Γιατί πρέπει να χαμογελάμε στα σκυλιά μας

Όποιος αγαπάει τους σκύλους γνωρίζει ότι ο τετράποδος φίλος του αντιλαμβάνεται αμέσως τη διάθεση και τα συναισθήματά του. Τώρα, οι επιστήμονες ανακάλυψαν τι ακριβώς συμβαίνει στο μυαλό ενός σκύλου όταν βλέπει έναν άνθρωπο -ακόμη και έναν εντελώς ξένο- να χαμογελά ή να συνοφρυώνεται.

Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά 14 σκύλοι, οι οποίοι παρέμειναν εντελώς ακίνητοι μέσα σε έναν τομογράφο εγκεφάλου, όσο τους προβάλλονταν φωτογραφίες με ανθρώπινα πρόσωπα.

Οι φωτογραφίες με χαρούμενα, χαμογελαστά πρόσωπα έκαναν μια συγκεκριμένη περιοχή του εγκεφάλου, που σχετίζεται με την επιβράβευση, να “ανάβει” από δραστηριότητα.

Αυτό το κύκλωμα επιβράβευσης είναι το τμήμα του εγκεφάλου που ενεργοποιείται όταν υπάρχει απόλαυση και ανάμνηση ευχάριστων στιγμών, όπως ένα νόστιμο φαγητό ή ένας έπαινος.

Στον ανθρώπινο εγκέφαλο, συχνά αναφέρεται ως η “τζούρα ντοπαμίνης” που πυροδοτείται με τη νίκη σε ένα παιχνίδι ή τη λήψη ενός θετικού σχολίου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σε προγενέστερες έρευνες σε σκύλους, η ίδια περιοχή του εγκεφάλου βρέθηκε να ενεργοποιείται κατά την προσδοκία μιας λιχουδιάς ή την οσφρητική επαφή με ένα οικείο πρόσωπο.

«Αυτό το κύκλωμα ελέγχει το κίνητρο για δράση, τη διάθεση για ενέργεια», εξηγεί η Λάουρα Κουάγια, μία από τους επικεφαλής ερευνητές στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης. «Επομένως, το ευρήμα αυτό υποδηλώνει ότι τα χαρούμενα πρόσωπα, ακόμα και αν ανήκουν σε αγνώστους, έχουν θετική αξία για τους σκύλους».

Η Κουάγια και ο συνερευνητής της, Ραούλ Ερνάντες-Πέρες, προχώρησαν την έρευνα εξετάζοντας την αντίδραση των σκύλων σε άλλα ανθρώπινα συναισθήματα, δείχνοντάς τους εικόνες ανθρώπων που εκδήλωναν χαρά, θυμό, φόβο και θλίψη. Ωστόσο, το κύκλωμα επιβράβευσης αντέδρασε αποκλειστικά και μόνο στα χαρούμενα πρόσωπα.

«Οι σκύλοι μπορούν να ξεχωρίσουν τα θετικά συναισθήματα από όλα τα υπόλοιπα, αλλά δεν φαίνεται να μπορούν να διακρίνουν τις διαφορές ανάμεσα στα διάφορα αρνητικά συναισθήματα», δήλωσε στο BBC News ο Ερνάντες-Πέρες.

Η Λάουρα Κουάγια και ο Ραούλ Ερνάντες-Πέρες είναι συνεργάτες στην έρευνα αλλά και στη ζωή, ένα δυναμικό ζευγάρι στον τομέα της γνωσιακής επιστήμης των σκύλων. Αφού γνωρίστηκαν στο γυμνάσιο στο Μεξικό, συνέχισαν να εργάζονται μαζί σε ερευνητικά προγράμματα που αποκάλυψαν τον τρόπο με τον οποίο οι σκύλοι ερμηνεύουν την ανθρώπινη γλώσσα και συμπεριφορά και ανταποκρίνονται σε αυτήν.

Πρόκειται για μια εργασία που έχει ρίξει φως στη βιολογία η οποία υποστηρίζει τη μοναδική σχέση μεταξύ των ανθρώπων και των σκύλων.

Τα δύο Μπόρντερ Κόλεϊ του ζευγαριού, ο Οδίν και ο Κουν-κουν, έχουν λάβει μέρος σε αρκετά από τα ερευνητικά τους έργα —συμπεριλαμβανομένου και αυτού. Για τις ανάγκες των μελετών τους, επιστρατεύθηκαν επίσης κι άλλοι σκύλοι με τους ιδιοκτήτες τους, έπειτα από ευγενική προσέγγιση σε πάρκα σκύλων.

«Αν υπήρχε κάποιος σκύλος με το κατάλληλο μέγεθος για τον τομογράφο, ο οποίος φαινόταν ήρεμος και καλά εκπαιδευμένος, γινόταν η ερώτηση αν υπήρχε ενδιαφέρον για συμμετοχή στην έρευνα», θυμάται ο Ερνάντες-Πέρες.

Πώς οι άνθρωποι άλλαξαν τον εγκέφαλο των σκύλων

Η Κουάγια εξηγεί ότι, από τη σκοπιά της νευροεπιστήμης “ο εγκέφαλος του σκύλου είναι εξαιρετικά συναρπαστικός”.

«Είναι πραγματικά ικανοί στο να κατανοούν τα συναισθήματα των ανθρώπων, ενός είδους που είναι εντελώς διαφορετικό από αυτούς».

Η συγκεκριμένη έρευνα συνθέτει την εικόνα του πώς ακριβώς χιλιάδες χρόνια συμβίωσης δίπλα στον άνθρωπο κατέστησαν αυτό το επίτευγμα εφικτό, διαμορφώνοντας και αλλάζοντας τα κυκλώματα του εγκεφάλου των σκύλων.

«Όταν συγκρίνονται οι άνθρωποι με άλλα πρωτεύοντα θηλαστικά, εξετάζονται ικανότητες που ενδεχομένως προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο», πρόσθεσε η Κουάγια.

«Με τους σκύλους, η ιστορία είναι τελείως διαφορετική. Ακολούθησαν μια εντελώς διαφορετική εξελικτική διαδρομή, αλλά μέσω της εξημέρωσης ανέπτυξαν τις κοινωνικές δεξιότητες που απαιτούνται για την κατανόηση και τη συνεργασία με τον άνθρωπο».

Η Κουάγια και ο Ερνάντες-Πέρες ελπίζουν επίσης ότι τα ευρήματά τους θα βοηθήσουν στην πιο αποτελεσματική επικοινωνία των ανθρώπων με τους αγαπημένους τους τετράποδους συντρόφους.

«Η επιβράβευση προς τους σκύλους μπορεί να γίνει με λιχουδιές, αλλά και με τη χαρά», ανέφερε η Κουάγια. «Επομένως, το χαμόγελο προς τους σκύλους είναι σημαντικό, ακόμα και προς τυχαίους σκύλους στο δρόμο».

Τα ευρήματα της μελέτης δημοσιεύονται στο επιστημονικό περιοδικό iScience.