H δίκη του ΛΕΞ: Αθώος ή Ένοχος ο «Μπάσταρδος»;
Διαβάζεται σε 8'
Τα έκτακτα ΛΕΞοδικεία στήθηκαν, οι εκατέρωθεν απόψεις ακούστηκαν και τώρα που το viral μετακίνηθηκε, μήπως να βγάλουμε κανένα πρώτο συμπέρασμα; Η κριτική μας για το νέο άλμπουμ.
- 19 Νοεμβρίου 2026 20:02
Το πρόβλημα, αναμενόμενο σε κάποιον βαθμό για έναν καλλιτέχνη που ενώ πια γεμίζει στάδια, αποφασίζει να αλλάξει τον ήχο του, είναι ότι ξοδέψαμε τα πρώτα 24ωρα από την κυκλοφορία όχι τόσο με το να συζητάμε αν μας αρέσει ή όχι το νέο του άλμπουμ αλλά με το αν είχε το «δικαίωμα» να το βγάλει.
Κάτι που δεν είναι τόσο αυτονόητο όσο φαίνεται. Όσο υπάρχει μουσική βιομηχανία, όλα τα κομμάτια της -δισκογραφικές, μάνατζερ, φεστιβάλ και, φυσικά, οι fans- θέλουν να επαναλαμβάνεις τον εαυτό σου (μέχρι να σε κατηγορήσουν ό,τι το κάνεις) Κι εσύ, ως καλλιτέχνης ή γκρουπ, από ένα (υψηλό, υψηλότατο) σημείο και μετά, είσαι υποχρεωμένος να υφίστασαι την επιτυχία σου.
Εκτός εάν…
…εκτός εάν κάνεις το βήμα. Και το πας παραπέρα. Με οποιοδήποτε κίνητρο – καλλιτεχνικό, εμπορικό ή απλά FOMO για το μουσικό trend της κάθε εποχής.
Μερικά παραδείγματα, τελείως ανομοιογενή μεταξύ τους: ο Lou Reed κυκλοφορεί το Metal Machine Music, ένα ρεσιτάλ κακοφωνίας εν έτει 1975 που ακόμα και σήμερα οι περισσότεροι πιστεύουν ότι απλά δεν ακούγεται / οι Joy Division γίνονται New Order μετά την αυτοκτονία του Ian Curtis, τους παίρνει ένα (άντε δύο) αλμπουμ για να μετατρέψουν το γκρίζο ποστ πανκ σε πολύχρωμη, ηλεκτρονική ποπ / η Madonna εμπιστεύεται τον William Orbit, αγκαλιάζει την χορευτική μουσική και μετά το Ray Of Light δεν τη θεωρεί πια κανένας «ένοχη απόλαυση» / όλη η καριέρα του David Bowie / η σταδιακή αβάν γκαρντ στροφή της Björk έπειτα από τα δύο πρώτα, υπέροχα ποπ άλμπουμ της / οι Metallica αφήνουν πίσω τους το thrash και γίνονται οικουμενικοί με το Black Album, κάτι που οι πιουρίστες δε θα τους συγχωρήσουν ποτέ / οι Radiohead αλλάζουν δέρμα μετά τον θρίαμβο του OK Computer με το Kid A να ξενίζει αρχικά και σήμερα να λογίζεται ως αυτό που είναι: αριστούργημα / ακόμα και στα δικά μας, όταν τα Ξύλινα Σπαθιά κυκλοφόρησαν το single Τροφή για τα Θηρία/Αρχίζω και Θυμάμαι με τα «ηλεκτρονικά στοιχεία» το 1999, οι fans έπαιρναν τηλέφωνα στα ραδιόφωνα κι έγραφαν γράμματα στο ΠΟΠ+ΡΟΚ ότι «στην εισαγωγή ακούγονται κάτι ήχοι από κινητά».
ΛΕΞ, Μπάσταρδος
(Τ.Γ.Κ., 2026)
Δε συγκρίνεται ο Μπάσταρδος του ΛΕΞ με κανένα από τα παραπάνω, είναι τελείως αδόκιμο. Απλώς, τότε δεν είχαμε σόσιαλ μίντια για να προκαλούμε καθημερινούς μικρούς πολέμους ως drama kings & queens σε έξαρση.
Το ευρύ κοινό, αυτό το αδηφάγο τέρας που όλοι αναγνωρίζουν αλλά κανείς δεν ξέρει πώς μοιάζει, πίκαρε για τον ΛΕΞ στο Γ.Τ.Κ. Ήταν το πιο «προσβάσιμο» άλμπουμ του, ήταν εκεί που τον «βρήκαν» οριστικά όλοι. Τον συζητούσαν όσοι ήθελαν να κάτσουν με τη νεολαία, τον αποδοκίμαζαν οι συντηρητικοί μπαρμπάδες ακόμα και στην τηλεόραση, τον κουόταραν δίκαιοι κι άδικοι για να ενισχύσουν την ψηφιακή αυτο-εικόνα τους. Στο δικό μου μυαλό, και μπορεί μόνο σε αυτό, το αποκορύφωμα είναι η «Αλήτικη Γενιά»: είναι το τρακ που ενώνει όλες τις ετερόκλητες φυλές που συνυπήρξαν ανάμεσα σε 100.000 κόσμο, στις δύο μέρες του ΟΑΚΑ στα τέλη Ιουνίου του 2025. Είναι το κομμάτι που σηματοδοτεί την «έντεχνη στροφή», την οποία του χρέωσαν, δύο χρόνια πριν, όσοι ήταν εκεί από την αρχή, φυσικά «ταπεινοί και πεινασμένοι».
Είναι αυτοί που αισθάνονται δικαιωμένοι με τις «αψιμαχίες» για τον Μπάσταρδο. «Σας τα λέγαμε εμείς, αυτός μέχρι και συνθ σαν τον Pan Pan θα βάλει», περίπου καγχάζουν σε κάθε εστία αμφισβήτησης που ανάβει στα σόσιαλ. Το gatekeeping του αυτόχθονα οπαδού του Λεξ στο απόγειό του. Η «προδοσία» διαδέχεται την «απογοήτευση» και τούμπαλιν, «έγινε vanilla, πώς μαλάκωσε έτσι, οριακά είναι ποπ».
“We hate it when our friends become successful”, τραγούδησε κάποτε ο Morrissey. Κι έναν καλλιτέχνη που έχεις ανακαλύψει από την αρχή, όταν τα views στο youTube ηταν τριψήφια και τετραψήφια, τον αισθανεσαι «φίλο» σου. Με όσους περισσότερους τον μοιράζεσαι, τόσο λιγότερο δικός σου. Εσύ θες να μεγαλώνεις, να προχωράς, γιατί όχι να «ανεβαίνεις», αλλά αυτός να μένει ο ίδιος. Να μένει «στις περιοχές που κάνουνε προσευχές» κι όχι να πέφτει «γυμνός στην πισίνα» και να τριγυρνά «σε υπόγεια αλλά και σε σουίτες», να κάθεται στο παγκάκι της πλατείας (με ή χωρίς αστακούς) κι όχι «court seat σε F4», να κυκλοφορεί με το ιερό τρόπαιο του North Face, τι τα θες μωρέ τα Aimé Leon Dore; Κι ας ειναι πάλι ενοχικές, όπως στο Γ.Τ.Κ., αυτές οι αναφορές σε μια σταθερή επανάληψη ενός μοτίβου που φωνάζει “started from the bottom, now I’m here… αλλά έχω και τύψεις”. Κι ας έχει αντικατασταθεί το κορίτσι που του πουλάει στραβωμένο τσιγάρα στο περίπτερο της «Μωβ Βροχής» με τον σεφ που του φτιάχνει σούσι στο κορυφαίο στιγμιότυπο του “Blackout” (πιθανώς και του δίσκου).
Το τίμημα του μετεωρικού crossover του ΛΕΞ την τελευταία πενταετία συμπυκνώνεται σε έναν απλό στίχο από τα «Κίτρινα Φώτα» του νέου άλμπουμ:
«Πρωτού μας μάθουν παντού και το ραπ γίνει μόδα»
Ο ΛΕΞ πήρε «φασαίους», τους μετέτρεψε σε «πιστούς», αλλά επειδή αρκετοί από αυτούς ήταν «τουρίστες», ήταν μοιραίο να γίνουν κι επικριτές. Κι αυτό είναι κάτι που ταλαιπωρεί γενικά την σχέση του ελληνικού hip hop με το τεράστιο πια ακροατήριό του: η έλλειψη ενός κοινού κώδικα, για την ακρίβεια η διόρθωσή του εν κινήσει τώρα που μιλάμε.
Είναι δύσκολο αυτό το ακροατήριο που ήρθε εδώ (και πολύ καλά έκανε) με ανατροφή Τρύπες και Ξύλινα Σπαθιά, με αιώνιους όρκους σε Θανάση και Σωκράτη, χωρίς κατ’ ανάγκη να έχει καταβολές τόσο στο παρελθόν του ελληνικού hip hop όσο και στο παρόν της διεθνούς hip hop σκηνής, να αντιληφθεί (και κυρίως να αποδεχθεί) ότι π.χ. για τον ΛΕΞ και τον βασικό παραγωγό του, Dof Twοgee, το ήπιο φλερτ με το trap -ειδικά στα «μελωμένα» ρεφρέν του πρώτου μισού του δίσκου- είναι πιθανώς ζητούμενο και σίγουρα όχι «πρόβλημα». Ή ότι τα σύνθια και οι μελωδίες αντί των «τρυπανιών», ίσως προσπαθούν να ευθυγραμμιστούν με την στροφή που έχει πάρει τα τελευταία χρόνια η βρετανική ραπ σκηνή θολώνοντας τα σύνορά της με τη dance.
Όσο ευρηματικό κι αν ήταν το rollout του δίσκου με τις RPG αναφορές, όσο κι αν προσπαθεί να μας συστήσει έναν τρόπο για να αντιληφθούμε την εξέλιξη του δημιουργού ως ήρωα-πολεμιστή (έστω «μπάσταρδου», έστω «χωρίς νεράιδα») είναι πια αρκετοί κι εκείνοι που περιμένουν στη γωνία στήνοντας έκτακτα ΛΕΞοδικεία.
Στην πραγματικότητα, μια εβδομάδα μετά, o δίσκος φλερτάρει με το 1 εκατομμύριο plays στο Spotify (τρία κομμάτια το έχουν ξεπεράσει κιόλας). Κι ο χρόνος, λίγος ακόμα, κάνει τη δουλειά του – έτσι κι αλλιώς, το viral μετατοπίστηκε στον Άδωνι, το Πολυτεχνείο και το GTA.
Ως σύνολο, ο Μπάσταρδος προκαλεί αμηχανία γιατί ποντάρει σε τραγούδια, αν και στοιχηματίζω ότι π.χ. ο «Δράκος» θα γίνει συναυλιακό χιτ. Είτε με το autotune, είτε χωρίς, ο ΛΕΞ πασχίζει να τραγουδήσει, να πατήσει πάνω στα κομμάτια. Κι αυτό άλλοτε περνάει, κι άλλοτε τον κάνει να λαχανιάζει αφαιρώντας την αιχμή από τις λέξεις του. Γιατί η δεινότητα στο storytelling, αλίμονο, είναι αναμφισβήτητα εκεί, έστω κι αν κάποια μοτίβα επαναλαμβάνονται. Αλλά όσοι είμαστε συνομήλικοι ή εκεί γύρω του, το συγχωρούμε. Πόσες και πόσες φορές όταν μαζευόμαστε, η κουβέντα πάει στο «πωπό, θυμάσαι τότε που…» κι ας μας έχει διδάξει ο Τόνι Σοπράνο ότι «το remember when είναι η χειρότερη μορφή συζήτησης».
«Να’χα χίλιες ζωές να τις έκανα verse» – ο ΛΕΞ δε θα τις χρειαστεί για να βγει ζωντανός από αυτό το άλμπουμ, θα το καταλάβετε το επόμενο καλοκαίρι. Με έναν τρόπο, δεν αποκλείεται να είναι το δικό του Nebraska, μιας και το «Αφεντικό» γενικά περιπλανιέται πάνω από τον Μπάσταρδο. Λέτε κάποια από τις επόμενες φορές, να βάλει στην μπίλια και τα φυσικά όργανα.
Νότια Βαλκάνια είστε έτοιμα;