Γιατί ο Τραμπ απειλεί με βομβαρδισμό στενό σύμμαχο των ΗΠΑ

Ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε να βομβαρδίσει το Ομάν, έναν σύμμαχο των ΗΠΑ, αν “σταθεί εμπόδιο” στις συνομιλίες της κυβέρνησής του με το Ιράν, όπως μετέδωσε το Fox News.

“Αν το Ομάν μπει εμπόδιο, θα τους βομβαρδίσουμε άγρια”, είπε χαρακτηριστικά

Σύμφωνα με το BBC, οι ΗΠΑ και το Ομάν διαπραγματεύονται ξεχωριστά με την Τεχεράνη για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, μιας θαλάσσιας οδού ζωτικής σημασίας για την παγκόσμια οικονομία, η οποία παραμένει σε μεγάλο βαθμό κλειστή για σχεδόν έξι μήνες κατά τη διάρκεια του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν.

Δημοσιογράφος του Fox ανέφερε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος εκτόξευσε την απειλή κατά του Ομάν χρησιμοποιώντας μια βωμολοχία κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνέντευξης.

Νωρίτερα την ίδια μέρα, Ιρανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι βρίσκονται κοντά στην οριστικοποίηση μιας συμφωνίας με το Ομάν.

Στο μεταξύ, το μέλλον των συνομιλιών μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παραμένει αβέβαιο, καθώς λήγει το 60ήμερο Μνημόνιο Κατανόησης (MoU) μεταξύ των δύο πλευρών.

Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο τη Δευτέρα (17/08), ο Τραμπ ρωτήθηκε από το BBC News αν επιδιώκει παράταση του Μνημονίου, για να απαντήσει: «Όχι».

Από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ επιτέθηκαν στο Ιράν τον Φεβρουάριο, η Τεχεράνη έχει αποκλείσει σε μεγάλο βαθμό τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και υγροποιημένου φυσικού αερίου. Η επαναλειτουργία τους αποτελεί κεντρικό σημείο συζήτησης.

Το Ομάν συνορεύει με τη νότια πλευρά των Στενών και δηλώνει ουδέτερη χώρα σε αυτή τη σύγκρουση. Ωστόσο, έχει υποστεί σειρά πληγμάτων από το Ιράν και τώρα διαδραματίζει κομβικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη για το άνοιγμα της θαλάσσιας οδού.

Η Ουάσινγκτον καταβάλλει τις δικές της προσπάθειες για την εξασφάλιση της επαναλειτουργίας. Ο δημοσιογράφος του Fox, Τρέι Γινγκστ (Trey Yingst), επικαλέστηκε τη δήλωση του Τραμπ: «Αν το Ομάν σταθεί εμπόδιο, θα τους διαλύσουμε στους βομβαρδισμούς».

Δεν είναι σαφές τι θεωρεί ο Τραμπ ότι θα συνιστούσε εμπόδιο στις φιλοδοξίες του για μια συμφωνία.

Κατά τη διάρκεια της ίδιας συνέντευξης στο Fox, ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι ΗΠΑ διαθέτουν άμεσο δίαυλο επικοινωνίας (backchannel) με το Σώμα των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC), το οποίο αποτελεί μείζονα στρατιωτική, οικονομική και πολιτική δύναμη στο Ιράν.

Εκπρόσωπος των IRGC διέψευσε τον ισχυρισμό του Τραμπ.

Εκπρόσωπος δήλωσε στο ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων Tasnim: «Δεν διεξάγονται συνομιλίες μεταξύ αξιωματούχων των IRGC και των Αμερικανών, και αυτό το ψέμα του Τραμπ είναι απλώς φαντασιώσεις που προκαλούνται από τις παραισθήσεις και τους εφιάλτες που υποφέρει ως αποτέλεσμα της ήττας και της απελπισίας στον πόλεμο».

Ο Τραμπ διατύπωσε την απειλή του κατά του Ομάν λίγες ώρες αφού το Ιράν δήλωσε ότι οι δύο χώρες είχαν καταλήξει σε συμφωνία για τη διέλευση των πλοίων από τα Στενά.

Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν, Εσμαΐλ Μπαγκαέι, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι «επιτεύχθηκε συμφωνία όσον αφορά τον χάρτη της διαδρομής διαμετακόμισης».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι και οι δύο πλευρές θα οριστικοποιήσουν τις λεπτομέρειες πριν από την έκδοση κοινής ανακοίνωσης. Το Ομάν έχει περιγράψει στο παρελθόν αυτές τις συνομιλίες ως θετικές.

Νωρίτερα αυτόν τον μήνα, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί δήλωσε ότι η πλήρης επαναλειτουργία εξαρτάται από τη λήψη αποζημίωσης από τις ΗΠΑ για όσα η Τεχεράνη χαρακτήρισε ως παραβιάσεις του Μνημονίου.

Το Reuters, επικαλούμενο Ιρανό αξιωματούχο, είχε μεταδώσει νωρίτερα ότι η Τεχεράνη ζητούσε τέλη μεταξύ 5% και 7% της αξίας του φορτίου από τα πλοία που διέρχονται από τα Στενά.

Παρόλο που ο Τραμπ δήλωσε στην τηλεφωνική του επικοινωνία με το Fox ότι διαθέτει άμεσο δίαυλο επικοινωνίας με τους IRGC, ανέφερε ότι δεν βιάζεται να δώσει τέλος στον πόλεμο.

«Είναι καλοί παίκτες πόκερ, αλλά πεθαίνουν», δήλωσε σύμφωνα με τις αναφορές. «Δεν έχω χρονοδιάγραμμα. Δεν βιάζομαι».

Το Μνημόνιο Κατανόησης μεταξύ των ΗΠΑ και του Ιράν, που υπεγράφη στις 18 Ιουνίου, είχε σχεδιαστεί για να φέρει εκεχειρία και να επανανοίξει τουλάχιστον εν μέρει τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, κατέρρευσε λίγο αργότερα όταν και οι δύο πλευρές ξανάρχισαν τα πλήγματα.

Στις 8 Ιουλίου, ο Τραμπ δήλωσε ότι η εκεχειρία «τελείωσε» και επιτέθηκε στην ιρανική ηγεσία αποκαλώντας την «αποβράσματα» και «παράφρονες» μετά από νέες ανταλλαγές πυρών.

Καθώς το Μνημόνιο πλησίαζε στην επίσημη λήξη του τη Δευτέρα, ο Τραμπ δημοσίευσε στο δίκτυό του, Truth Social: «Ο πρωταρχικός στόχος είναι, και θα είναι πάντα, το Ιράν να μην αποκτήσει, με κανέναν τρόπο, μορφή ή σχήμα, πυρηνικό όπλο».

Αντιδρούν οι Δημοκρατικοί

Οι Δημοκρατικοί στο Κογκρέσο ξεκινάνε μια νέα προσπάθεια περιορισμού των πολεμικών εξουσιών του Ντόναλντ Τραμπ, μετά την απειλή του να «διαλύσει στους βομβαρδισμούς» το Ομάν, έναν μακροχρόνιο σύμμαχο των ΗΠΑ, που αυτή τη στιγμή λειτουργεί ως κρίσιμος διπλωματικός διαμεσολαβητής στις προσπάθειες επίλυσης του πολέμου ΗΠΑ-Ιράν και επαναλειτουργίας των ζωτικής σημασίας Στενών του Ορμούζ.

Όταν ρωτήθηκε αργότερα την ίδια μέρα από δημοσιογράφους αν εξαντλήθηκε η υπομονή του με το κράτος του Περσικού Κόλπου, ο Τραμπ επέμεινε στη θέση του, σημειώνοντας ότι, παρόλο που δεν θεωρούσε ότι το Ομάν είχε «συμπεριφερθεί πολύ καλά», η κυβέρνηση θα μπορούσε να «τους χειριστεί πολύ εύκολα, όπως κάνουμε και με άλλα πράγματα».

Η ρητορική αυτή προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στο Καπιτώλιο, όπου τα ψηφίσματα για τις πολεμικές εξουσίες αποτελούν πλέον το βασικό εργαλείο των Δημοκρατικών στην προσπάθειά τους να συγκρατήσουν μια κυβέρνηση την οποία θεωρούν υπερβολικά ρέπουσα στη χρήση βίας.

Όπως μεταδίδει το Axios, ηγούμενος επίσημα της νομοθετικής αυτής πρωτοβουλίας, ο γερουσιαστής Τιμ Κέιν (Δημοκρατικός, Βιρτζίνια) ανακοίνωσε το σχέδιό του να καταθέσει ψήφισμα πολεμικών εξουσιών για το Ομάν μόλις η Γερουσία επαναλάβει τις εργασίες της τον επόμενο μήνα.

Επισημαίνοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες διατηρούν ισχυρές διπλωματικές σχέσεις και συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με το Ομάν, ο Κέιν υποστήριξε ότι οι αλόγιστες απειλές του Τραμπ λειτουργούν τελικά προς όφελος πραγματικών στρατηγικών αντιπάλων, όπως η Ρωσία και η Κίνα. Εξέφρασε την ελπίδα ότι ένας διακομματικός συνασπισμός θα αναλάβει δράση για να «συγκρατήσει αυτόν τον τυφλά παραπαίοντα και μεθυσμένο από την εξουσία Πρόεδρο από το να προκαλέσει μεγαλύτερη ζημιά στις ΗΠΑ και στον κόσμο».

Ο Λευκός Οίκος αντέδρασε άμεσα στην απάντηση του Κογκρέσου, παρουσιάζοντας την επιθετική στάση του Προέδρου ως αναγκαία. Συγκεκριμένα, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Άννα Κέλι, υπερασπίστηκε την κυβέρνηση, δηλώνοντας ότι ενώ οι πολιτικοί μιλούν για τον κίνδυνο ενός πυρηνικού Ιράν εδώ και δεκαετίες, «μόνο ο Πρόεδρος Τραμπ, ωστόσο, είχε το θάρρος να αντιμετωπίσει αυτή την απειλή για την εθνική ασφάλεια κατά μέτωπο».

Η Κέλι υποστήριξε ότι η κυβέρνηση υπήρξε απόλυτα διαφανής, σημειώνοντας ότι ανώτεροι αξιωματούχοι έχουν πραγματοποιήσει πάνω από 30 διακομματικές ενημερώσεις στο Κογκρέσο από τα τέλη Φεβρουαρίου. Κατέληξε επαναλαμβάνοντας ότι στο ιρανικό καθεστώς, το οποίο απειλεί τα αμερικανικά στρατεύματα και φωνάζει «Θάνατος στην Αμερική» εδώ και 47 χρόνια, δεν πρέπει να επιτραπεί ποτέ να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.