Τουρισμός, ΦΠΑ και φόρος εισοδήματος κράτησαν ψηλά τα έσοδα τον Ιούλιο

Με τον τουρισμό να λειτουργεί ως βασικός μοχλός των φορολογικών εισπράξεων και τον Ιούλιο να αποτυπώνει την αυξημένη φορολογική απόδοση της θερινής περιόδου, όπου και η έναρξη των πληρωμών για το φόρο εισοδήματος, εξελίσσεται η εκτέλεση του κρατικού προϋπολογισμού στο επτάμηνο του 2026. Συνολικά, η εικόνα των δημόσιων οικονομικών παραμένει καλύτερη από τους στόχους που είχαν τεθεί στον Προϋπολογισμό, παρά την αύξηση των δαπανών και τη σύγκριση με τα ιδιαίτερα υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα του 2025.

Αναλυτικά, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το διάστημα Ιανουαρίου-Ιουλίου καταγράφηκε έλλειμμα στο ισοζύγιο ύψους 389 εκατ. ευρώ, έναντι στόχου για έλλειμμα 1,323 δισ. ευρώ. Την αντίστοιχη περίοδο του 2025 είχε καταγραφεί πλεόνασμα 2,168 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερα θετική είναι η εικόνα στο πρωτογενές αποτέλεσμα, το οποίο διαμορφώθηκε σε πλεόνασμα 5,725 δισ. ευρώ, έναντι στόχου για 4,417 δισ. ευρώ. Το πρωτογενές πλεόνασμα, πάντως, είναι χαμηλότερο από τα 7,939 δισ. ευρώ του αντίστοιχου επταμήνου του 2025.

Ιούλιος με αυξημένες φορολογικές εισπράξεις

Ο Ιούλιος, μήνας κατά τον οποίο είναι στην αιχμή η τουριστική δραστηριότητα, έδωσε σημαντική ώθηση στα κρατικά έσοδα. Το σύνολο των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε στα 9,195 δισ. ευρώ, σημειώνοντας υπέρβαση 895 εκατ. ευρώ έναντι του μηνιαίου στόχου.

Στην κορυφή βρίσκονται τα φορολογικά έσοδα, τα οποία ανήλθαν σε 9,092 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 528 εκατ. ευρώ ή 6,2% σε σχέση με τον στόχο.

Η εικόνα αυτή συνδέεται με την ισχυρή οικονομική δραστηριότητα της θερινής περιόδου, με τον ΦΠΑ να αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες των εισπράξεων. Η αυξημένη τουριστική κίνηση, η κατανάλωση και ο τζίρος σε υπηρεσίες και επιχειρήσεις τροφοδοτούν τις εισπράξεις από έμμεσους φόρους, ενώ παράλληλα ο Ιούλιος αποτυπώνει την είσπραξη της πρώτης δόσης του φόρου εισοδήματος.

Έτσι, ο συνδυασμός ΦΠΑ και άμεσων φόρων, σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομική δραστηριότητα βρίσκεται στο υψηλότερο σημείο της λόγω του τουρισμού, αποτέλεσε σημαντικό στήριγμα για την πορεία των εσόδων.

Πάνω από τον στόχο τα έσοδα στο επτάμηνο

Συνολικά, την περίοδο Ιανουαρίου-Ιουλίου τα καθαρά έσοδα του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθαν σε 45,207 δισ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 1,975 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.

Η υπέρβαση είναι ακόμη μεγαλύτερη εάν αφαιρεθεί η επίδραση των εισπράξεων από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Στη στοχοθεσία είχε προβλεφθεί για τον Ιούνιο είσπραξη 1,258 δισ. ευρώ, από τα οποία 884 εκατ. ευρώ εισπράχθηκαν νωρίτερα, τον Απρίλιο, ενώ τα υπόλοιπα 374 εκατ. ευρώ αναμένεται να εισπραχθούν εντός του έτους. Χωρίς την επίδραση του ΤΑΑ, τα καθαρά έσοδα εμφανίζουν αύξηση 2,349 δισ. ευρώ έναντι του στόχου.

Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 42,916 δισ. ευρώ. Στο ποσό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ από τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού και 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την άδεια λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό.

Εάν εξαιρεθούν τα δύο αυτά ποσά, τα φορολογικά έσοδα διαμορφώνονται σε 42,475 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση 1,112 δισ. ευρώ ή 2,7% έναντι του στόχου.

Οι επιστροφές ΦΠΑ και η επίδραση της Εγνατίας

Σημαντική παράμετρο στην εικόνα των εσόδων αποτελεί και η πορεία των επιστροφών. Οι επιστροφές εσόδων ανήλθαν σε 4,971 δισ. ευρώ, ποσό αυξημένο κατά 494 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 4,476 δισ. ευρώ.

Η απόκλιση οφείλεται κυρίως στην επιστροφή ΦΠΑ ύψους 306 εκατ. ευρώ που συνδέεται με τη σύμβαση παραχώρησης της Εγνατίας Οδού.

Η συγκεκριμένη συναλλαγή είχε ειδική επίδραση στην εικόνα των δημοσιονομικών μεγεθών. Τον Ιανουάριο καταγράφηκε ποσό 306 εκατ. ευρώ ως ΦΠΑ 24% επί του τιμήματος της συναλλαγής, το οποίο αποδόθηκε από τον παραχωρησιούχο στο Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Φόροι», συνοδευόμενο από ισόποση επιστροφή φόρου. Στη συνέχεια, το ίδιο ποσό αποδόθηκε εκ νέου στο Δημόσιο και καταγράφηκε στην κατηγορία «Πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών».

Για τον λόγο αυτό, η ανάγνωση των φορολογικών εσόδων απαιτεί προσοχή, ώστε οι έκτακτες και λογιστικές επιδράσεις να μην συγχέονται με την καθαρή τάση των φορολογικών εισπράξεων.

Σημαντική και η συμβολή του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων

Θετική είναι και η εικόνα από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων. Τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν στο επτάμηνο σε 3,167 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 457 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου των 2,710 δισ. ευρώ.

Τον Ιούλιο, τα έσοδα του ΠΔΕ ανήλθαν σε 410 εκατ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 355 εκατ. ευρώ τον μηνιαίο στόχο των 55 εκατ. ευρώ.

Η ακριβής κατανομή μεταξύ των επιμέρους κατηγοριών εσόδων θα αποτυπωθεί στο οριστικό δελτίο εκτέλεσης του προϋπολογισμού.

Οι δαπάνες παραμένουν αυξημένες

Στην άλλη πλευρά του προϋπολογισμού, οι δαπάνες κινούνται επίσης πάνω από τον αρχικό στόχο. Οι δαπάνες του κρατικού προϋπολογισμού στο επτάμηνο ανήλθαν σε 45,596 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 1,041 δισ. ευρώ έναντι του στόχου των 44,556 δισ. ευρώ.

Σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, οι δαπάνες είναι αυξημένες κατά 4,911 δισ. ευρώ, γεγονός που αποτυπώνει τόσο την ενίσχυση των κοινωνικών και άλλων κρατικών παρεμβάσεων όσο και την επιτάχυνση των επενδυτικών πληρωμών.

Στο σκέλος του Τακτικού Προϋπολογισμού, εν όψει και εκλογών, οι πληρωμές εμφανίζονται αυξημένες κατά 185 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου.

Υγεία, κοινωνικές παροχές και στήριξη των νοικοκυριών στην πρώτη γραμμή

Μεταξύ των σημαντικότερων πληρωμών ξεχωρίζουν οι μεταβιβάσεις προς τον χώρο της υγείας και της κοινωνικής προστασίας.

Στον ΕΟΠΥΥ κατευθύνθηκαν 1,243 δισ. ευρώ, ενώ στον Οργανισμό Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Ασφάλισης 1,818 δισ. ευρώ. Παράλληλα, 915 εκατ. ευρώ διατέθηκαν στην Εθνική Κεντρική Αρχή Προμηθειών Υγείας για την προμήθεια φαρμάκων, προϊόντων και υπηρεσιών υγείας για τα δημόσια νοσοκομεία.

Στα νοσοκομεία και την Πρωτοβάθμια Φροντίδα Υγείας μεταβιβάστηκαν 801 εκατ. ευρώ, ενώ οι συγκοινωνιακοί φορείς ΟΑΣΑ, ΟΑΣΘ και ΟΣΕ έλαβαν συνολικά 244 εκατ. ευρώ.

Στις παρεμβάσεις στήριξης περιλαμβάνονται ακόμη 131 εκατ. ευρώ προς την Κοινωνία της Πληροφορίας για την πληρωμή του FUEL PASS, 110 εκατ. ευρώ για την επιδότηση στο diesel κίνησης και 220 εκατ. ευρώ ως έκτακτη οικονομική ενίσχυση οικογενειών με παιδιά.

Επιτάχυνση των επενδύσεων και των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης

Ιδιαίτερα αυξημένες εμφανίζονται οι επενδυτικές δαπάνες. Οι πληρωμές ανήλθαν σε 7,602 δισ. ευρώ, υπερβαίνοντας κατά 855 εκατ. ευρώ τον στόχο του Προϋπολογισμού.

Η υπέρβαση αποδίδεται στην επιτάχυνση των έργων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σε ετήσια βάση, οι επενδυτικές πληρωμές είναι αυξημένες κατά 1,471 δισ. ευρώ σε σχέση με το αντίστοιχο επτάμηνο του 2025.

Πρόκειται, επομένως, για μια δαπάνη που, σε αντίθεση με την καθαρά καταναλωτική επιβάρυνση, συνδέεται με την υλοποίηση επενδύσεων και τη χρηματοδότηση έργων που έχουν ενταχθεί στο αναπτυξιακό σκέλος της οικονομικής πολιτικής.

Πρωτογενές πλεόνασμα πάνω από τον στόχο

Παρά την αυξημένη εκτέλεση των δαπανών, το πρωτογενές αποτέλεσμα παραμένει αισθητά καλύτερο από τον στόχο. Σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το πρωτογενές πλεόνασμα των 5,725 δισ. ευρώ υπερβαίνει κατά 1,308 δισ. ευρώ τον στόχο των 4,417 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, η εικόνα χρειάζεται ορισμένες προσαρμογές. Από την υπέρβαση πρέπει να εξαιρεθούν 510 εκατ. ευρώ λόγω ετεροχρονισμού πληρωμών του ΠΔΕ και 406 εκατ. ευρώ λόγω ετεροχρονισμού μεταβιβαστικών πληρωμών προς φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, καθώς οι συγκεκριμένες μεταβολές δεν επηρεάζουν το αποτέλεσμα της Γενικής Κυβέρνησης σε δημοσιονομικούς όρους.

Παράλληλα, πρέπει να αφαιρεθούν 135 εκατ. ευρώ που αφορούν τη δεύτερη δόση του τιμήματος για την παραχώρηση της άδειας λειτουργίας επιχείρησης καζίνο στο Ελληνικό, καθώς δημοσιονομικά το ποσό καταγράφεται κατά τη διάρκεια των ετών της παραχώρησης.

Με αυτές τις προσαρμογές, η υπέρβαση του πρωτογενούς αποτελέσματος έναντι του στόχου περιορίζεται στα 256 εκατ. ευρώ.