Νέα κρίση στο Πόρτανταουν για την πορεία που δίχασε τη Βόρεια Ιρλανδία

Περίπου 2.000 διαδηλωτές απέκλεισαν την Κυριακή την πρόσβαση σε καθολική περιοχή μιας πόλης της Βόρειας Ιρλανδίας, από όπου επρόκειτο να περάσει πορεία Προτεσταντών, μετά την άρση σχεδόν 30ετούς απαγόρευσης σε μια διαδρομή που αποτέλεσε επίκεντρο θρησκευτικών και πολιτικών συγκρούσεων.

Πλήθος πολιτών, μεταξύ των οποίων η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας Μισέλ Ο’Νιλ από το ιρλανδικό εθνικιστικό κόμμα Sinn Fein και η επικεφαλής του κόμματος Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ, συγκεντρώθηκαν μέσα στη βροχή κατά τη διάρκεια της νύχτας στην οδό Garvaghy Road, μετά την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου του Μπέλφαστ να απορρίψει αίτημα κατοίκων για την παρεμπόδιση της πορείας νωρίς το πρωί της Κυριακής.

Οι ετήσιες προσπάθειες του προτεσταντικού Τάγματος της Οράγγης (Orange Order) να πραγματοποιήσει πορεία μέσα από την περιοχή είχαν προκαλέσει αναταραχές σε ολόκληρη τη βρετανική επαρχία, πριν η διαδρομή απαγορευτεί το 1998, την ίδια χρονιά που η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής έβαλε σε μεγάλο βαθμό τέλος στις τρεις δεκαετίες βίας που έμειναν γνωστές ως «The Troubles».

«Αυτό είναι τρέλα», δήλωσε η ΜακΝτόναλντ στους δημοσιογράφους από τον δρόμο, έναν καθολικό θύλακα στην κατά πλειονότητα προτεσταντική πόλη Πόρτανταουν.

«Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια πρωτόγονη αντιμετώπιση οποιασδήποτε κοινότητας το 2026. Είναι απαράδεκτο», πρόσθεσε.

Στο μεταξύ, στο Μπέλφαστ μεταβαίνει εκτάκτως ο Βρετανός υπουργός αρμόδιος για τη Βόρεια Ιρλανδία, καθώς αναζωπυρώνεται μια διαμάχη που είχε προκαλέσει βίαιες συγκρούσεις τη δεκαετία του ’90.

Πορτοκαλί κορδέλες και μαύρα καπέλα

Μια μικρή ομάδα μελών του Orange Order, φορώντας τις παραδοσιακές μεταξωτές πορτοκαλί κορδέλες και μαύρα καπέλα μπόουλερ, συγκεντρώθηκε σε άλλο σημείο της πόλης, ωστόσο η πορεία δεν είχε ξεκινήσει μέχρι τις 09:30.

Ένα υψηλόβαθμο μέλος της οργάνωσης δήλωσε στο BBC ότι η ομάδα θα περίμενε την αστυνομία να ενημερώσει πως η διαδρομή ήταν έτοιμη για να ξεκινήσει.

Αστυνομικά οχήματα που είχαν σταθμεύσει κοντά στην Garvaghy Road είχαν προηγουμένως μεταδώσει προειδοποίηση ότι όποιος συμμετείχε στη διαμαρτυρία διέπραττε ποινικό αδίκημα.

Η πορεία που ξυπνά τις μνήμες των «Troubles»

Η διαμάχη αφορά την πορεία Drumcree, μια από τις πιο αμφιλεγόμενες παρελάσεις στη Βόρεια Ιρλανδία. Η Garvaghy Road, ένας καθολικός θύλακας στην κατά κύριο λόγο προτεσταντική πόλη Πόρτανταουν, είχε αποτελέσει επί δεκαετίες σημείο σύγκρουσης ανάμεσα στις δύο κοινότητες.

Η διαμάχη του Drumcree ξέσπασε στα μέσα της δεκαετίας του 1990, όταν, μετά τις εκεχειρίες των βασικών ένοπλων οργανώσεων της Βόρειας Ιρλανδίας, έγινε σύμβολο της ευρύτερης σύγκρουσης ανάμεσα στους κυρίως καθολικούς, οι οποίοι θεωρούν τους εαυτούς τους Ιρλανδούς, και τους Προτεστάντες που παραμένουν πιστοί στη Βρετανία.

Το Orange Order, που πήρε το όνομά του από τον Προτεστάντη βασιλιά Γουλιέλμο της Οράγγης, ο οποίος νίκησε τον καθαιρεθέντα καθολικό βασιλιά Ιάκωβο Β’ στη Μάχη του Μπόιν το 1690, υποστηρίζει ότι οι πορείες αποτελούν μέρος της προτεσταντικής πολιτιστικής παράδοσης.

Αν και οι περισσότερες πορείες που πραγματοποιούνται κάθε χρόνο στη Βόρεια Ιρλανδία δεν προκαλούν αντιδράσεις, οι εθνικιστές υποστηρίζουν ότι πορείες όπως αυτή του Drumcree, όταν περνούν από καθολικές περιοχές, αποτελούν προσβλητική επίδειξη θριαμβολογίας με στόχο τον εκφοβισμό τους.

Σύγκρουση πολιτικών στρατοπέδων

Η απόφαση προκάλεσε έντονες πολιτικές αντιδράσεις. Η ηγεσία του Sinn Féin υποστήριξε ότι η επιστροφή της πορείας αναβιώνει ένα σύμβολο σεχταρισμού.

Η Μέρι Λου ΜακΝτόναλντ χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη», υποστηρίζοντας ότι η πορεία συνδέεται με ένα ιστορικό βίας και διχασμού.

Η Μισέλ Ο’Νιλ δήλωσε ότι η απόφαση να επιτραπεί η πορεία θέτει υπό αμφισβήτηση την πορεία συμφιλίωσης που ακολούθησε τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, ζητώντας παρέμβαση από τη βρετανική κυβέρνηση και τις αρχές.

Από την άλλη πλευρά, το φιλοβρετανικό Δημοκρατικό Ενωτικό Κόμμα (DUP) υποστήριξε ότι η πορεία πρέπει να πραγματοποιηθεί, καθώς έχει εγκριθεί από τις αρμόδιες αρχές.

Ο επικεφαλής του κόμματος, Γκάβιν Ρόμπινσον, κατηγόρησε τη Μισέλ Ο’Νιλ ότι δεν σέβεται μια νόμιμη απόφαση, δηλώνοντας πως «το καθήκον ενός πρωθυπουργού είναι να τηρεί τις νόμιμες αποφάσεις και όχι να ενισχύει την αντίθεση σε αυτές».

Εκκλήσεις για ψυχραιμία από Λονδίνο και Δουβλίνο

Η ένταση κινητοποίησε τις κυβερνήσεις της Βρετανίας και της Ιρλανδίας.

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ κάλεσε όλες τις πλευρές να επιδείξουν ψυχραιμία, προειδοποιώντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει επιστροφή σε περιόδους έντασης. «Έχουν σημειωθεί σημαντικές πρόοδοι στη Βόρεια Ιρλανδία και δεν θέλουμε να δούμε τα πράγματα να πηγαίνουν προς τα πίσω», δήλωσε.

Η ιρλανδική κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι παρακολουθεί με «μεγάλη ανησυχία» την κατάσταση και ότι βασική της προτεραιότητα είναι «να αποφευχθεί η επιστροφή στις διαιρέσεις του παρελθόντος», υπενθυμίζοντας τη σημασία της ειρηνευτικής διαδικασίας.

Ο αρχηγός της αστυνομίας της Βόρειας Ιρλανδίας, Τζον Μπούτσερ, κάλεσε όλους να παραμείνουν ειρηνικοί και ζήτησε από όσους έχουν επιρροή να ενθαρρύνουν τον κόσμο να συνεργαστεί με τις αρχές.

Η νέα αντιπαράθεση στο Πόρτανταουν δείχνει ότι, σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά τη Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής, οι παλιές διαιρέσεις ανάμεσα σε καθολικούς εθνικιστές και προτεστάντες ενωτικούς παραμένουν ένα ευαίσθητο ζήτημα για τη Βόρεια Ιρλανδία.