Ξυλιτόλη: Το γλυκαντικό που συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού

Υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού επεισοδίου και θανάτου, σύμφωνα με τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα μελέτη για το συγκεκριμένο γλυκαντικό.

Η ξυλιτόλη, ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο γλυκαντικό που βρίσκεται σε προϊόντα όπως τσίχλες, οδοντόκρεμες, μαρμελάδες, γιαούρτια και παγωτά, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών επεισοδίων, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Πρόκειται για μια σακχαροαλκοόλη που υπάρχει φυσικά σε ορισμένα τρόφιμα σε πολύ μικρές ποσότητες. Ωστόσο, στη βιομηχανία τροφίμων και προϊόντων στοματικής υγιεινής προστίθεται σε συγκεντρώσεις που μπορεί να είναι ακόμη και 1.000 φορές υψηλότερες, προκειμένου να προσφέρει γλυκιά γεύση με λιγότερες θερμίδες.

Παρά την αυξανόμενη χρήση της, οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της ξυλιτόλης στην υγεία δεν έχουν μελετηθεί εκτενώς.

Η νέα μελέτη, η μεγαλύτερη του είδους της μέχρι σήμερα, παρουσιάστηκε στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας στο Μόναχο.

Τι έδειξε η μελέτη

Οι ερευνητές, όπως γράφει ο Guardian, ανέλυσαν δεδομένα από 17.710 άτομα και συνέκριναν το 25% των συμμετεχόντων με τα υψηλότερα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα με το 25% που είχε τα χαμηλότερα.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι είχαν τις υψηλότερες συγκεντρώσεις ξυλιτόλης διέτρεχαν κατά 57% μεγαλύτερο κίνδυνο να πεθάνουν ή να υποστούν έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο μέσα σε διάστημα έξι ετών.

Ακόμη και σε ορίζοντα 30 ετών, ο κίνδυνος παρέμενε αυξημένος κατά 18%.

Όταν οι ερευνητές εξέτασαν και τα ενδιάμεσα επίπεδα ξυλιτόλης, διαπίστωσαν ότι υπήρχε μια σχέση ανάμεσα στη συγκέντρωση της ουσίας και στον κίνδυνο: όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα, τόσο μεγαλύτερη ήταν και η συχνότητα των καρδιαγγειακών συμβάντων.

Η σύνδεση αυτή παρέμενε εμφανής ανεξάρτητα από βασικά χαρακτηριστικά των συμμετεχόντων, όπως η ηλικία και το φύλο.

Παράλληλα, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συσχέτιση δεν εξηγούνταν από άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου, όπως ο δείκτης μάζας σώματος, η υπέρταση, ο διαβήτης ή τα επίπεδα λιπιδίων στο αίμα.

Οι ανησυχίες για τη δημιουργία θρόμβων

Ο επικεφαλής της μελέτης, δρ Μάρκο Βιτκόφσκι από το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Charité του Βερολίνου, σημείωσε ότι τα νέα αποτελέσματα ενισχύουν προηγούμενες έρευνες που είχαν προκαλέσει ανησυχία για την ξυλιτόλη.

Όπως εξήγησε, προηγούμενες μελέτες της ερευνητικής ομάδας είχαν δείξει ότι η ξυλιτόλη μπορεί να αυξήσει την ικανότητα των αιμοπεταλίων να σχηματίζουν θρόμβους.

Η ίδια ομάδα είχε επίσης διαπιστώσει ότι υψηλά επίπεδα ξυλιτόλης στο αίμα συνδέονταν με δυσμενή καρδιαγγειακά συμβάντα σε άτομα υψηλού κινδύνου σε βάθος τριετίας.

«Τα τεχνητά γλυκαντικά καταναλώνονται από ανθρώπους που πιστεύουν ότι είναι πιο υγιεινά από τη ζάχαρη και γενικά θεωρούνται ασφαλή από τις ρυθμιστικές αρχές», ανέφερε ο Βιτκόφσκι.

Όπως πρόσθεσε, τα μακροπρόθεσμα ευρήματα δείχνουν πόσο περιορισμένες παραμένουν οι γνώσεις σχετικά με την καρδιαγγειακή ασφάλεια της ξυλιτόλης και υπογραμμίζουν την ανάγκη για περαιτέρω έρευνα, ιδιαίτερα καθώς η χρήση της στα τρόφιμα αυξάνεται.

«Δεν αποδεικνύεται ακόμη αιτιώδης σχέση»

Οι ειδικοί επισημαίνουν, ωστόσο, ότι η νέα έρευνα είναι παρατηρητική.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να καταδείξει μια ισχυρή συσχέτιση μεταξύ υψηλών επιπέδων ξυλιτόλης και καρδιαγγειακών επεισοδίων, αλλά δεν μπορεί από μόνη της να αποδείξει ότι η ξυλιτόλη είναι η άμεση αιτία.

Ο καθηγητής Νταν Ατάρ, μέλος της επιτροπής επικοινωνίας της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, σημείωσε ότι τα τεχνητά γλυκαντικά χρησιμοποιούνται πλέον πολύ ευρέως και μέχρι σήμερα θεωρούνταν σε μεγάλο βαθμό ασφαλή.

Όπως είπε, τα νέα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η ξυλιτόλη ενδέχεται να έχει αρνητική μακροπρόθεσμη επίδραση στον καρδιαγγειακό κίνδυνο, χωρίς όμως να μπορεί ακόμη να τεκμηριωθεί σχέση αιτίου και αποτελέσματος.

«Όπως συμβαίνει με όλες τις παρατηρητικές μελέτες, είναι δύσκολο να εξαχθούν συμπεράσματα περί αιτιότητας, όμως η συγκεκριμένη εργασία δείχνει ότι χρειάζονται επιπλέον μελέτες σε ένα θέμα με μεγάλη κοινωνική σημασία», ανέφερε.

Τι λένε οι ειδικοί για τη διατροφή

Η Ντελ Στάνφορντ, ανώτερη διαιτολόγος στο British Heart Foundation, τόνισε ότι οι παράγοντες κινδύνου για την καρδιά συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου και ότι είναι σημαντικό να γνωρίζουμε αν οι ουσίες που προστίθενται στα τρόφιμα συμβάλλουν σε αυτόν τον κίνδυνο.

Όπως σημείωσε, πολλοί καταναλωτές θεωρούν ότι προϊόντα με τεχνητά γλυκαντικά είναι αυτομάτως πιο υγιεινά και έτσι ενδέχεται να τα καταναλώνουν σε μεγαλύτερες ποσότητες απ’ όσο αντιλαμβάνονται.

Η ίδια υπογράμμισε, πάντως, ότι τα νέα ευρήματα δεν αποτελούν λόγο για επιστροφή σε υψηλή κατανάλωση ζάχαρης.

«Το γεγονός ότι αυτή η μελέτη εγείρει ερωτήματα για τα τεχνητά γλυκαντικά δεν σημαίνει ότι έχουμε “πράσινο φως” για περισσότερη ζάχαρη», ανέφερε, επισημαίνοντας ότι η κατανάλωση ελεύθερων σακχάρων εξακολουθεί να πρέπει να περιορίζεται.

Το βασικό μήνυμα, σύμφωνα με τους ειδικούς, είναι η μείωση της κατανάλωσης υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και ποτών, τα οποία συχνά περιέχουν υψηλές ποσότητες ζάχαρης, αλατιού ή γλυκαντικών, και η στροφή προς μια ισορροπημένη διατροφή.

Η νέα μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η ξυλιτόλη προκαλεί άμεσα εμφράγματα ή εγκεφαλικά επεισόδια, προσθέτει όμως ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις των τεχνητών γλυκαντικών στην υγεία.