“Ο θάνατος είναι κοντά”: Οι απειλές που σήμαναν συναγερμό σε σχολεία και αεροδρόμια της Ευρώπης

Διαβάζεται σε 6'
“Ο θάνατος είναι κοντά”: Οι απειλές που σήμαναν συναγερμό σε σχολεία και αεροδρόμια της Ευρώπης
Italian Police via AP

Τι έγραφαν τα απειλητικά μηνύματα που σήμαναν συναγερμό σε σχολεία και αεροδρόμια της Ευρώπης.

Όταν στις 19 Οκτωβρίου έφτασε στο Δημοτικό Σχολείο St John the Baptist του Μπέλφαστ ένα email που προειδοποιούσε ότι είχε τοποθετηθεί βόμβα στο κτίριο, ο διευθυντής Κρις Ντόνελι αντιμετώπισε το μήνυμα με σκεπτικισμό.

Όπως δήλωσε, το μήνυμα διαγράφηκε μέσα σε λίγα λεπτά και δεν μπορούσε να ανακαλέσει το ακριβές περιεχόμενό του, θυμόταν όμως ότι ήταν αόριστα διατυπωμένο και είχε σταλεί μαζικά σε πολλά ακόμη σχολεία.

«Δεν έμοιαζε με σοβαρή απειλή», ανέφερε στο Reuters. Παρ’ όλα αυτά, κράτησε τους μαθητές μέσα στις αίθουσες και οργάνωσε έρευνα σε κάθε χώρο του σχολείου. Η αστυνομία της Βόρειας Ιρλανδίας ανακοίνωσε αργότερα ότι περίπου 300 σχολεία είχαν λάβει το ίδιο μήνυμα, το οποίο και αντιμετωπίστηκε ως φάρσα.

Ο Ντόνελι τόνισε ότι δεν θέλησε να ρισκάρει: «Ακόμη κι αν μοιάζει με φάρσα, η πρώτη σου αντίδραση οφείλει να είναι απολύτως σοβαρή».

Το περιστατικό στο St John ήταν μόνο μία από τις περισσότερες από 8.000 ψεύτικες απειλές για βόμβα που εστάλησαν σε ιδρύματα και επιχειρήσεις σε όλη την Ευρώπη τον τελευταίο μήνα, σύμφωνα με καταγραφή του Reuters που βασίστηκε σε επίσημες ανακοινώσεις Ευρωπαίων αξιωματούχων, δημοσιεύματα και στοιχεία εταιρειών κυβερνοασφάλειας, όπως οι Proofpoint και Mimecast. Παρότι οι φάρσες έλαβαν ευρεία δημοσιότητα, η πραγματική έκταση της εκστρατείας και ο τρόπος με τον οποίο οργανώθηκε αποκαλύπτονται για πρώτη φορά.

Οι περισσότεροι στόχοι ήταν σχολεία στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ιρλανδία και την Ιταλία, ωστόσο στο στόχαστρο βρέθηκαν επίσης μέσα ενημέρωσης, αεροπορικές εταιρείες, αεροδρόμια, φιλανθρωπικές οργανώσεις, ακόμη και ιδιώτες. Ως αποτέλεσμα, δεκάδες πτήσεις αναγκάστηκαν να αλλάξουν πορεία ή να ακυρωθούν, τηλεοπτικές εκπομπές διακόπηκαν και χιλιάδες μαθητές επέστρεψαν εσπευσμένα στα σπίτια τους.

Την ίδια ημέρα, 19 Οκτωβρίου, οι απειλές έπληξαν και τη Σκωτία, όπου, σύμφωνα με τη Mimecast, στοχοποιήθηκαν τουλάχιστον 33 σχολεία. Παράλληλα, η Proofpoint κατέγραψε ένα ακόμη κύμα απειλών προς περίπου 25 βουλγαρικούς φορείς — κυρίως οργανισμούς υγείας, καθώς και ορισμένες οργανώσεις κατά της διαφθοράς και προστασίας μαρτύρων δημοσίου συμφέροντος.

Οκτώ απειλητικά μηνύματα που εξέτασε το Reuters —γραμμένα στα αγγλικά, τα βουλγαρικά και τα ιταλικά— παρουσιάζουν κοινά χαρακτηριστικά. Όσα εστάλησαν στις 19 Οκτωβρίου σε σχολεία της Βόρειας Ιρλανδίας και της Σκωτίας, καθώς και στους βουλγαρικούς φορείς, έφεραν τον ίδιο τίτλο: «Ο θάνατος είναι κοντά» (Death is near). Τα μηνύματα προέρχονταν από τουλάχιστον τέσσερις παραβιασμένους λογαριασμούς email, ενώ στην Ταϊβάν διαπιστώθηκε, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Da-Yeh, ότι είχε παραβιαστεί ο λογαριασμός ενός πρώην μεταπτυχιακού φοιτητή για την αποστολή μέρους των μηνυμάτων.

“Σήμερα ο ουρανός σας θα βαφτεί κόκκινος”

Τα email της 19ης Οκτωβρίου δεν προσέλκυσαν ιδιαίτερη προσοχή εκτός Βρετανίας και οι δράστες φάνηκε να τηρούν σιγή ιχθύος τις δύο επόμενες εβδομάδες. Σύντομα, όμως, επέστρεψαν δριμύτεροι.

Στις 2 Νοεμβρίου, πτήση της Wizz Air από το Λονδίνο προς τη Σόφια πραγματοποίησε αναγκαστική εκτροπή στη Βουδαπέστη έπειτα από απειλή για βόμβα. Την επομένη στοχοποιήθηκαν επτά ακόμη πτήσεις και ένα κρουαζιερόπλοιο ανοιχτά της Ελλάδας, ενώ στις 5 Νοεμβρίου νέο κύμα απειλών προκάλεσε αναστάτωση στις αερομεταφορές σε ολόκληρη την Ευρώπη. Συνολικά, σύμφωνα με την πλατφόρμα παρακολούθησης πτήσεων AirNav Radar, περισσότερες από 50 πτήσεις περίπου 15 αεροπορικών εταιρειών δέχθηκαν ψεύτικες απειλές μεταξύ 2 και 6 Νοεμβρίου.

Σε αντίθεση με τον πρώτο γύρο μηνυμάτων, που επικαλούνταν τον «νόμο της Σαρία», τα email του Νοεμβρίου εστάλησαν εξ ονόματος μιας σκοτεινής ρωσικής αντιφεμινιστικής ομάδας με την ονομασία Male State («Ανδρικό Κράτος»), ο ιδρυτής της οποίας αρνήθηκε κάθε ανάμειξη. Όπως και τον Οκτώβριο, τα μηνύματα στάλθηκαν μαζικά και περιείχαν γενικόλογες απειλές για εκρήξεις και αιματοχυσία — «Σήμερα ο ουρανός σας θα βαφτεί κόκκινος», ανέφερε χαρακτηριστικά ένα από αυτά.

Στις 6 Νοεμβρίου, στο στόχαστρο βρέθηκαν δημοσιογραφικοί οργανισμοί, μεταξύ των οποίων το γαλλικό δίκτυο TF1, το βουλγαρικό Nova και η ιρλανδική δημόσια ραδιοτηλεόραση RTE, ορισμένες εκπομπές της οποίας διακόπηκαν προσωρινά κατά την εκκένωση των εγκαταστάσεών της. Σύμφωνα με την Proofpoint, τουλάχιστον 12 μέσα ενημέρωσης δέχθηκαν απειλές εκείνες τις ημέρες.

Ένα ακόμη μαζικότερο κύμα ακολούθησε στις 11 Νοεμβρίου. Περίπου 6.300 σχολεία στην Ιταλία έλαβαν απειλητικά μηνύματα με υπογραφή «Misoginistan» —μια προφανής παραπομπή στο Male State— οδηγώντας σε εκκενώσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Την ίδια ημέρα, αντίστοιχες απειλές δέχθηκαν περίπου 1.000 σχολεία στη Σκωτία, 300 στη Βόρεια Ιρλανδία και περίπου 300 στην Ιρλανδία.

Πολλά από τα βρετανικά σχολεία που στοχοποιήθηκαν στις 11 Νοεμβρίου είχαν βιώσει και το πρώτο κύμα του Οκτωβρίου, ανάμεσά τους και το St John στο Μπέλφαστ. Αυτή τη φορά, ωστόσο, η αντίδραση ήταν πιο ψύχραιμη. «Αφού ελέγξαμε τους εξωτερικούς χώρους, αποφασίσαμε να αφήσουμε τα παιδιά να βγουν στην αυλή για διάλειμμα και φαγητό», σημείωσε ο διευθυντής Ντόνελι.

Υποψίες για ξένη παρέμβαση

Το Reuters δεν ήταν σε θέση να επιβεβαιώσει ανεξάρτητα ότι όλα τα απειλητικά email προέρχονταν από την ίδια πηγή, ωστόσο αξιωματούχοι και ειδικοί εκτιμούν ότι τα περισσότερα —αν όχι όλα— συνδέονται μεταξύ τους. Πέρα από τις ομοιότητες στη διατύπωση και τη μέθοδο αποστολής, η Mimecast επισήμανε ότι η εκστρατεία του Νοεμβρίου έπληξε σχεδόν τα ίδια σχολεία στη Σκωτία με εκείνη του Οκτωβρίου, γεγονός που υποδηλώνει τη χρήση της ίδιας λίστας στόχων. Η Αστυνομία της Σκωτίας ανέφερε σε ανακοίνωσή της ότι «δεν μπορεί να αποκλείσει τη σύνδεση σε αυτό το στάδιο», προσθέτοντας ότι οι έρευνες συνεχίζονται εντατικά.

Αρκετοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι κάνουν λόγο για ενδείξεις ξένης ανάμειξης. «Διακρίνουμε πολύ καθαρά το ενδεχόμενο ξένης παρέμβασης», δήλωσε την Παρασκευή στο γαλλικό δίκτυο LCI ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας, Λοράν Νουνιέζ, κατονομάζοντας τη Ρωσία ή «ενδεχομένως άλλες χώρες» και προσθέτοντας ότι η Europol εργάζεται για τον εντοπισμό της πηγής των απειλών. Ούτε η Europol ούτε η ρωσική πρεσβεία στο Παρίσι ανταποκρίθηκαν σε αιτήματα για σχολιασμό.

Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, αντίστοιχες τακτικές έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν από ύποπτους Ρώσους μισθοφόρους χάκερ, γνωστούς και ως DaVinci Group. Πέρυσι, η γαλλική εταιρεία κυβερνοασφάλειας Intrinsec είχε αποκαλύψει ότι η συγκεκριμένη ομάδα είχε αποστείλει ψεύτικες απειλές για βόμβα σε σειρά δυτικών κυβερνητικών φορέων το 2024. Οι προσπάθειες επικοινωνίας με την ομάδα απέβησαν άκαρπες.

Για τον Κρις Ντόνελι, πάντως, το Μπέλφαστ έχει βιώσει πολύ σκοτεινότερες εποχές, κατά τις δεκαετίες των θρησκευτικών και πολιτικών συγκρούσεων, όταν η πόλη συγκλονιζόταν τακτικά από πραγματικές εκρήξεις. Παρ’ όλα αυτά, επιμένει ότι καμία απειλή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αψήφιστα.

«Στο μυαλό των ανθρώπων θα υπάρχει πάντα το ίδιο ερώτημα», καταλήγει: «“Κι αν; Κι αν αυτή τη φορά δεν πρόκειται απλώς για μια απερίσκεπτη, ανεύθυνη φάρσα;”»

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα