Πολλαπλό μυέλωμα: Nέες θεραπείες, προοπτική ίασης και η ελληνική παρουσία στο IMS 2026

Σημαντικές εξελίξεις στη θεραπεία του πολλαπλού μυελώματος παρουσιάστηκαν στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο της International Myeloma Society (IMS), που πραγματοποιήθηκε από τις 23 έως τις 26 Σεπτεμβρίου 2026 στη Γλασκώβη.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν νέα δεδομένα για τη μακροχρόνια αποτελεσματικότητα των σύγχρονων θεραπευτικών συνδυασμών, η εξέλιξη των CAR-T θεραπειών και η ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπευτικών προσεγγίσεων. Ιδιαίτερη βαρύτητα είχε, παράλληλα, η παρουσίαση ενός νέου πλαισίου για τον ορισμό της ίασης στο πολλαπλούν μυέλωμα.

Ένα νέο πλαίσιο για τον ορισμό της ίασης

Στο φετινό συνέδριο παρουσιάστηκαν κριτήρια των International Myeloma Society και International Myeloma Working Group (IMS/IMWG), σύμφωνα με τα οποία για να θεωρηθεί ότι έχει επιτευχθεί ίαση, ο ασθενής θα πρέπει να βρίσκεται εκτός θεραπείας, να διατηρεί αρνητική ελάχιστη υπολειπόμενη νόσο (MRD) επί πέντε έτη και να έχει αρνητικές απεικονιστικές εξετάσεις.

Ο νέος ορισμός θα χρειαστεί να επικυρωθεί μέσα από μακροχρόνια δεδομένα. Αντανακλά, ωστόσο, τη σημαντική πρόοδο που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια και τη σταδιακή μετατόπιση του θεραπευτικού στόχου προς εξαιρετικά μακροχρόνιες υφέσεις χωρίς συνεχή θεραπεία.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μελέτης PERSEUS σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς κατάλληλους για αυτόλογη μεταμόσχευση.

Με διάμεση παρακολούθηση 81,3 μηνών, η επιβίωση χωρίς εξέλιξη της νόσου στους 72 μήνες διαμορφώθηκε στο 81,1% με DVRd και θεραπεία συντήρησης με daratumumab-lenalidomide, έναντι 56,1% με VRd και lenalidomide. Η διαφορά αντιστοιχεί σε μείωση κατά 65% του σχετικού κινδύνου εξέλιξης της νόσου ή θανάτου.

Η Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ αποτέλεσε βασικό πυλώνα της κλινικής μελέτης PERSEUS, προσφέροντας πρώιμη πρόσβαση στην καινοτόμο θεραπεία, ενώ υποβλήθηκε με επιτυχία και σε έλεγχο από τον Αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA).

Τα CAR-T και η νέα προοπτική των in vivo θεραπειών

Παράλληλα, τα πενταετή αποτελέσματα της CARTITUDE-2 ανέδειξαν τη διάρκεια της αποτελεσματικότητας της CAR-T θεραπείας cilta-cel, όταν αυτή χρησιμοποιείται σε πρωιμότερες γραμμές θεραπείας.

Στα πέντε χρόνια, το 54,2% των ασθενών παρέμεναν χωρίς εξέλιξη της νόσου, ενώ το 69,2% ήταν εν ζωή, ευρήματα που ενισχύουν το ενδιαφέρον για την αξιοποίηση των CAR-T θεραπειών σε πρωιμότερο στάδιο.

Μία από τις πλέον καινοτόμες εξελίξεις του συνεδρίου αφορούσε τις ανακοινώσεις για τα in vivo CAR-T, τεχνολογίες δηλαδή που επιχειρούν να δημιουργήσουν τα CAR-T κύτταρα απευθείας μέσα στον οργανισμό του ασθενούς.

Παρουσιάστηκαν πρώιμα δεδομένα από διαφορετικές πλατφόρμες, μεταξύ των οποίων προσεγγίσεις έναντι BCMA ή/και CD19. Η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικό στάδιο, ωστόσο η δυνατότητα παραγωγής CAR-T κυττάρων in vivo θα μπορούσε μελλοντικά να απλοποιήσει σημαντικά την κυτταρική θεραπεία, παρακάμπτοντας πολύπλοκα στάδια εξατομικευμένης εξωσωματικής παραγωγής και διευρύνοντας δυνητικά την πρόσβαση των ασθενών.

Σημαντικά ήταν επίσης τα δεδομένα από τη μελέτη φάσης 3 EXCALIBER-RRMM της iberdomide σε ασθενείς με υποτροπιάζον ή ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα.

Ο συνδυασμός iberdomide, daratumumab και dexamethasone (IberDd) πέτυχε MRD-αρνητική πλήρη ανταπόκριση στο 41% των ασθενών, έναντι 21% με daratumumab, bortezomib και dexamethasone (DVd).

Τα δεδομένα αυτά οδήγησαν σε επιταχυνόμενη έγκριση του συνδυασμού από τον FDA των ΗΠΑ. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν ταυτόχρονα στο επιστημονικό περιοδικό Lancet Oncology, με τον Καθηγητή Μελέτιο-Αθανάσιο Δημόπουλο και την Καθηγήτρια Μαρία Γαβριατοπούλου από τη Θεραπευτική Κλινική του ΕΚΠΑ στις πρώτες θέσεις μεταξύ των συγγραφέων.

Η παρουσία της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ

Ιδιαίτερη ήταν η παρουσία της Θεραπευτικής Κλινικής του ΕΚΠΑ στις εργασίες του συνεδρίου.

Ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Θεραπευτικής Κλινικής ΕΚΠΑ Μελέτιος-Αθανάσιος Δημόπουλος συμμετείχε ως συμπρόεδρος σε συνεδρία συζήτησης επιλεγμένων αναρτημένων ανακοινώσεων και παρουσίασε τα μακροχρόνια αποτελέσματα της μελέτης DREAMM-8.

Η παρουσίαση αφορούσε ασθενείς με υποτροπιάζον/ανθεκτικό πολλαπλούν μυέλωμα, οι οποίοι πέτυχαν παρατεταμένη αρνητικότητα της ελάχιστης υπολειπόμενης νόσου μετά από θεραπεία με belantamab mafodotin.

Ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Αιματολογίας Ευάγγελος Τέρπος συμμετείχε στην κεντρική αντιπαράθεση του συνεδρίου για τη θέση των CAR-T κυττάρων, των T-cell engagers και των antibody-drug conjugates (ADC), παρουσιάζοντας τη θέση των ADC.

Επιπλέον, παρουσίασε τα τελικά αποτελέσματα μελέτης φάσης 2 της Ελληνικής Ομάδας Μελέτης του Μυελώματος για την εισαγωγική θεραπεία με isatuximab, bortezomib, cyclophosphamide και dexamethasone (IsaVCd) και στη συνέχεια συντήρηση με isatuximab και lenalidomide, σε νεοδιαγνωσθέντες ασθενείς με σοβαρή νεφρική δυσλειτουργία.

Ο Καθηγητής Θεραπευτικής – Παθολογίας – Ογκολογίας Ευστάθιος Καστρίτης συμμετείχε στη συνεδρία “Meet the Experts”, με αντικείμενο την επιλογή της βέλτιστης απεικονιστικής εξέτασης στο πολλαπλούν μυέλωμα.

Πρόκειται για ένα πεδίο που αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η ακριβής αξιολόγηση της νόσου ενσωματώνεται πλέον τόσο στις θεραπευτικές αποφάσεις όσο και στη συζήτηση γύρω από τον ορισμό της ίασης.

Η Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Ογκολογίας Μαρία Γαβριατοπούλου συμμετείχε σε ειδικό επιστημονικό συμπόσιο, όπου παρουσίασε τις σύγχρονες θεραπευτικές στρατηγικές πρώτης γραμμής και την πορεία προς την επίτευξη μακροχρόνιου ελέγχου της νόσου και, δυνητικά, της ίασης.

Παράλληλα, συμμετείχε σε επιστημονικό συμπόσιο σχολιάζοντας τα πρόσφατα αποτελέσματα της μελέτης EXCALIBER-RRMM και τη θέση του συνδυασμού της iberdomide με daratumumab και dexamethasone στον θεραπευτικό αλγόριθμο.

Τέλος, η Βιολόγος Τίνα Bagratuni παρουσίασε πρωτογενή δεδομένα της Θεραπευτικής Κλινικής σχετικά με τη σημασία των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων και του ποσοστού μεταλλαγμένου MYD88 στο πλάσμα ως προγνωστικών βιοδεικτών στη μακροσφαιριναιμία Waldenström, καθώς και τα ανοσολογικά και γονιδιωματικά χαρακτηριστικά που σχετίζονται με την αντίσταση στη θεραπεία με ibrutinib.

Από την παράταση της επιβίωσης στην προοπτική της ίασης

Οι ανακοινώσεις του IMS 2026 καταδεικνύουν ότι το θεραπευτικό τοπίο του πολλαπλού μυελώματος εξελίσσεται με εξαιρετικά γρήγορους ρυθμούς.

Η επίτευξη βαθύτερων και περισσότερο παρατεταμένων ανταποκρίσεων, η χρήση αποτελεσματικών θεραπειών σε πρωιμότερα στάδια της νόσου, η ανάπτυξη νέων ανοσοθεραπειών και η προοπτική νεότερων μορφών κυτταρικής θεραπείας δημιουργούν πλέον τις προϋποθέσεις ώστε η επιστημονική συζήτηση να μετακινείται σταδιακά από την παράταση της επιβίωσης προς τη μακροχρόνια ύφεση χωρίς θεραπεία και, για ένα μέρος των ασθενών, προς την προοπτική της ίασης.