Μειώθηκαν 35% οι θάνατοι από καρκίνο – Τι άλλαξε το τοπίο

Η πρόοδος δεκαετιών στην ογκολογική έρευνα αποτυπώνεται στο Cancer Progress Report 2026 της American Association for Cancer Research (AACR), την ετήσια έκθεση που συγκεντρώνει τα πιο πρόσφατα στοιχεία για την επίπτωση, τη θνησιμότητα και την επιβίωση από τον καρκίνο.

Σύμφωνα με τα δεδομένα της έκθεσης, στις Ηνωμένες Πολιτείες το συνολικό ποσοστό θανάτων από καρκίνο μειώθηκε κατά 35% μεταξύ 1991 και 2024, γεγονός που αντιστοιχεί σε περίπου 4,8 εκατομμύρια λιγότερους θανάτους.

Οι βασικοί παράγοντες που συνέβαλαν στην εξέλιξη αυτή είναι:

• Η μείωση του καπνίσματος
• Η βελτίωση των προγραμμάτων πρόληψης
• Η έγκαιρη διάγνωση
• Οι πιο αποτελεσματικές θεραπευτικές επιλογές

Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Μαρία Καπαρέλου και Θάνος Δημόπουλος, επισημαίνουν ότι «τα αποτελέσματα της επιστημονικής προόδου είναι πλέον μετρήσιμα και αποτυπώνονται στη μεγαλύτερη επιβίωση των ασθενών».

Διπλασιασμός της επιβίωσης ακόμη και στη μεταστατική νόσο

Σημαντική βελτίωση καταγράφεται και για τους ασθενείς με προχωρημένο ή μεταστατικό καρκίνο.

Η πενταετής σχετική επιβίωση για το σύνολο των καρκίνων σε ασθενείς με απομακρυσμένη νόσο αυξήθηκε από 17% στα μέσα της δεκαετίας του 1990 σε 36% την περίοδο 2016–2022, δηλαδή υπερδιπλασιάστηκε μέσα σε περίπου τρεις δεκαετίες.

Η εξέλιξη αυτή συνδέεται με την ανάπτυξη νέων θεραπειών, τη βαθύτερη κατανόηση της βιολογίας των όγκων και τη συνεργασία διαφορετικών επιστημονικών κλάδων.

11 νέες αντικαρκινικές θεραπείες σε έναν χρόνο

Η έκθεση της AACR καταγράφει σημαντική κινητικότητα στην ανάπτυξη νέων φαρμάκων. Από την 1η Ιουλίου 2025 έως τις 30 Ιουνίου 2026, ο αμερικανικός Οργανισμός Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε 11 νέες αντικαρκινικές θεραπείες.

Μεταξύ των σημαντικότερων εξελίξεων περιλαμβάνονται:

• Η πρώτη μοριακά στοχευμένη θεραπεία για σπάνιο και επιθετικό όγκο του εγκεφάλου με συγκεκριμένη γενετική αλλοίωση.
• Η πρώτη θεραπεία με τεχνολογία proteolysis-targeting chimera (PROTAC) για ασθενείς με καρκίνο του μαστού.
• Ο πρώτος αναστολέας σημείου ελέγχου για τον καρκίνο των ωοθηκών.
• Η πρώτη CAR-T κυτταρική θεραπεία για ασθενείς με λέμφωμα οριακής ζώνης.
• Νέες ενδείξεις για ήδη διαθέσιμες θεραπείες.
• Μη επεμβατική φορητή συσκευή για τη θεραπεία του καρκίνου του παγκρέατος.
• Τεστ αυτοσυλλογής δείγματος HPV στο σπίτι.
• Εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για την έγκαιρη ανίχνευση και διάγνωση.

Η τεχνητή νοημοσύνη στην πρώτη γραμμή της ογκολογίας

Η τεχνητή νοημοσύνη αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της νέας εποχής στην αντιμετώπιση του καρκίνου.

Οι εφαρμογές της επεκτείνονται:

• Στην ανακάλυψη νέων φαρμάκων.
• Στην ανάλυση ιατρικών εικόνων.
• Στην ψηφιακή παθολογία.
• Στον σχεδιασμό κλινικών μελετών.
• Στην πρόβλεψη της πορείας των ασθενών.
• Στην εξατομίκευση των θεραπειών.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επιταχύνει τη μετάβαση προς μια πιο ακριβή και προσωποποιημένη ογκολογία.

Εμβόλια κατά του καρκίνου: Νέα πεδία έρευνας

Παράλληλα, σημαντική πρόοδος καταγράφεται στον τομέα των αντικαρκινικών εμβολίων.

Οι νέες τεχνολογίες επιτρέπουν τον σχεδιασμό εμβολίων που στοχεύουν ειδικά χαρακτηριστικά των όγκων, ενώ εξετάζεται ο συνδυασμός τους με άλλες θεραπείες.

Η έκθεση αναφέρει ενθαρρυντικά πρώιμα αποτελέσματα σε:

• Καρκίνο του παγκρέατος
• Μελάνωμα
• Πρώιμο τριπλά αρνητικό καρκίνο του μαστού
• Άτομα με σύνδρομο Lynch

Οι προκλήσεις παραμένουν

Παρά την πρόοδο, ο καρκίνος εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία.

Για το 2026 στις Ηνωμένες Πολιτείες εκτιμάται ότι:

• Θα καταγραφούν περισσότερα από 2,1 εκατομμύρια νέα περιστατικά καρκίνου.
• Περισσότεροι από 626.000 άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους από τη νόσο.

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η αύξηση των καρκίνων πρώιμης έναρξης, δηλαδή εκείνων που εμφανίζονται σε ηλικίες 18–49 ετών. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η επίπτωσή τους αυξήθηκε σχεδόν κατά 80% μεταξύ 1990 και 2019, με τους καρκίνους του γαστρεντερικού συστήματος να συμβάλλουν σημαντικά στην άνοδο αυτή.

Η επόμενη ημέρα της ογκολογίας

Το Cancer Progress Report 2026 καταγράφει ένα μεταβαλλόμενο τοπίο στην αντιμετώπιση του καρκίνου, όπου η πρόληψη, η έγκαιρη διάγνωση, οι στοχευμένες θεραπείες και οι νέες τεχνολογίες δημιουργούν νέες δυνατότητες για τους ασθενείς.

Η συνέχιση της επένδυσης στην έρευνα και η ταχύτερη μεταφορά των επιστημονικών ανακαλύψεων στην κλινική πράξη θεωρούνται κρίσιμοι παράγοντες ώστε η πρόοδος να συνεχιστεί, οδηγώντας σε μεγαλύτερη επιβίωση και καλύτερη ποιότητα ζωής.