Τραμπ, Πούτιν και Σι ποδοπάτησαν το Διεθνές Δικαστήριο – Ποιος “κερδίζει”
Διαβάζεται σε 7'
Οι τρεις παγκόσμιοι ηγέτες έδωσαν νομιμοποίηση στους εαυτούς τους και στα καθεστώτα που έχουν στήσει. Στον “αέρα” τα πυρηνικά του πλανήτη. Ποιος επωφελείται γεωπολιτικά.
- 19 Νοεμβρίου 2026 16:36
Η ιστορική πρώτη τριμερής συνάντηση κορυφής μεταξύ του Ντόναλντ Τραμπ, του Σι Τζινπίνγκ και του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Σεντζέν της Κίνας δεν είναι απλώς μια κίνηση διπλωματικού συμβολισμού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των διεθνών media αλλά και ινστιτούτων όπως το Brookings και το Atlantic Council, η εν λόγω σύνοδος στο προσκήνιο τις “σφαίρες επιρροής” θυμίζοντας σε πολλούς τη Διάσκεψη Της Γιάλτας του ’45, όταν και οι μεγάλες δυνάμεις “μοίρασαν” τον κόσμο.
Βασικός στόχος της Μόσχας φαίνεται πως είναι να χτίσει ένα περιβάλλον όπου οι υπερδυνάμεις που βρίσκονται στην “κάστα” του θα επηρεάζουν τη μοίρα των λοιπών κρατών. Η πλήρης απουσία οποιασδήποτε αναφοράς στον πόλεμο της Ουκρανίας από την τελική κοινή διατύπωση εντείνει την ανησυχία στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες ότι η ασφάλεια της ηπείρου μπαίνει στην ατζέντα υπό το πρίσμα ενός “διαπραγματευτικού χαρτιού”. Φυσικά, κανείς δεν ξέρει τι συζητήθηκε κεκλεισμένων των θυρών.
Ωστόσο, η κοινή επίθεση κατά του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου στη Χάγη, με την επίκληση της “κρατικής κυριαρχίας”, επιφέρει ένα ισχυρό πλήγμα στο διεθνές δίκαιο και προσπαθεί να εδραιώσει ξανά το δόγμα του “δικαίου του ισχυρού”.
Όπως αναφέρει το POLITICO, οι τρεις ηγέτες, σε κοινή “διακήρυξη για την ειρήνη” τεσσάρων σημείων που εξέδωσαν μετά τη συνάντησή τους, υπογράμμισαν ότι το δικαστήριο “δεν πρέπει να καταχράται τη δικαιοδοσία του”. Η ανακοίνωση δόθηκε αρχικά στη δημοσιότητα από τα κρατικά μέσα ενημέρωσης της Κίνας και στη συνέχεια αναπαρήχθη από τα ρωσικά ΜΜΕ, χωρίς ωστόσο να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής επίσημη αμερικανική εκδοχή του κειμένου.
Η κοινή τοποθέτηση ήρθε έπειτα από μια συνάντηση διάρκειας μίας ώρας και 20 λεπτών στη βίλα Kylin. Κατά τη διάρκεια του δημόσιου μέρους της συνόδου, ο Ντόναλντ Τραμπ εξαπέλυσε ευθεία επίθεση κατά του ΔΠΔ, χαρακτηρίζοντάς το ως έναν “αδίστακτο παγκοσμιοποιημένο οργανισμό” που υπερβαίνει τις εξουσίες του.
Υπενθυμίζεται ότι η κυβέρνηση Τραμπ έχει δεσμευτεί να διαλύσει το ΔΠΔ “τούβλο-τούβλο” κάτι που ωστόσο δεν είναι εφικτό να πράξει τόσο εύκολα στην πράξη. Από την πλευρά της, η Μόσχα βρίσκεται στο στόχαστρο του δικαστηρίου από το 2023, όταν εκδόθηκαν εντάλματα σύλληψης κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν και άλλων Ρώσων αξιωματούχων για φερόμενα εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας στην Ουκρανία.
Επί της ουσίας καμία από τις τρεις χώρες δεν αναγνωρίζει τη δικαιοδοσία του δικαστηρίου και η κοινή τους τοποθέτηση προσφέρει πλέον στον Βλαντίμιρ Πούτιν μια πολύτιμη διπλωματική νομιμοποίηση.
Παράλληλα, εξυπηρετεί την ατζέντα της κυβέρνησης Τραμπ, η οποία έχει ήδη επιβάλει κυρώσεις στον θεσμό μετά τα πορίσματά του κατά της ισραηλινής ηγεσίας για τη Γάζα. Με τον τρόπο αυτό, οι τρεις ισχυρότερες στρατιωτικά χώρες του κόσμου στέλνουν ένα ξεκάθαρο μήνυμα ότι οι υπερδυνάμεις δεν λογοδοτούν σε υπερεθνικά όργανα, αποδυναμώνοντας σοβαρά τους μηχανισμούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παγκοσμίως.
Στο πεδίο της παγκόσμιας ασφάλειας και των εξοπλισμών, η συνάντηση αφήνει τον πλανήτη σε καθεστώς αβεβαιότητας, καθώς πραγματοποιήθηκε λίγους μόλις μήνες μετά τη λήξη της συνθήκης New START τον Φεβρουάριο του 2026, η οποία περιόριζε τα πυρηνικά οπλοστάσια ΗΠΑ και Ρωσίας.
Παρότι οι τρεις ηγέτες επαναβεβαίωσαν τη γενική αρχή ότι ένας πυρηνικός πόλεμος δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί, απέφυγαν οποιαδήποτε δέσμευση ή χρονοδιάγραμμα για τον περιορισμό των πυρηνικών κεφαλών. Παρότι ο Τραμπ υποτίθεται πως επιτέθηκε στο Ιράν για να το “αφοπλίσει” από τα δικά του πυρηνικά για το “καλό του πλανήτη”.
Αναλυτές σημειώνουν ότι η Κίνα, η οποία επεκτείνει ραγδαία το δικό της οπλοστάσιο, δεν είχε καμία πρόθεση να δεσμευτεί σε περιορισμούς, χρησιμοποιώντας τη σύνοδο κυρίως για να αναγνωριστεί ως ισότιμος ρυθμιστής του πλανήτη στο θέμα αυτό, αφήνοντας έτσι την ανθρωπότητα χωρίς ενεργή συνθήκη ελέγχου πυρηνικών όπλων.
Εν τέλει, το γεωπολιτικό ισοζύγιο της Σεντζέν μοιάζει να ευνοεί πρωτίστως το Πεκίνο και τη Μόσχα. Ο Τραμπ άλλωστε θα είναι σε λίγο καιρό ένας Πρόεδρος χωρίς τις δικαιοδοσίες που είχε μετά την συντριβή του στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ.
Ο Σι Τζινπίνγκ αναδεικνύεται στον ρόλο του κεντρικού παγκόσμιου διαιτητή, φιλοξενώντας ΗΠΑ και Ρωσία στο έδαφός του και προβάλλοντας την Κίνα ως πυλώνα σταθερότητας, ενώ ο Βλαντίμιρ Πούτιν πετυχαίνει την απόλυτη διπλωματική επαναφορά στο ίδιο τραπέζι με τον Αμερικανό πρόεδρο.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ αξιοποιεί την εικόνα του ηγέτη που συνομιλεί απευθείας με τους ισχυρούς για να ενισχύσει το θρυμματισμένο προφίλ του στο εσωτερικό των ΗΠΑ αν και όπως προειδοποιούν οι διεθνείς αναλυτές φαίνεται πως η Ουάσιγκτον παραχώρησε τεράστια συμβολικά και διπλωματικά οφέλη στους αντιπάλους της χωρίς να εξασφαλίσει χειροπιαστά ανταλλάγματα.
Τουλάχιστον στο επίπεδο που μπορούμε να γνωρίζουμε βάσει της ελάχιστης διαφάνειας που παρείχαν οι τρεις.
Μετά από χρόνια απομόνωσης και κυρώσεων που προκλήθηκαν από την ολοκληρωτική εισβολή του στην Ουκρανία, η παρουσία πάντως του Πούτιν στην κορυφή της παγκόσμιας διπλωματίας έγινε δεκτή με ικανοποίηση από τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης.
Αοριστίες για τα “μάτια του πλανήτη”
Συνοπτικά, πέρα από την επίθεση στο ΔΠΔ, η κοινή δήλωση που εκδόθηκε αναφέρει ότι οι τρεις χώρες δεσμεύονται να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση του ΟΗΕ, σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου και θα ξεκινήσουν διάλογο για τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων.
Ωστόσο, το κείμενο χαρακτηρίζεται από έντονη αοριστία, καθώς δεν περιλαμβάνει συγκεκριμένες δεσμεύσεις ή οδικό χάρτη υλοποίησης.
Συγκεκριμένα:
-
Μεταρρύθμιση του ΟΗΕ (Σημείο 1): Ως μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, οι τρεις χώρες δεσμεύονται τύποις να προωθήσουν τη μεταρρύθμιση των Ηνωμένων Εθνών, ώστε ο οργανισμός να ανταποκρίνεται πιο αποτελεσματικά στις παγκόσμιες προκλήσεις και να ευθυγραμμίζεται με τη θεμελιώδη αποστολή του για διεθνή ειρήνη και ασφάλεια. Η αναφορά αυτή έρχεται σε μια περίοδο που και οι τρεις δυνάμεις ασκούν κριτική στους υπάρχοντες διεθνείς θεσμούς και επιδιώκουν αναδιαμόρφωση των ισορροπιών ισχύος, κάτι που αποτελεί τον πιο κοινό στόχο των τριών ηγετών.
Οι ΗΠΑ δεν δημοσίευσαν αμέσως την κοινή δήλωση, αλλά η εκδοχή από τη Ρωσία και την Κίνα περιέγραφε τους ρόλους τους ως μόνιμων μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ ως κλειδί για τη μεταρρύθμιση του οργάνου.
-
Ενέργεια και Διυλισμένα Προϊόντα Πετρελαίου (Σημείο 2): Οι τρεις ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία των σταθερών ενεργειακών ροών και ανακοίνωσαν ότι σχεδιάζουν να αυξήσουν την παραγωγή και την προσφορά διυλισμένων προϊόντων πετρελαίου “προς όφελος όλων των εθνών”. Το σημείο αυτό συνδέεται άμεσα με την παγκόσμια ενεργειακή πίεση και την άνοδο των τιμών των καυσίμων λόγω του πολέμου των ΗΠΑ με το Ιράν και του ουσιαστικού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ. Θυμίζουμε εδώ πως ο κύριος λόγος της ήττας του Τραμπ στις ενδιάμεσες ήταν ο πόλεμος στο Ιράν και οι τιμές στην ενέργεια.
-
Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο – ΔΠΔ (Σημείο 3): Αναγνώρισαν την “αρχή της κρατικής συναίνεσης και τον σεβασμό στην ασυλία των κρατικών αξιωματούχων”, τονίζοντας ότι το ΔΠΔ και άλλοι παρόμοιοι οργανισμοί “δεν πρέπει να καταχρώνται τη δικαιοδοσία τους”.
-
Πυρηνικοί Κίνδυνοι (Σημείο 4): Επαναβεβαίωσαν γενικόλογα ότι “ένας πυρηνικός πόλεμος δεν μπορεί να κερδηθεί και δεν πρέπει ποτέ να διεξαχθεί”, δεσμευόμενοι για “διάλογο με στόχο τη μείωση των πυρηνικών κινδύνων και την αποτροπή της διάδοσης των πυρηνικών όπλων”. Ωστόσο, η συνθήκη New START – η τελευταία διμερής συμφωνία ελέγχου και περιορισμού των στρατηγικών πυρηνικών όπλων μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας – έληξε επίσημα στις 5 Φεβρουαρίου 2026, χωρίς να υπάρξει νέα συμφωνία αντικατάστασής της. Για πρώτη φορά μετά από περισσότερες από πέντε δεκαετίες (από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου και τη συνθήκη SALT I το 1972), τα δύο μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια του πλανήτη δεν δεσμεύονται πλέον από κανένα νομικά δεσμευτικό πλαίσιο περιορισμών ή επιθεωρήσεων.
Να πούμε τέλος πως ο Τραμπ δήλωσε ότι είχε θέσει το θέμα των πολέμων στο Ιράν και την Ουκρανία με τους ηγέτες νωρίτερα σήμερα, αλλά αυτές οι συγκρούσεις δεν αναφέρθηκαν στην ανακοίνωση που εξέδωσαν η Ρωσία και η Κίνα.
Η Ευρώπη δεν υπήρξε πουθενά στα ανακοινωθέντα και στις επίσημες ανακοινώσεις.