Κύμα οργής στην Ευρώπη: Ταραχές από Γαλλία και Ιταλία μέχρι Πορτογαλία – Τι συμβαίνει

Οι οργισμένες διαδηλώσεις που συγκλονίζουν τις τελευταίες εβδομάδες την Ισπανία και τη Γαλλία έχουν πλέον επεκταθεί στην Ιταλία και την Πορτογαλία, με επεισόδια μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών, εμπρησμούς στο Μιλάνο και τη δημιουργία καταυλισμού με σκηνές στη Λισαβόνα το Σαββατοκύριακο.

Πίσω από τις κινητοποιήσεις βρίσκονται διαφορετικά αιτήματα, με κοινό παρονομαστή την ακρίβεια, τη στεγαστική κρίση, τις κοινωνικές ανισότητες και τη δυσαρέσκεια για τις δημόσιες υπηρεσίες. Από τις σχολικές αίθουσες της Γαλλίας μέχρι τις πλατείες της Ιβηρικής Χερσονήσου, οι διαμαρτυρίες έχουν αποκτήσει ολοένα μεγαλύτερη ένταση.

Μιλάνο: Συγκρούσεις με την αστυνομία και εμπρησμοί

Σοβαρά επεισόδια και εκτεταμένες καταστροφές σημειώθηκαν το απόγευμα της Κυριακής (18/10) στο Μιλάνο, όπου ομάδες νεαρών με καλυμμένα τα χαρακτηριστικά των προσώπων τους προχώρησαν σε λεηλασίες καταστημάτων και επιθέσεις εναντίον αστυνομικών.

Σύμφωνα με τις μέχρι στιγμής πληροφορίες, οι νεαροί εισέβαλαν σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα ένδυσης, προκαλώντας ζημιές και αφαιρώντας εμπορεύματα.

Στη συνέχεια, πέταξαν τραπέζια και καρέκλες εναντίον αστυνομικών, ενώ προκάλεσαν εκτεταμένες φθορές σε στάσεις λεωφορείων.

Οι ιταλικές αρχές προχώρησαν σε δεκάδες προσαγωγές, καθώς οι αστυνομικές δυνάμεις επιχείρησαν να θέσουν την κατάσταση υπό έλεγχο.Λόγω της έντασης και των συγκρούσεων, αποφασίστηκε να κλείσει νωρίτερα ο καθεδρικός ναός του Μιλάνου, ένα από τα σημαντικότερα αξιοθέατα της πόλης.

Σύμφωνα με τα μέχρι τώρα στοιχεία, τις τελευταίες τέσσερις ώρες πραγματοποιήθηκαν στο Μιλάνο 160 προσαγωγές βίαιων διαδηλωτών, το 80% των οποίων είναι ανήλικοι. Είναι πιθανό να ασκηθεί ποινική δίωξη και σε ανηλίκους για πρόκληση καταστροφών και αντίσταση σε όργανα της τάξης.

Η κλιμάκωση των επεισοδίων προκάλεσε την παρέμβαση της ιταλικής κυβέρνησης, με την πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι να συγκαλεί έκτακτη σύσκεψη για τη διαχείριση της δημόσιας τάξης.

Πορτογαλία: Σκηνές στην καρδιά της Λισαβόνας για τη στεγαστική κρίση

Στη Λισαβόνα, διαδηλωτές έστησαν καταυλισμό με σκηνές, αντίστοιχο με εκείνον που δημιουργήθηκε πριν από τρεις εβδομάδες στη Μαδρίτη, απαιτώντας μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και του αυξανόμενου κόστους ζωής.

Εκατοντάδες άνθρωποι συγκεντρώθηκαν στην πλατεία Ροσίου, στην πολυσύχναστη τουριστική καρδιά της πορτογαλικής πρωτεύουσας, έπειτα από πορεία στην οποία συμμετείχαν χιλιάδες διαδηλωτές από ολόκληρη τη χώρα.

Οι συγκεντρωμένοι δήλωσαν αποφασισμένοι να παραμείνουν στην πλατεία κατά τη διάρκεια της νύχτας, ενώ εκατοντάδες τραγουδούσαν καθισμένοι γύρω από το άγαλμα του βασιλιά Πέτρου Δ΄.

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, οι τιμές των κατοικιών στην Πορτογαλία αυξήθηκαν κατά 124% μεταξύ 2015 και 2024, με ρυθμό περίπου διπλάσιο από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι επιπτώσεις είναι ιδιαίτερα έντονες στους νέους και στους κατοίκους της Λισαβόνας, καθώς περίπου το ένα τέταρτο των περισσότερων από 11 εκατομμυρίων κατοίκων της χώρας ζει στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της πρωτεύουσας.

Ο καταυλισμός του Σαββάτου στη Λισαβόνα ήρθε να προστεθεί σε μια κινητοποίηση για τη στέγαση που είχε ξεκινήσει στη βόρεια πόλη Πόρτο, όπου είχαν ήδη στηθεί δεκάδες σκηνές.

Αλβανία: Μολότοφ, πυρπολήσεις και συγκρούσεις στα Τίρανα

Με τραγούδια, τύμπανα και χορούς ξεκίνησε το μεσημέρι της Κυριακής (18/10), για έκτη ημέρα, η διαμαρτυρία των φοιτητών έξω από το υπουργείο Παιδείας της Αλβανίας. Πολύ σύντομα όμως οι διαδηλωτές βρέθηκαν αντιμέτωποι με τους αστυνομικούς.

Τα επεισόδια άρχισαν με πετροβολισμούς κατά των αστυνομικών, οι οποίοι απάντησαν με δακρυγόνα και ριπές νερού. Στη συνέχεια οι διαδηλωτές κατευθύνθηκαν προς την κεντρική πλατεία και επιτέθηκαν στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος, σπάζοντας με πέτρες και λοστούς τα παράθυρα του κτιρίου. Η αστυνομία επενέβη με αντλίες νερού για να διαλύσει το πλήθος.

Βίαιες διαδηλώσεις συγκλονίζουν τα Τίρανα από την Τρίτη. Χιλιάδες διαδηλωτές διαμαρτύρονται για την κακή κατάσταση των πανεπιστημίων και τα υψηλά δίδακτρα, ενώ ζητούν την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

Οι κινητοποιήσεις, στις οποίες πρωτοστατούν φοιτητές, τροφοδοτούνται από την οργή για την κυβερνητική διαφθορά που καταγγέλλουν, την έλλειψη θέσεων εργασίας και το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης. Την περασμένη εβδομάδα εξαπλώθηκαν στο κέντρο των Τιράνων και σε άλλες πόλεις.

Νωρίτερα σήμερα, ο Αλβανός πρωθυπουργός Έντι Ράμα απέρριψε τα αιτήματα για παραίτησή του, που προέρχονται από τις κλιμακούμενες διαδηλώσεις.

Δήλωσε ότι αυτές δεν απειλούν την κυβέρνησή του, αλλά την πρόοδο της χώρας προς την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση. «Δεν αμφισβητούμαι εγώ, δεν αμφισβητείται η κυβέρνηση, δεν αμφισβητείται η κυβερνητική πλειοψηφία ή το κόμμα που κέρδισε τις εκλογές, αυτό που αμφισβητείται είναι μια πορεία, μια αποστολή», είπε ο Ράμα σε ζωντανή μετάδοση μέσω Facebook. «Οι Αλβανοί πρέπει να σκεφτούν πολύ καθαρά: Θέλουν αυτό, θέλουν εκείνο, ή θέλουν την ΕΕ;»

Σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Υγείας, ο απολογισμός των πρώτων πέντε ημερών των διαδηλώσεων ανέρχεται σε 272 τραυματίες: 169 αστυνομικούς, 82 διαδηλωτές και 21 περαστικούς.

Ισπανία: Η έξωση 87χρονης που πυροδότησε τις κινητοποιήσεις

Στην Ισπανία, η αυξανόμενη οργή για τα υψηλά ενοίκια και τις κοινωνικές ανισότητες κορυφώθηκε τον Σεπτέμβριο, μετά την έξωση μιας 87χρονης γυναίκας από το σπίτι της, επειδή δεν μπορούσε να ανταποκριθεί στην αύξηση ενοικίου κατά 230% που ζητούσε η επενδυτική εταιρεία η οποία είχε αγοράσει το διαμέρισμά της.

Η Μαρία δελ Κάρμεν Αμπασκάλ πέθανε δύο εβδομάδες αργότερα, αφού είχε εισαχθεί σε νοσοκομείο.

Η υπόθεσή της και το ευρύτερο στεγαστικό πρόβλημα που ανέδειξε οδήγησαν σε διαδηλώσεις και στη δημιουργία καταυλισμού διαμαρτυρίας στο κέντρο της Μαδρίτης.

Οι διαδηλωτές ζητούν μείωση των ενοικίων, τερματισμό των εξώσεων και απαγόρευση αγοράς κατοικιών από επενδυτικά κεφάλαια.

Η σοσιαλιστική κυβέρνηση επιχείρησε να προωθήσει έκτακτα μέτρα για τη διευκόλυνση και την προστασία της πρόσβασης στη στέγαση. Ωστόσο, τα μέτρα καταψηφίστηκαν από κόμματα της δεξιάς και της ακροδεξιάς στο Κοινοβούλιο.

Μετά την αποτυχία έγκρισής τους, ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ ανακοίνωσε πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, δηλώνοντας ότι χρειάζεται μια «ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» για να προωθήσει τις αλλαγές.

Γαλλία: Από τις σχολικές ελλείψεις σε ένα πανεθνικό κίνημα διαμαρτυρίας

Στη Γαλλία, η οργή για τις απουσίες εκπαιδευτικών και τις κακές συνθήκες στα σχολεία των φτωχότερων βόρειων προαστίων του Παρισιού εξελίχθηκε σε πανεθνικό κίνημα κατά των ανισοτήτων, της ανεπαρκούς δημόσιας χρηματοδότησης και της υποβάθμισης των υπηρεσιών.

Οι κινητοποιήσεις των μαθητών ξεκίνησαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, περίπου μία εβδομάδα μετά την έναρξη της σχολικής χρονιάς.

Οι μαθητές διαμαρτύρονται για το επιβαρυμένο πρόγραμμα, τις ελλείψεις εκπαιδευτικών, τις φθαρμένες σχολικές εγκαταστάσεις και το αδιαφανές σύστημα εισαγωγής στα πανεπιστήμια. Σε αρκετές περιπτώσεις, χάνουν μήνες διδασκαλίας εξαιτίας κενών που δεν καλύπτονται.

Στη συνέχεια, στις μαθητικές πορείες προστέθηκαν και άλλοι διαδηλωτές, εκφράζοντας την αγανάκτησή τους για την αύξηση του κόστους ζωής και των τιμών των καυσίμων, μετά τους αμερικανικούς βομβαρδισμούς που οδήγησαν στο ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ.

Η Γενική Συνομοσπονδία Εργασίας (CGT), ένα από τα μεγαλύτερα συνδικάτα της Γαλλίας, έχει στηρίξει τις κινητοποιήσεις, ζητώντας χαμηλότερες τιμές, υψηλότερες συντάξεις και αυξήσεις μισθών.

Το Σάββατο, οι κινητοποιήσεις κλιμακώθηκαν, με περισσότερες από 1.800 συλλήψεις έπειτα από συγκρούσεις διαδηλωτών που υποστήριζαν τους μαθητές με την αστυνομία. Ορισμένες διαδηλώσεις ξέφυγαν από τον έλεγχο, με πυρπολήσεις κτιρίων και λεηλασίες καταστημάτων.

Η γαλλική κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι θα διαθέσει 3.000 επιπλέον αναπληρωτές εκπαιδευτικούς για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και ότι θα συμπεριλάβει μαθητές στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων για τα σχολεία.

Παράλληλα, απέσυρε σχέδια αύξησης ορισμένων τελών εγγραφής στα πανεπιστήμια, τα οποία είχε συμπεριλάβει στον προϋπολογισμό του επόμενου έτους.

Οι διαμαρτυρίες για τα καύσιμα στα μέσα Σεπτεμβρίου οδήγησαν επίσης σε ανακοίνωση της γαλλικής προεδρίας για αύξηση των επιδοτήσεων βενζίνης σε συγκεκριμένους κλάδους.

Βέλγιο: Επεισόδια στις Βρυξέλλες

Αρκετές εκατοντάδες διαδηλωτές, κυρίως νέοι, συγκεντρώθηκαν το Σάββατο στις Βρυξέλλες, με τα επεισόδια που σημειώθηκαν μεταξύ διαδηλωτών και αστυνομικών να είναι εν μέρει εμπνευσμένα από τις κινητοποιήσεις στη γειτονική Γαλλία.

Βελγικές φοιτητικές οργανώσεις έχουν δηλώσει ότι διαμαρτύρονται για το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις μεταρρυθμίσεις που φοβούνται ότι θα καταστήσουν την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση δυσκολότερη.

Οι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν στο κέντρο των Βρυξελλών, πολλοί φορώντας μάσκες και φωνάζοντας αντιφασιστικά συνθήματα. Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και υδροβόλων, ενώ ορισμένοι διαδηλωτές ανέτρεψαν ένα αυτοκίνητο, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα του πρακτορείου Reuters.

Ο υπουργός Εσωτερικών του Βελγίου, Μπερνάρ Κεντέν, ανέφερε ότι «αυτό που εκτυλίσσεται στις Βρυξέλλες δεν είναι πλέον απλώς μια διαμαρτυρία» και ότι «θα χρησιμοποιηθούν όλα τα απαραίτητα μέσα για την αποκατάσταση της τάξης απέναντι στους ταραξίες».

Διαδήλωση πραγματοποιήθηκε και στη Λιέγη, όπου νωρίτερα αυτόν τον μήνα φοιτητές είχαν κινητοποιηθεί για ζητήματα που αφορούν το γαλλόφωνο εκπαιδευτικό σύστημα, επικαλούμενοι το αυξανόμενο κόστος της εκπαίδευσης και τις δυσκολίες πρόσβασης σε εκπαιδευτικό υλικό.

Μια ευρωπαϊκή κρίση με διαφορετικές αφετηρίες

Οι κινητοποιήσεις δεν ξεκίνησαν ταυτόχρονα ούτε έχουν παντού τα ίδια αιτήματα.

Στη Γαλλία, οι διαμαρτυρίες για την εκπαίδευση άρχισαν στα τέλη Σεπτεμβρίου, ενώ στην Ισπανία η στεγαστική κρίση είχε ήδη προκαλέσει μαζικές κινητοποιήσεις από τον ίδιο μήνα.

Το Σάββατο σηματοδότησε την έναρξη διαδηλώσεων για το κόστος ζωής στην Ιταλία, την Πορτογαλία και το Βέλγιο, ενώ στην Αλβανία οι κινητοποιήσεις συνεχίζονται από το καλοκαίρι.

Παρά τις διαφορετικές αφορμές, η πίεση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, η δυσκολία πρόσβασης σε προσιτή κατοικία και η δυσαρέσκεια για την ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών αποτελούν κοινά χαρακτηριστικά των διαδηλώσεων.