Ακίνητα: Προς νέα παράταση του ΦΠΑ στα νεόδμητα

Δύο φορολογικές παρεμβάσεις που θεωρούνται κρίσιμες για τη διατήρηση της δυναμικής στην αγορά ακινήτων και την ενίσχυση της οικοδομικής δραστηριότητας φαίνεται πως οδεύουν προς παράταση και το 2027. Πρόκειται για τη συνέχιση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων ακινήτων και της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις, με πληροφορίες να αφήνουν ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο της οριστικής κατάργησης του δεύτερου.

Οι σχετικές αποφάσεις, πάντως, αναμένεται να οριστικοποιηθούν το προσεχές διάστημα, στο πλαίσιο της διαμόρφωσης του πακέτου φορολογικών παρεμβάσεων που θα παρουσιάσει ο πρωθυπουργός στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης. Στόχος του οικονομικού επιτελείου είναι να διατηρηθεί η κινητικότητα στην κτηματαγορά, να στηριχθεί η οικοδομή και να αποφευχθούν πρόσθετες επιβαρύνσεις στις αγοραπωλησίες, σε μια περίοδο κατά την οποία οι τιμές των ακινήτων εξακολουθούν να κινούνται σε υψηλά επίπεδα, δυσκολεύοντας ολοένα και περισσότερο την πρόσβαση των νοικοκυριών στην κατοικία.

Κρίσιμη η αναστολή του ΦΠΑ στα νεόδμητα

Σημειώνεται ότι η παράταση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις πωλήσεις νεόδμητων κατοικιών θεωρείται από τους ανθρώπους της αγοράς καθοριστικής σημασίας, καθώς περιορίζει σημαντικά το κόστος αγοράς και διατηρεί το επενδυτικό ενδιαφέρον για νέες κατασκευές.

Με το ισχύον καθεστώς, πάντως, οι αγοραστές νεόδμητων ακινήτων καταβάλλουν μόνο φόρο μεταβίβασης 3% επί της αντικειμενικής αξίας. Η διαφορά στην τελική επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα αισθητή. Για παράδειγμα, σε ένα νεόδμητο διαμέρισμα αξίας 200.000 ευρώ, η εφαρμογή ΦΠΑ 24% θα αύξανε το κόστος κατά 48.000 ευρώ, ανεβάζοντας την τελική τιμή στις 248.000 ευρώ. Αντίθετα, με την ισχύουσα αναστολή, ο αγοραστής επιβαρύνεται μόνο με φόρο μεταβίβασης 6.000 ευρώ, με αποτέλεσμα το συνολικό κόστος να διαμορφώνεται στις 206.000 ευρώ.

Ο ΦΠΑ στα νεόδμητα επιβλήθηκε για πρώτη φορά το 2006 με συντελεστή 19%, ενώ η πρώτη κατοικία εξαιρέθηκε από την εφαρμογή του. Στα χρόνια της δημοσιονομικής κρίσης ο συντελεστής αυξήθηκε στο 24%, παραμένοντας σε ισχύ επί 13 χρόνια. Το 2019 αποφασίστηκε η τριετής αναστολή του μέτρου, η οποία εφαρμόστηκε από την 1η Ιανουαρίου 2020 έως το τέλος του 2022 και έκτοτε παρατείνεται διαδοχικά, με την ισχύ της τελευταίας παράτασης να λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Υπενθυμίζεται ότι η αναστολή αφορά οικοδομικές άδειες που έχουν εκδοθεί από το 2006 και μετά, τόσο για ιδιόκτητα έργα κατασκευαστικών εταιρειών όσο και για ακίνητα που ανεγέρθηκαν με το σύστημα της αντιπαροχής. Προϋπόθεση είναι η υποβολή σχετικής αίτησης στην ΑΑΔΕ από τον κατασκευαστή, ενώ η απαλλαγή εφαρμόζεται υποχρεωτικά στο σύνολο των αδιάθετων ακινήτων που αντιστοιχούν στις συγκεκριμένες οικοδομικές άδειες.

Στο προσκήνιο η κατάργηση του φόρου υπεραξίας

Παράλληλα, στο οικονομικό επιτελείο εξετάζεται η διατήρηση της αναστολής του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι εξετάζεται ακόμη και η οριστική κατάργησή του.

Ο συγκεκριμένος φόρος επιβάλλεται στο κέρδος που προκύπτει από την πώληση ενός ακινήτου, δηλαδή στη διαφορά μεταξύ της τιμής αγοράς και της τιμής πώλησης. Ωστόσο, παρότι θεσμοθετήθηκε, δεν εφαρμόστηκε ποτέ στην πράξη, καθώς η ισχύς του ανεστάλη επανειλημμένα.

Ενδεικτικά, εάν ένα ακίνητο αγοραστεί έναντι 120.000 ευρώ και μεταπωληθεί έναντι 180.000 ευρώ, η υπεραξία των 60.000 ευρώ θα φορολογούνταν με συντελεστή 15%, γεγονός που θα οδηγούσε σε φορολογική επιβάρυνση ύψους 9.000 ευρώ.