BUZZCOCKS: ΜΕ ΤΟ ΔΙΚΟ ΜΑΣ ΠΑΝΚ ΑΝΑΠΟΔΟΓΥΡΙΣΑΜΕ ΤΗΝ ΜΟΥΣΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ

Το 1976 δύο φοιτητές του πανεπιστημίου Bolton στο Μάντσεστερ, ο Howard Devoto και ο Pete Shelley, ενθουσιασμένοι με το νέο επιθετικό ήχο που ξεπήδησε από το Λονδίνο κάλεσαν τους Sex Pistols για μια συναυλία στο Μάντσεστερ. Μία συναυλία που στάθηκε καταλυτική για την δημιουργία της πανκ σκηνής στη πόλη. Σύμφωνα με τον Diggle, σε αυτήν την συναυλία o μάνατζερ των Sex Pistols, ο περιβόητος Malcolm McLaren ήταν αυτός που τον σύστησε στους Devoto και Shelley όταν έμαθε ότι ψάχνουν έναν μπασίστα για το νέο τους συγκρότημα.

Η πορεία τους ήταν ταραχώδης. Ο Devoto τους εγκατέλειψε μετά τα πρώτα σινκλς για να σχηματίσει τους Magazine. Oι υπόλοιποι με τον Shelley επικεφαλής κυκλοφόρησαν τρεις δίσκους –αναμεσά τους το «Love Bites» την επιτομή της ποπ μελωδίας που ανακατεύεται με την πανκ ωμότητα.

Διαλύθηκαν το 1981 και επανασυνδέθηκαν το 1989 αφού διαπίστωσαν ότι η φήμη τους διατηρούνταν στις επόμενες γενιές. Κυκλοφόρησαν κι άλλους δίσκους που δεν είχαν την απήχηση των πρώτων τους και το 2018 το συγκρότημα κόντεψε να διαλυθεί με τον θάνατο του Shelley.

Ο Steve Diggle ανέλαβε το ρόλο του τραγουδιστή και κιθαρίστα με τον Chris Remington στο μπάσο και τον Danny Farant στα ντραμς και ξεκίνησε ένα νέο κεφάλαιο για τους Buzzcocks ηχογραφώντας δίσκους και δίνοντας συναυλίες. Tα υπολοιπα τα διηγείται ο ίδιος σε μία χορταστική συνέντευξη.

Ποια είναι η ιστορία πίσω από τον πρόσφατο δίσκο Attitude Adjustment;
Τον βάφτισα «Attitude Adjustment» (Αλλαγή Στάσης ή Κατεύθυνσης) γιατί ήθελα να δώσω μια διαφορετική οπτική στον κλασικό ήχο των Buzzcocks. Μία τέτοια προοπτική σου ανοίγει τον δρόμο να δοκιμάσεις διαφορετικά στυλ και να πειραματιστείς με τη μουσική σου. Αυτή ήταν η αρχική ιδέα, να υιοθετήσουμε μία νέα στάση.

Όταν το ηχογραφήσαμε, κατάλαβα ότι είναι και ένας δίσκος που σχολιάζει διάφορες πτυχές της σύγχρονης πραγματικότητας. Υπάρχει το «Queen of the Scene» για τα reality shows, υπάρχει ένα τραγούδι για τους αποκαλούμενους κακόφημους δρόμους, όπου σου κλέβουν το κινητό και τέτοιες ανάλογες ιστορίες.

Γιορτάζετε τα 50 χρόνια σας με αυτή την περιοδεία. Πώς νιώθετε που βρίσκεστε ακόμα στη σκηνή;
Από τη μια ήταν ένα μακρύ ταξίδι. Από την άλλη, αν το δεις φιλοσοφικά, ο χρόνος περνάει γρήγορα. Νιώθω σαν να ξεκινήσαμε μόλις τώρα. Με τη σημερινή σύνθεση βιώνουμε μια νέα εποχή. Όλα μοιάζουν καινούργια και πρωτοφανή. Πέρασαν 50 χρόνια και μοιάζουν με 50 λεπτά.

Η ζωή κινείται σαν ταχεία αμαξοστοιχία και επιβάτες είμαστε εμείς. Συνεχίζουμε λοιπόν να κινούμαστε. Και είναι υπέροχο. Έχουμε περισσότερη φλόγα από ποτέ.

Όταν ιδρύσατε το συγκρότημα το 1976, φανταζόσασταν ποτέ ότι το 2026 θα βγάζατε ακόμη δίσκους και θα κάνατε περιοδείες;
Ποτέ δεν σχεδιάσαμε τίποτα. Βρεθήκαμε μαζί με έναν πολύ φυσικό τρόπο. Αρχίσαμε να γράφουμε τραγούδια και σκεφτήκαμε ότι αν κλείσουμε μερικές συναυλίες και καταφέρουμε να αντέξουμε λίγες εβδομάδες, θα είναι μια καλή αρχή.

Πριν το καταλάβουμε, ταξιδεύαμε σε όλο τον κόσμο. Είναι εκπληκτικό πώς ταξίδεψαν τα τραγούδια μας παντού και πώς ταξιδέψαμε κι εμείς για να τα παίξουμε. Ήταν μία απίστευτη πορεία. Χαίρομαι που πολλοί από τους ανθρώπους που βρισκόταν μαζί μας από την αρχή, μάς ακολουθούν ακόμη και που έρχονται στις συναυλίες τόσα νέα παιδιά.

Πενήντα χρόνια, λοιπόν, και ακόμη νιώθουμε υπέροχα. Η φάση συνεχίζει να κυλάει. Όταν ξεκινήσαμε, δεν πίστευα ποτέ ότι θα το κάναμε ακόμη μισό αιώνα μετά. Υπάρχει όμως και ένας λόγος. Νομίζω ότι είμαστε ένα πολύ καλό συγκρότημα.

Η πολιτική αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι του πανκ. Πώς διαμόρφωσε τη δική σας μουσική με τα χρόνια;
Στα δικά μου τραγούδια η πολιτική οπτική δεν είναι εμφανής, θα έλεγα ότι υποβόσκει. Έγραψα ένα ξεκάθαρα πολιτικό τραγούδι με τίτλο «Autonomy», που όπως ξέρεις σημαίνει αυτονομια, αυτοδιάθεση. Έγραψα όμως και το «Why She’s a Girl from the Chainstore», που θέτει ένα κοινωνιολογικό ζήτημα.

Εκεί συναντάς το γλωσσικό εμπόδιο του Bernstein (ο Βρετανός κοινωνιολόγος που έθεσε το ζήτημα της διαφοράς της γλώσσας της εργατικής τάξης από αυτήν της επίσημης εκπαίδευσης). Η γλώσσα που τα παιδιά μιλάνε στο σπίτι διαφέρει από τη γλώσσα της τάξης, με αποτέλεσμα τα παιδιά των προλετάριων δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν τα μαθήματα. Τέτοια ζητήματα είναι πιο σύνθετα από την τρέχουσα πολιτική.

Αρκετά από τα τραγούδια μου είναι πολιτικά με τον τρόπο τους. Αμφισβητούν πράγματα που θεωρούνται δεδομένα. Αυτό δεν φαίνεται αμέσως, πρέπει να το ανακαλύψεις. Αν ακούσεις πολλά από όσα έχω γράψει, θα βρεις πάντα μια πολιτική αιχμή.

Η πολιτική όμως είναι περίπλοκο παιχνίδι. Κανείς δεν έχει πραγματικά τις απαντήσεις για κανενός είδους πολιτική κατάσταση. Γι’ αυτό δεν μπορούμε να την αντιμετωπίσουμε με βεβαιότητες. Τα τραγούδια είναι πολιτικά με την έννοια ότι ψάχνεις να βρεις ποιος είσαι, το «γνώθι σαυτόν», και ότι παλεύεις μέσα σε αυτόν τον κόσμο στον οποίο πρέπει να ζήσεις. Αν κοιτάξεις πολλούς στίχους των Buzzcocks, θα δεις μια πολιτική οπτική δίπλα σε όλα τα θέματα που πραγματευόμαστε.

Οι στίχοι σας ποτέ δεν γίνονται ευθέως πολιτικοί. Προτιμάτε να γράφετε για τον έρωτα, την αποξένωση και το άγχος της σύγχρονης ζωής.
Υπάρχει μία προσωπική πολιτική, αν θέλεις. Από παιδί με επηρέασαν πολύ τα βιβλία φιλοσοφίας που αγόραζα. Θυμάμαι να διαβάζω ότι η φιλοσοφία γεννήθηκε στην Ελλάδα. Έτσι και τα δικά μου τραγούδια έχουν κάτι φιλοσοφικό και αναφέρονται στην πολυπλοκότητα της ζωής. Εγώ το αποκαλώ «η ποίηση της ζωής». Αφορούν καταστάσεις που όλοι έχουμε ζήσει και όλοι αναγνωρίζουμε. Η πολιτική των τραγουδιών βρίσκεται πιο βαθιά από τα συνθήματα. Και μόνο το γεγονός ότι ζεις είναι πολιτική πράξη.

Όταν ήμουν 17, ένας φίλος μου σκοτώθηκε σε τροχαίο. Από αυτό έμαθα κάτι: τώρα ξέρω τι σημαίνει θάνατος, άρα ξέρω και τι σημαίνει ζωή, οπότε θα τη ζήσω. Αυτό λένε κατά βάση οι στίχοι. Κάθε στιγμή είναι ζήτημα ζωής και θανάτου. Αυτή τη διαπίστωση κουβαλούν τα τραγούδια.

Απ’ όσο ξέρω, οι Buzzcocks εμπνεύστηκαν από πειραματικούς συγγραφείς, κυρίως από τον William S. Burroughs και τον James Joyce. Τι σας εμπνέει σήμερα;
Στο παρελθόν, κάθε φορά που αγόραζα ένα σινγκλ, αγόραζα και ένα βιβλίο. Αγόραζες τη μεγάλη επιτυχία ενός καλλιτέχνη και μαζί τις «μεγάλες επιτυχίες» των συγγραφέων, τα βιβλία τους. Πήγαιναν χέρι χέρι. Η γνώση είναι δύναμη και σου ανοίγει το μυαλό, όπως και η μουσική.

Στο «Attitude Adjustment» λοιπόν υπάρχουν πολλά τραγούδια. Ένα τραγούδι για τους άστεγους. Ένα αντιπολεμικό τραγούδι με τίτλο «All Gone to War». Ένα για τα reality shows. Σε αυτόν τον δίσκο τραγουδάω για όλα όσα μας περιβάλλουν και όσα βλέπουμε καθημερινά. Αυτή είναι η έμπνευση μου.

Φυσικά ακόμα με επηρεάζουν τα βιβλία. Κάποια στιγμή όμως έχεις διαβάσει τόσα που καταλήγεις να γράφεις το δικό σου (αναφέρεται στην αυτοβιογραφία του με τίτλο «Autonomy: Portrait of a Buzzcock» που κυκλοφόρησε το 2024). Συνειδητοποιείς ότι γράφεις την ιστορία μόνος σου, απλώς ζώντας κάθε μέρα. Όλα είναι βίωμα από πρώτο χέρι με λίγη φαντασία. Και η ζωή συνεχίζεται, άρα το πηγάδι της έμπνευσης δεν στερεύει ποτέ. Αυτό είναι. Η επιρροή της ίδιας της ζωής, την εμπειρία της οποίας αξιοποιείς. Εκείνα τα βαθιά πράγματα της ψυχής για τα οποία μιλούσε ο Πλάτωνας.

Το punk πάντα σήμαινε κάτι περισσότερο από τη μουσική. Τι σημαίνει για εσάς σήμερα;
Όταν ξεκίνησε το punk, είχε κάτι ντανταϊστικό. Σκίζεις τα πάντα, τα πετάς στον αέρα και βλέπεις τι θα γίνει. Τότε όταν ξεκινήσαμε το έλεγαν «Έτος Μηδέν» αφού κάθε κίνημα, κάθε καλλιτεχνικό ρεύμα, από κάπου ξεκινάει.

Στην αρχή υπήρχε ο ενθουσιασμός, και όλοι νόμιζαν ότι τα συγκροτήματα είχαν παρόμοιο ήχο. Με τον καιρό όμως, καθώς βγάζαμε διαφορετικά σινγκλ, κάθε συγκρότημα απέκτησε ταυτότητα. Οι Buzzcocks ανέπτυξαν μια ταυτότητα με την οποία αρκετός κόσμος μπορούσε να ταυτιστεί.

Όπως είπε ο Πλάτωνας, όταν δίνεις όνομα σε κάτι, του δίνεις και νόημα. Τώρα βάζουμε εμείς το νόημα μέσα στο όνομα. Ορίσαμε το δικό μας punk. Σήμερα πολλή μουσική κυκλοφορεί με την ταμπέλα του punk. Εμείς όμως είμαστε οι Buzzcocks και κάνουμε punk με τον δικό μας τρόπο.

Ανήκετε σε μια επανάσταση της ποπ κουλτούρας και της μουσικής. Σκέφτεστε ποτέ πώς αλλάξατε τον κόσμο μέσα από την μουσική;
Είναι πραγματικά εντυπωσιακός ο αντίκτυπος που είχαμε. Βγάλαμε το πρώτο μας σινγκλ, χωρίς δισκογραφική, το φτιάξαμε μόνοι μας, στη λογική του do it yourself, και αυτό από μόνο του ενέπνευσε πολύ κόσμο.

Υπήρχε και το μοναδικό ύφος των Buzzcocks. Οι στίχοι και το μουσικό μας στυλ διέφεραν πολύ από κάθε άλλο πανκ συγκρότημα. Μόλις ακούσεις Buzzcocks, λες «αυτός είναι ο ήχος των Buzzcocks». Ουσιαστικά δημιουργήσαμε ένα είδος και ορίσαμε έναν ήχο.

Δεν φανταζόμουν ποτέ ότι θα επηρεάζαμε τόσους ανθρώπους. Ηχογραφείς και κυκλοφορείς τους δίσκους και δεν συνειδητοποιείς τι αντίκτυπο έχουν στους ανθρώπους, στις ζωές τους.

Είναι εκπληκτικό, γιατί δεν ξεκινάς με αυτόν τον στόχο. Όμως τα τραγούδια μας βγήκαν εκεί έξω και άγγιξαν ένα νεύρο. Τραγουδήσαμε πολύ για την ανθρώπινη κατάσταση. Είναι εντυπωσιακό πόσο θρυλικό έγινε το συγκρότημα και πόση επιρροή ασκήσαμε.

Νομίζω ότι αυτό είναι το επακόλουθο όταν η τέχνη σου είναι σημαντική. Ο Πικάσο, όταν ζωγράφιζε, σκεφτόταν άραγε πόση επιτυχία θα είχαν οι πίνακές του μόλις τους τελείωνε; Είναι μεγάλη τιμή να αγγίζεις τους ανθρώπους βαθιά μέσα τους και να εμπνέεις τον κόσμο της μουσικής. Αναποδογυρίσαμε τη μουσική βιομηχανία και της δείξαμε άλλη κατεύθυνση.

Ζούμε σε καιρούς, όπου έχουν ξεσπάσει πόλεμοι στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή. Μπορεί η μουσική ξυπνήσει το πνεύμα της αντίστασης σε ένα ζοφερό μέλλον, όπως παλιά;
Στον νέο δίσκο έχω ένα τραγούδι με τίτλο «All Gone to War», όπως σου ανέφερα πριν. Μιλάει για το πόσο άδικο είναι να πεθαίνει κάποιος στον πόλεμο. Ένα απλό, ξεκάθαρο μήνυμα μπροστά σε τέτοιες καταστάσεις. Δεν παίρνει το μέρος κανενός. Μιλάει μόνο για τη ματαιότητα του πολέμου, που ποτέ είχε κανένα αποτέλεσμα.

Όταν το παίζουμε στις συναυλίες, έχει συναισθηματικό αντίκτυπο στο κοινό. Οι άνθρωποι αναγνωρίζουν ότι ο πόλεμος είναι κάτι άχρηστο. Οσό για μένα δεν έχω τις απαντήσεις. Έχω μόνο τις ερωτήσεις. Όλα μπαίνουν στο τραπέζι για συζήτηση, και μέσα στα τραγούδια.

Έχοντας τόσο υλικό πως επιλέγετε τα τραγούδια στις συναυλίες;
Έχουμε, νομίζω, πάνω από 200 τραγούδια για να διαλέξουμε, προσπαθούμε λοιπόν να καλύψουμε πολύ έδαφος. Θα παίξουμε τραγούδια από τα πρώτα χρόνια, πολλές από τις μεγάλες επιτυχίες μας. Επίσης τα τελευταία τέσσερα χρόνια βγάλαμε δύο δίσκους, οπότε παίζουμε αρκετά από το «Sonics in the Soul» και φυσικά από τον πρόσφατο το «Attitude Adjustment». Και τραγούδια από το «Singles Going Steady» (τα πρώτα τους που έχτισαν τη φήμη τους ως pop punk συγκρότημα) και άλλα.

Από τη μια είναι δύσκολη η επιλογή. Από την άλλη είμαστε πολύ τυχεροί που έχουμε τόσο δυνατό υλικό. Όταν συνθέτεις όλη την ιστορία του συγκροτήματος μέσα από την επιλογή των τραγουδιών, βγαίνει μια πλήρης πανοραμική εικόνα. Μοιάζει με βιβλίο. Πρέπει να ξεκινήσεις από την αρχή και να φτάσεις στο τέλος για να καταλάβεις τι λέει.

Έτσι προσπαθώ να στήνω και τις συναυλίες, σαν μία ολοκληρωμένη εμπειρία. Δεν ανεβαίνουμε απλώς για να πούμε ένα σωρό τραγούδια. Θέλω να είναι σαν ένα πλήρες γεύμα. Να φύγουν όλοι χορτασμένοι μουσική.