“Η φούσκα της AI έτοιμη να σκάσει” – Προειδοποίηση για οικονομικό κραχ πριν από τις εκλογές του 2028
Διαβάζεται σε 8'
Ο πρώην επικεφαλής της SEC προειδοποιεί για κατάρρευση της αγοράς Τεχνητής Νοημοσύνης και ύφεση πριν από το 2028.
- 16 Νοεμβρίου 2026 16:13
Η εκρηκτική άνθηση της Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελεί μια φούσκα που πιθανότατα θα σκάσει, βυθίζοντας την οικονομία σε ύφεση πριν από τις προεδρικές εκλογές του 2028. Αυτή ήταν η προειδοποίηση που απηύθυνε ο πρώην “σερίφης” της Wall Street, Γκάρι Γκένσλερ.
Σε μια εξαιρετικά εύθραυστη συγκυρία για τον κλάδο -μετά τη σαρωτική νίκη των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές, την εκκωφαντική πτώση του Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia και ενόψει της κρίσιμης εισαγωγής της Anthropic στο χρηματιστήριο- ο άνθρωπος που επόπτευε τις αμερικανικές κεφαλαιαγορές επί προεδρίας Μπάιντεν κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τα αστρονομικά ποσά που διοχετεύονται σε υποδομές χωρίς αντίστοιχα κέρδη.
«Είναι ήδη μια φούσκα», ξεκαθάρισε στη συνέντευξή του στο CNN ο Γκάρι Γκένσλερ, ο οποίος ηγήθηκε της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς των ΗΠΑ από το 2021 έως το 2025. Η παρέμβασή του έρχεται σε μια οριακή στιγμή για τη βιομηχανία της Τεχνητής Νοημοσύνης, έπειτα από μια αλυσιδωτή σειρά κραδασμών τις τελευταίες εβδομάδες.
Οι εντυπωσιακές νίκες των Δημοκρατικών στις ενδιάμεσες εκλογές πυροδότησαν φόβους στους επενδυτές για επικείμενη αυστηροποίηση του πλαισίου και καταστολή γύρω από τα κέντρα δεδομένων (data centers) που βρίσκονται στην καρδιά της ανάπτυξης της AI.
Την ίδια ώρα, Ουάσιγκτον και Wall Street εξακολουθούν να απορροφούν τους μετασεισμούς από την αιφνιδιαστική πτώση του Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia -του σημαντικότερου προσώπου στον κλάδο- ενώ μια κρίσιμη δοκιμασία προβάλλει στον ορίζοντα, καθώς η Anthropic επιχειρεί να ολοκληρώσει μια αρχική δημόσια προσφορά που θα σπάσει κάθε ρεκόρ, κόντρα σε αυτούς τους αντίθετους ανέμους.
Ο Γκένσλερ έστρεψε το βλέμμα στα ασύλληπτα ποσά -σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις, 800 δισ. δολάρια ετησίως- που ρίχνονται στην οικοδόμηση υποδομών AI.
«Η ιστορία μάς διδάσκει ότι όταν έχεις μια νέα τεχνολογία και μια σημαντική επένδυση… φτάνεις σε ένα σημείο όπου η πορεία σταθεροποιείται και στη συνέχεια υποχωρεί», ανέφερε, προσθέτοντας: «Το μόνο ερώτημα είναι αν θα πρόκειται για μια ήπια ύφεση ή για κάτι πιο δραματικό».
Οι δηλώσεις αυτές καθιστούν τον Γκένσλερ τον υψηλότερα ιστάμενο πρώην ομοσπονδιακό ρυθμιστή που προειδοποιεί δημοσίως ότι ενδέχεται να έρχεται μια ύφεση τροφοδοτούμενη από την AI — απηχώντας ανάλογες προειδοποιήσεις για σκάσιμο της φούσκας από εξέχουσες μορφές της Wall Street και ακαδημαϊκούς, όπως ο δισεκατομμυριούχος διαχειριστής hedge funds Ρέι Ντάλιο, ο οικονομολόγος του Χάρβαρντ Κένεθ Ρόγκοφ και ο επενδυτής Μάικ Νοβογκράτζ.
Πυρετός του χρυσού και κούρσα εξοπλισμών
Ο Γκένσλερ, νυν καθηγητής στο MIT, επεσήμανε ιστορικά παραδείγματα μετασχηματιστικών τεχνολογιών ανά τους αιώνες, οι οποίες γνώρισαν βίαιες καθοδικές πορείες αφότου χρηματοδοτήθηκαν μαζικά οι υποδομές τους εν αναμονή μελλοντικών εσόδων.
«Εκείνη η έκρηξη των σιδηροδρόμων που μετατράπηκε σε φούσκα ήταν μεγάλη περιπέτεια και οδήγησε σε πολύ βαθιές υφέσεις, οικονομικές κρίσεις. Η δεκαετία του 1920 με τον ηλεκτρισμό, η δεκαετία του 1990 με το διαδίκτυο», σημείωσε.
Στην περίπτωση της Τεχνητής Νοημοσύνης, οι εταιρείες έσπευσαν να επενδύσουν κολοσσιαία ποσά στην κατασκευή κέντρων δεδομένων, στην αγορά υπερσύγχρονων μικροτσίπ υπολογιστών και λοιπού εξοπλισμού. Βρίσκεται σε εξέλιξη ένας αγώνας δρόμου για την κατασκευή των εξυπνότερων μοντέλων και των καλύτερων τσιπ, ώστε να κεφαλαιοποιηθεί ένας επικός πυρετός του χρυσού στη Wall Street και να νικηθεί η Κίνα σε μια κούρσα εξοπλισμών υψηλού ρίσκου για την τεχνολογική υπεροχή.
Όμως το χρήμα ρέει στον κλάδο ταχύτερα από την ικανότητα παραγωγής κέρδους, μια μη βιώσιμη αναντιστοιχία που αργά ή γρήγορα θα αναγκαστεί να εξισορροπηθεί, με τον έναν ή τον άλλον τρόπο.
Όλα αυτά εγείρουν το φάσμα της υπερεπένδυσης και της συσσώρευσης υπέρογκου χρέους από τις εταιρείες.
«Οι τεχνολογικοί κολοσσοί δαπανούν πέντε φορές περισσότερα χρήματα το 2026 απ’ ό,τι μόλις πριν από τρία χρόνια… Είναι απλώς ασύλληπτο το μέγεθος όλων αυτών», υπογράμμισε ο Γκένσλερ. Τα οικονομικά πλοκάμια της Nvidia φτάνουν σχεδόν σε κάθε γωνιά του οικοσυστήματος της AI, σε σημείο που η εταιρεία είχε χαρακτηριστεί η “κεντρική τράπεζα” της Τεχνητής Νοημοσύνης, με πρόεδρο τον Χουάνγκ – μέχρι την αιφνίδια αποχώρησή του την περασμένη εβδομάδα.
Δεν είναι όμως μόνο οι δαπάνες που ανησυχούν τους σκεπτικιστές της AI, αλλά και ο τρόπος με τον οποίο χρηματοδοτείται αυτό το όργιο δαπανών. Ο Γκένσλερ, ο οποίος διετέλεσε πρόεδρος της Επιτροπής Συναλλαγών Συμβολαίων Μελλοντικής Εκπλήρωσης Εμπορευμάτων επί προεδρίας Ομπάμα, εξέφρασε την ανησυχία του ότι μέρος αυτών των δαπανών παραμένει κρυμμένο από κοινή θέα.
Έδειξε προς την «κυκλική χρηματοδότηση» και τις πολύπλοκες χρηματοδοτήσεις εκτός ισολογισμού, που καθιστούν δύσκολο να υπολογιστεί το πραγματικό μέγεθος του ρίσκου. «Θα μπορούσε κανείς να αναρωτηθεί γιατί όλοι οι δανειστές δανείζουν όλα αυτά τα χρήματα», ανέφερε. «Νομίζω ότι η ιστορία θα δείξει πως δάνεισαν πάρα πολλά χρήματα, πάρα πολύ γρήγορα. Και αυτή είναι η φύση αυτών των εκρήξεων που μετατρέπονται σε φούσκες που σκάνε».
“Ρωγμές και χρεοκοπίες”
Αν, λοιπόν, αυτή η άνθηση καταρρεύσει, πού θα πέσουν τα πρώτα ντόμινο; Ο Γκένσλερ έδειξε τις “neoclouds” – τις εξειδικευμένες πλατφόρμες υπολογιστικού νέφους που εκμισθώνουν τεράστιες ποσότητες εξειδικευμένης υπερυπολογιστικής ισχύος σε προγραμματιστές AI. Το πρόβλημα είναι ότι ορισμένες από αυτές τις εταιρείες έχουν χτίσει τη δραστηριότητά τους πάνω σε ένα βουνό χρέους και τα επιχειρηματικά τους μοντέλα είναι ευάλωτα σε ξαφνικές μετατοπίσεις.
«Οι μεγάλες εταιρείες θα επιβιώσουν. Σε αυτές τις εταιρείες neocloud είναι που θα δούμε ρωγμές και χρεοκοπίες», προειδοποίησε ο Γκένσλερ.
Σε ανάλογο δυσοίωνο τόνο, ο Ίλον Μασκ προειδοποίησε τον περασμένο μήνα με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι οι περισσότερες από 200 υφιστάμενες neoclouds θα βιώσουν μαζικό αφανισμό και συγχωνεύσεις: «Κάποια θα τα καταφέρουν, αλλά όχι πολλά».
Φυσικά, δεν προκαλούν όλες οι φούσκες που σκάνε ύφεση και δεν είναι όλες σοβαρές. Ο Γκένσλερ δήλωσε ότι αναμένει το μέγεθος αυτής της πιθανής κάμψης να είναι “εξίσου σημαντικό” με το σκάσιμο της φούσκας των εταιρειών διαδικτύου (dot-com) στις αρχές της δεκαετίας του 2000, αλλά όχι “τόσο σκληρό” όσο η κατάρρευση των ενυπόθηκων δανείων υψηλού κινδύνου που οδήγησε στη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Και ακριβώς όπως η Μεγάλη Ύφεση λειτούργησε ως ισχυρό σκηνικό στην κούρσα για τον Λευκό Οίκο το 2008, ο Γκένσλερ εκτίμησε ότι αυτή η πιθανή ύφεση θα μπορούσε να φτάσει σε μια κρίσιμη στιγμή του πολιτικού ημερολογίου: «Νομίζω ότι θα έχουμε αυτή την ανατιμολόγηση και μια επιβράδυνση της οικονομίας που θα συμβεί πριν από τον Νοέμβριο του 2028», ανέφερε.
Φυσικά, πολλοί στη Wall Street πιστεύουν ότι οι τελευταίες εβδομάδες αποδεικνύουν πόσο ανθεκτική είναι στην πραγματικότητα η άνθηση της AI. Οι μετοχές του κλάδου έχασαν σημαντικό ύψος, αλλά δεν κατέρρευσαν εσωτερικά, ούτε οι επενδυτές πανικοβλήθηκαν παρά τους πρόσφατους κραδασμούς.
«Αυτό που βλέπουμε εδώ είναι να φεύγει ο αέρας από τη φούσκα. Δεν χρειάζεται να σκάσει», δήλωσε ο Εντ Γιαρντένι, πρόεδρος της Yardeni Research. «Δεν το βλέπω ως μια φούσκα που σκάει. Είναι μια αυτοδιορθούμενη φούσκα. Κάθε τόσο έχεις μια ξαφνική κάμψη στις συναλλαγές της AI».
Ο Γιαρντένι, ο οποίος ήταν επικεφαλής οικονομολόγος στην Deutsche Bank κατά το σκάσιμο της φούσκας των dot-com, παραδέχθηκε ότι η προειδοποίηση του Γκένσλερ αποτελεί ένα “εύλογο σενάριο”, πρόσθεσε όμως ότι οι φόβοι περί φούσκας αποτρέπουν μια μη βιώσιμη εκτόξευση.
«Αν όλοι είναι πεπεισμένοι ότι η AI είναι φούσκα, μάλλον δεν είναι. Είναι καλό που άνθρωποι σαν τον Γκένσλερ μάς κρατούν όλους προσγειωμένους, γιατί κατά κάποιον τρόπο αυτό μειώνει τον κίνδυνο πτώσης», είπε ο Γιαρντένι. Ορισμένες από αυτές τις ανησυχίες βοήθησαν να ξεφουσκώσουν οι άλλοτε υψηλοί δείκτες αποτίμησης, μειώνοντας τον κίνδυνο να αποκοπούν οι μετοχές από την πραγματικότητα.
Ο Γιαρντένι επεσήμανε πώς οι δείκτες τιμής προς κέρδη για τους κατασκευαστές τσιπ έχουν υποχωρήσει χαμηλότερα από εκείνους της ευρύτερης αγοράς: «Δεν βλέπουμε ξανά το 1999-2000. Δεν υπάρχει παράλογη ευφορία στις αποτιμήσεις», ανέφερε.
Ο πρώην πρόεδρος της SEC δήλωσε ότι πιστεύει στη “θεμελιώδη τεχνολογία” που τροφοδοτεί την AI, ανησυχεί όμως ότι οι κεφαλαιαγορές την αποτιμούν λανθασμένα.
Μεγαλωμένος στον κόλπο Τσέσαπικ, ο Γκένσλερ παρομοίασε τη σημερινή στιγμή με ένα ταξίδι στη θάλασσα ενώ στον ορίζοντα μαζεύονται απειλητικά σύννεφα: «Δεν μπορώ να πω ακριβώς πότε και πόσο θυελλώδης θα είναι», είπε, «αλλά θα ασφάλιζα τις καταπακτές και θα φρόντιζα να έχω μαζί μου τον κατάλληλο αδιάβροχο εξοπλισμό».