Ο Τραμπ βάζει στο παιχνίδι της πυρηνικής συμφωνίας το Ισραήλ – Σιγή από τη Σαουδική Αραβία

Η συμφωνία μεταξύ των ΗΠΑ και της Σαουδικής Αραβίας για τη βοήθεια προς το βασίλειο του Κόλπου στην ανάπτυξη πυρηνικής ενέργειας, εξαρτάται από την αναγνώριση του κράτους του Ισραήλ από το Ριάντ, δήλωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

«Η Συμφωνία για την Πολιτική Πυρηνική Ενέργεια (Δεν θα υπάρξει εμπλουτισμός υλικού!)… που αφορά αποκλειστικά τη μη στρατιωτική χρήση… θα εγκριθεί, αλλά εξαρτάται πλήρως από την προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις πολύ σεβαστές και επιτυχημένες Συμφωνίες του Αβραάμ», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος σε ανάρτησή του στο Truth Social.

Οι Συμφωνίες του Αβραάμ, με τη διαμεσολάβηση του Τραμπ, έχουν οδηγήσει πέντε χώρες, συμπεριλαμβανομένων δύο αραβικών κρατών, στην αναγνώριση του Ισραήλ.

Η Σαουδική Αραβία έχει δηλώσει στο παρελθόν ότι δεν θα αναγνωρίσει το Ισραήλ χωρίς την ίδρυση παλαιστινιακού κράτους, όπως υπενθυμίζει το BBC.

Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ ως προέδρου των ΗΠΑ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα (ΗΑΕ) και το Μπαχρέιν υπέγραψαν τις Συμφωνίες του Αβραάμ, για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες. Έκτοτε, τις συμφωνίες έχουν υπογράψει επίσης το Σουδάν, το Μαρόκο και το Καζακστάν.

Μέχρι στιγμής, η Σαουδική Αραβία διατηρεί σιγή ιχθύος απέναντι στις δηλώσεις Τραμπ. Οι τοποθετήσεις του Αμερικανού προέδρου έρχονται στον απόηχο των ενστάσεων που εξέφρασαν ειδικοί, προειδοποιώντας ότι η συμφωνία της Τετάρτης ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο πυρηνικής διασποράς σε μια ήδη εύθραυστη περιοχή.

Παράλληλα, δεν έγινε αμέσως σαφές αν ο όρος της προσχώρησης στις Συμφωνίες του Αβραάμ προβλεπόταν στο κείμενο της πυρηνικής συμφωνίας, το οποίο δεν έχει δοθεί στη δημοσιότητα, ή αν η Σαουδική Αραβία είχε συμφωνήσει με αυτόν τον όρο.

Στο μεταξύ, το Ισραήλ χαιρέτισε τη δήλωση του Τραμπ. Σε ανάρτησή του στο X, το γραφείο του Πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου ανέφερε ότι η προσχώρηση της Σαουδικής Αραβίας στις συμφωνίες «θα αποτελούσε ένα ιστορικό άλμα προς τα εμπρός για την ειρήνη στη Μέση Ανατολή».

Η ανακοίνωση δεν έκανε αναφορά στην πυρηνική συμφωνία. Ωστόσο, ο Ισραηλινός Υπουργός Οικονομίας Νιρ Μπαρκάτ είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η χώρα του «μπορεί να το διαχειριστεί» αν η Σαουδική Αραβία αποκτήσει πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς.

Το ίδιο το Ισραήλ θεωρείται ευρέως ότι διαθέτει πυρηνικά όπλα, αν και ούτε επιβεβαιώνει ούτε διαψεύδει αν αυτό ισχύει.

Η συμφωνία ΗΠΑ-Σαουδικής Αραβίας περιγράφεται από το αμερικανικό Υπουργείο Ενέργειας ως «συμφωνία ειρηνικής πυρηνικής συνεργασίας» που θα παρέχει «μεγάλη πρόσβαση στις αμερικανικές εταιρείες στο πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Σαουδικής Αραβίας».

Το πυρηνικό ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της διαμάχης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν, το οποίο εδώ και χρόνια αρνείται τις κατηγορίες της Δύσης ότι στοχεύει στην απόκτηση πυρηνικών όπλων.

Ο ντε φάκτο ηγέτης της Σαουδικής Αραβίας, Πρίγκιπας Διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, είχε δηλώσει στο CBS News το 2018 ότι η χώρα του δεν σχεδίαζε να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, αλλά ότι «χωρίς αμφιβολία, αν το Ιράν αναπτύξει πυρηνική βόμβα, θα ακολουθήσουμε το παράδειγμά του το συντομότερο δυνατό».

Προγενέστερα δημοσιεύματα των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης άφηναν να εννοηθεί ότι η συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει στη Σαουδική Αραβία να εμπλουτίζει ουράνιο στο μέλλον, το οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο για σταθμούς ηλεκτροπαραγωγής, αλλά ενδεχομένως και για την κατασκευή πυρηνικών βομβών. Ωστόσο, οι δηλώσεις του Τραμπ φαίνεται να το διαψεύδουν.

Η Ρόζμαρι Κέλανικ, διευθύντρια του προγράμματος για τη Μέση Ανατολή στη δεξαμενή σκέψης Defense Priorities με έδρα τις ΗΠΑ, δήλωσε ότι θα ήταν «αρκετά σοκαριστικό» αν οι ΗΠΑ επιτρέψουν στη Σαουδική Αραβία εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου.

«Οι ΗΠΑ δεν το έχουν κάνει ποτέ αυτό στο παρελθόν. Δεν έχουμε βοηθήσει ποτέ άλλη χώρα να κάνει εμπλουτισμό στο δικό της έδαφος», δήλωσε, προσθέτοντας ότι αυτό συμβαίνει επειδή «αν μπορείς να παράγεις το δικό σου πυρηνικό καύσιμο, γίνεσαι πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος» για την κατασκευή πυρηνικών όπλων.

Η συμφωνία θα σταλεί τώρα στο Κογκρέσο των ΗΠΑ για εξέταση.

Ορισμένοι νομοθέτες και από τις δύο πολιτικές πτέρυγες αναμένεται να εναντιωθούν στη συμφωνία, αν και το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα του Τραμπ ελέγχει τόσο την άνω όσο και την κάτω βουλή, και οι επικριτές της συμφωνίας δεν φαίνεται να διαθέτουν τις απαιτούμενες ψήφους για να τη μπλοκάρουν.