Ιστορική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου: Η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια

Διαβάζεται σε 6'
Ιστορική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου: Η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια
Ροχίνγκια μεταφέρουν τα μικρά παιδιά τους και τα υπάρχοντά τους, αφού διέσχισαν τα σύνορα από τη Μιανμάρ προς το Μπανγκλαντές (φωτογραφία αρχείου) (AP Photo/Bernat Armangue, File)

Το Διεθνές Δικαστήριο έκρινε ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία κατά των Ροχίνγκια το 2017, διατάσσοντας αποζημιώσεις και την ασφαλή επιστροφή των προσφύγων.

Σε μια ιστορική απόφαση, το ανώτατο δικαστικό όργανο των Ηνωμένων Εθνών έκρινε την Πέμπτη ότι η Μιανμάρ διέπραξε γενοκτονία σε βάρος της μειονότητας των Ροχίνγκια, κατά τη διάρκεια της βίαιης στρατιωτικής επιχείρησης του 2017, και διέταξε τη χώρα της Νοτιοανατολικής Ασίας να επιτρέψει την επιστροφή όσων αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους εξαιτίας της βίας.

Ο πρόεδρος του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης, Γιούτζι Ιουασάουα, ανακοίνωσε ότι το δικαστήριο, με απόφαση που ελήφθη με εννέα ψήφους υπέρ και έξι κατά, έκρινε πως η Μιανμάρ «διέπραξε γενοκτονία κατά της ομάδας των Ροχίνγκια στο βόρειο τμήμα της πολιτείας Ραχίν, παραβιάζοντας τις υποχρεώσεις που απορρέουν από τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία».

Η αίθουσα του δικαστηρίου κατά την έναρξη της ανάγνωσης της απόφασης στην υπόθεση (AP Photo/Patrick Post)

Το 15μελές σώμα δικαστών του Διεθνούς Δικαστηρίου, στο οποίο συμμετείχε και η Νάβι Πιλάι, η διακεκριμένη νομικός διεθνούς δικαίου που τιμήθηκε τον περασμένο μήνα με το Νόμπελ Ειρήνης, απέρριψε τον ισχυρισμό της Μιανμάρ ότι η στρατιωτική επιχείρηση του 2017 αποτελούσε νόμιμη δράση κατά ανταρτών.

Όπως ανέφερε ο Ιουασάουα, «το δικαστήριο διαπιστώνει ότι οι δυνάμεις ασφαλείας της Μιανμάρ σκότωσαν χιλιάδες αμάχους Ροχίνγκια, διέπραξαν εκτεταμένες πράξεις σεξουαλικής βίας, καθώς και πράξεις ακραίας βίας κατά παιδιών, ενώ επιτέθηκαν σε Ροχίνγκια που επιχειρούσαν να διαφύγουν μαζικά».

Η απόφαση σηματοδοτεί την πρώτη φορά που το Διεθνές Δικαστήριο κρίνει ότι ένα κράτος διέπραξε γενοκτονία, ενώ εκδίδεται σε μια περίοδο κατά την οποία το δικαστήριο εξετάζει επίσης καταγγελίες για γενοκτονία που σχετίζονται με τη σύγκρουση στη Γάζα και τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η ατμόσφαιρα μετά την ανακοίνωση της απόφασης ήταν ιδιαίτερα φορτισμένη, με δικηγόρους και μέλη της κοινότητας των Ροχίνγκια, ορισμένοι από τους οποίους είχαν ταξιδέψει χιλιάδες χιλιόμετρα για να παρακολουθήσουν την εκφώνηση της ετυμηγορίας, να αγκαλιάζονται και να ξεσπούν σε κλάματα.

«Είναι μια σπουδαία ημέρα για τους Ροχίνγκια, αλλά και για όλους τους καταπιεσμένους ανθρώπους, παντού στον κόσμο, στους οποίους έχουν πει ότι ο πόνος τους δεν μετράει και ότι κανείς δεν τους ακούει», δήλωσε η Γιασμίν Ουλά, ακτιβίστρια για τα δικαιώματα των Ροχίνγκια, η οποία βρισκόταν στη μεγαλοπρεπή, επενδυμένη με ξύλο Μεγάλη Αίθουσα Δικαιοσύνης του δικαστηρίου, κατά τη σχεδόν τρίωρη ανάγνωση της απόφασης.

Το δικαστήριο διέταξε επίσης τη Μιανμάρ να προχωρήσει σε μέτρα επανόρθωσης, μεταξύ των οποίων και η διασφάλιση της «ασφαλούς, εθελοντικής και αξιοπρεπούς επιστροφής» των Ροχίνγκια στους τόπους κατοικίας τους.

Παράλληλα, διέταξε τη Μιανμάρ να διερευνήσει, να ασκήσει διώξεις και να τιμωρήσει όσους διαπιστωθεί ότι διέπραξαν πράξεις γενοκτονίας, καθώς και να καταβάλει αποζημιώσεις στους Ροχίνγκια. Το ύψος των αποζημιώσεων θα καθοριστεί σε μεταγενέστερη δικαστική διαδικασία.

Σύμφωνα με το δικαστήριο, τα αποδεικτικά στοιχεία έδειξαν ότι οι δυνάμεις της Μιανμάρ σκότωσαν περίπου 10.000 Ροχίνγκια.

Η Γκάμπια, χώρα της Αφρικής με πληθυσμό κατά πλειονότητα μουσουλμανικό, προσέφυγε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης το 2019, ζητώντας να αναγνωριστεί ότι η Μιανμάρ παραβίασε τη Σύμβαση του 1948 για τη Γενοκτονία, να διαταχθεί ο τερματισμός κάθε παράνομης ενέργειας σε βάρος των Ροχίνγκια και να διασφαλιστεί η τιμωρία όσων ευθύνονται για τη γενοκτονία.

Η στρατιωτική επιχείρηση που οδήγησε στις δολοφονίες και τον μαζικό εκτοπισμό

Τον Αύγουστο του 2017, ο στρατός της Μιανμάρ εξαπέλυσε στην πολιτεία Ραχίν μια επιχείρηση που χαρακτήρισε «εκκαθάριση», ως απάντηση σε επίθεση ένοπλης οργάνωσης ανταρτών Ροχίνγκια.

Η επιχείρηση αυτή οδήγησε σε καταγγελίες ότι οι δυνάμεις ασφαλείας προχώρησαν σε μαζικούς βιασμούς και δολοφονίες, ενώ πυρπόλησαν χιλιάδες κατοικίες.

Βάσει της Σύμβασης του 1948, για να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα της γενοκτονίας, το δικαστήριο έπρεπε να διαπιστώσει ότι υπήρχε πρόθεση εξόντωσης των Ροχίνγκια, «εν όλω ή εν μέρει».

Σήμερα, περίπου 1,2 εκατομμύρια πρόσφυγες Ροχίνγκια ζουν στο Μπανγκλαντές, κυρίως σε υπερπλήρεις καταυλισμούς στην περιοχή Κοξ Μπαζάρ, όπου αντιμετωπίζουν εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες διαβίωσης.

Οι καταυλισμοί χαρακτηρίζονται από τον κίνδυνο πυρκαγιών, την εξάπλωση μολυσματικών ασθενειών, τις κατολισθήσεις κατά την περίοδο των μουσώνων, τις ανεπαρκείς συνθήκες υγιεινής και τους αυστηρούς περιορισμούς στην εργασία.

Οι αποφάσεις του Διεθνούς Δικαστηρίου είναι οριστικές και νομικά δεσμευτικές. Ωστόσο, το δικαστήριο δεν διαθέτει δικό του μηχανισμό επιβολής τους, πέρα από τη δυνατότητα να παραπέμπει περιπτώσεις μη συμμόρφωσης στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η απόφαση μπορεί να επηρεάσει και άλλες υποθέσεις γενοκτονίας

Σε προηγούμενη απόφασή του, το 2007, το Διεθνές Δικαστήριο είχε κρίνει ότι η Σερβία «παραβίασε την υποχρέωσή της να αποτρέψει τη γενοκτονία» κατά τη σφαγή της Σρεμπρένιτσα το 1995, όταν οι σερβοβοσνιακές δυνάμεις δολοφόνησαν περίπου 8.000 άνδρες και αγόρια, στην πλειονότητά τους μουσουλμάνους, στη βοσνιακή πόλη.

Οι δικαστές του δικαστηρίου, που εδρεύει στη Χάγη, έχουν κληθεί να αποφανθούν και για άλλες καταγγελίες γενοκτονίας.

Η Νότια Αφρική έχει κατηγορήσει το Ισραήλ ότι παραβίασε τη Σύμβαση για τη Γενοκτονία κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής του επιχείρησης στη Γάζα, έναν ισχυρισμό που το Ισραήλ απορρίπτει κατηγορηματικά. Η συγκεκριμένη υπόθεση απέχει ακόμη χρόνια από την ολοκλήρωσή της.

Παράλληλα, η Ουκρανία έχει επίσης εκκρεμή υπόθεση κατά της Ρωσίας. Λίγο μετά την έναρξη της ρωσικής εισβολής πλήρους κλίμακας, τον Φεβρουάριο του 2022, το Κίεβο κατηγόρησε τη Μόσχα ότι κατασκεύασε ψευδείς ισχυρισμούς περί γενοκτονίας στην Ουκρανία, προκειμένου να δικαιολογήσει την επίθεσή της.

«Η ιστορική απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου αποτελεί μια πολυαναμενόμενη αναγνώριση των δεινών που υπέστησαν οι Ροχίνγκια από τον στρατό της Μιανμάρ. Παράλληλα, δημιουργεί ένα σημαντικό προηγούμενο για τα θύματα γενοκτονίας και άλλων σοβαρών εγκλημάτων σε ολόκληρο τον κόσμο, στον δικό τους αγώνα για δικαιοσύνη», δήλωσε η Μαρία Έλενα Βινιόλι, ανώτερη νομική σύμβουλος διεθνούς δικαιοσύνης της Human Rights Watch.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα