφη στην Ουάσιγκτον μεταξύ των κυβερνήσεων των δύο χωρών με στόχο την αποκατάσταση «διαρκούς ειρήνης».

Η συμφωνία προβλέπει ότι το Ισραήλ θα διατηρήσει στρατιωτική παρουσία σε τμήματα του νοτίου Λιβάνου, έως ότου η Χεζμπολά καταθέσει τα όπλα.

Η οργάνωση απορρίπτει τόσο τη συμφωνία όσο και κάθε ενδεχόμενο αφοπλισμού της, παρά τις πιέσεις των ΗΠΑ προς τη λιβανική κυβέρνηση.

Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας, Ισραέλ Κατς, επανέλαβε ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει «επ’ αόριστον» στις λεγόμενες «ζώνες ασφαλείας» στον Λίβανο, στη Συρία και στη Λωρίδα της Γάζας.

Η Χεζμπολά κατηγορείται ότι οδήγησε τον Λίβανο στον πόλεμο όταν, στις αρχές Μαρτίου, εκτόξευσε ρουκέτες κατά του Ισραήλ, σε αντίποινα για τον θάνατο του Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε κατά τις πρώτες ώρες της αμερικανοϊσραηλινής επίθεσης εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου.

Σε απάντηση, το Ισραήλ εξαπέλυσε εκτεταμένους βομβαρδισμούς και χερσαία επιχείρηση στον νότιο Λίβανο, με τον απολογισμό να ξεπερνά τους 4.200 νεκρούς, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της χώρας.