Αυτός είναι ή δεν είναι ο ΛΕΞ;

Διαβάζεται σε 6'
O Λεξ
ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ / EUROKINISSI)

Ο ΛΕΞ μεγάλωσε, πέτυχε και άλλαξε – Γιατί, τελικά, απαιτούμε από έναν καλλιτέχνη να παραμένει θυμωμένος και εγκλωβισμένος στη ζωή από την οποία ξέφυγε;

«Αυτός δεν είναι ΛΕΞ». Το είπαν σχεδόν ταυτόχρονα τα παιδιά μου όταν έβαλα στο αυτοκίνητο τον καινούργιο του δίσκο. Και το είπαν με εκείνη τη βεβαιότητα που διαθέτουν οι έφηβοι όταν  κάποιος από τους ανθρώπους που θεωρούσαν δικούς τους έχει αρχίσει να απομακρύνεται από την εικόνα που είχαν σχηματίσει γι’ αυτόν. Ο ΛΕΞ που ήξεραν, που αγαπούσαν, που τους συνόδευε στις διαδρομές και στις πρώτες τους προσωπικές επαναστάσεις, δεν βρισκόταν πια εκεί.

Είναι αλήθεια ότι ο ΛΕΞ έχει αλλάξει. Στον νέο του δίσκο αφήνει περισσότερο χώρο στη μελωδία, δοκιμάζει διαφορετικές μουσικές φόρμες και απομακρύνεται από τον γνώριμο, σχεδόν μονολιθικό τρόπο εκφοράς των στίχων του, ο οποίος αποτέλεσε για χρόνια ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα χαρακτηριστικά του. Η μουσική αποκτά μια διαφορετική βαρύτητα, οι ενορχηστρώσεις γίνονται πιο αισθητές και ο ίδιος μοιάζει λιγότερο πρόθυμος να υπηρετήσει τις προσδοκίες όσων τον έχουν ταυτίσει με έναν συγκεκριμένο ήχο και, κυρίως, με έναν συγκεκριμένο θυμό.

Κι εγώ, που είμαι στην αυγή των 50 και που, υποτίθεται, θα έπρεπε να είμαι εκείνη που θα δυσκολευόταν να παρακολουθήσει τις μουσικές του μετατοπίσεις, έπιασα τον εαυτό μου να δυναμώνει την ένταση, όχι από εκείνη την κάπως γελοία ανάγκη των γονιών να αποδείξουν ότι εξακολουθούν να καταλαβαίνουν τη γλώσσα των παιδιών τους, αλλά επειδή ο δίσκος μού άρεσε πολύ. Περισσότερο, μάλιστα, απ’ όσο περίμενα, καθώς για πρώτη ίσως φορά ένιωθα ότι ο ΛΕΞ μού μιλούσε τόσο καθαρά.

Η ειρωνεία ήταν προφανής. Τα παιδιά μου, που μου τον γνώρισαν, αισθάνονταν ότι τον έχαναν, ενώ εγώ είχα την εντύπωση ότι μόλις τώρα άρχιζα να τον καταλαβαίνω.

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΟΥ ΡΑΠ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΛΕΞ ΣΤΟ ΚΑΥΤΑΝΖΟΓΛΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟ. Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 2022 (ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ / EUROKINISSI) ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ / EUROKINISSI)

Η βολική μυθολογία της «φωνής μιας γενιάς»

Τον ΛΕΞ τον «γνώρισα» στα οικογενειακά ταξίδια με το αυτοκίνητο. “Εσύρθην” και σε συναυλίες του ουκ ολίγες φορές. Και μου άρεσε –σε αντίθεση με άλλους, πιο σκληρούς ράπερ– γιατί οι στίχοι του περιγράφουν με ενοχλητική ακρίβεια πράγματα που η δική μου γενιά είχε μάθει να καταπίνει, να αποσιωπά ή να τα διατυπώνει με την κουρασμένη γλώσσα των ενηλίκων.

Ο ΛΕΞ θεωρείται «φωνή μιας γενιάς», ένας χαρακτηρισμός τόσο κλισέ δημοσιογραφικά όσο και ανεπαρκής ουσιαστικά, αφού δεν μιλά αποκλειστικά στους νέους που μεγάλωσαν μέσα στην οικονομική κρίση, αλλά και στους μεγαλύτερους που πρόλαβαν να πιστέψουν στις υποσχέσεις της κοινωνικής ανόδου, για να διαπιστώσουν εκ των υστέρων ότι η δουλειά, η μόρφωση, η επιμονή και η συνέπεια δεν αποτελούσαν τελικά εγγύηση για τίποτα.

Αυτή ακριβώς η κοινή αίσθηση ματαίωσης ήταν που επέτρεψε σε έναν ράπερ από τη Θεσσαλονίκη να αποκτήσει μια απήχηση πολύ ευρύτερη από τα ηλικιακά και μουσικά όρια του κοινού στο οποίο αρχικά απευθυνόταν.

Ο ΛΕΞ είναι σήμερα 42 ετών, έχει γεμίσει στάδια, έχει κατακτήσει μια θέση που ελάχιστοι Έλληνες καλλιτέχνες της γενιάς του μπορούν να διεκδικήσουν και, κυρίως, δεν ζει πια τη ζωή που ζούσε όταν έγραφε τα τραγούδια πάνω στα οποία οικοδομήθηκε ο μύθος του.

ΣΥΝΑΥΛΙΑ ΤΟΥ ΡΑΠ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗ ΛΕΞ ΣΤΟ ΚΑΥΤΑΝΖΟΓΛΕΙΟ ΣΤΑΔΙΟ. Παρασκευή 21 Οκτωβρίου 2022 (ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ / EUROKINISSI) ΡΑΦΑΗΛ ΓΕΩΡΓΙΑΔΗΣ / EUROKINISSI)

Θέλαμε τον αουτσάιντερ ΛΕΞ να πετύχει;

Υπάρχει μια εξαιρετικά βολική, αλλά και βαθιά υποκριτική σχέση ανάμεσα στο κοινό και στους καλλιτέχνες που προέρχονται από το κοινωνικό περιθώριο, τους οποίους λατρεύουμε όσο αφηγούνται τη στέρηση, την αδικία και τον αποκλεισμό, ενθαρρύνουμε να κατακτήσουν όσα τους στερήθηκαν και, μόλις πράγματι τα καταφέρουν, αρχίζουμε να τους αντιμετωπίζουμε σαν να έχουν παραβιάσει κάποιον άγραφο κώδικα αυθεντικότητας.

Θέλουμε τον αουτσάιντερ να νικήσει, αλλά προτιμούμε να εξακολουθεί να μιλά σαν ηττημένος, να συνεχίσει να περιγράφει τη φτώχεια, την ανασφάλεια και την περιθωριοποίηση με την ίδια ένταση, ακόμη κι όταν η καθημερινότητά του έχει μεταβληθεί ριζικά.

Στον καινούργιο του δίσκο, ωστόσο, ο ΛΕΞ δεν μας κάνει αυτή τη χάρη. Δεν προσπαθεί να αναπαραστήσει την προηγούμενη ζωή του, ούτε κρύβει πίσω από την υποχρεωτική αντισυστημική πόζα τα χρήματα, την αναγνωρισιμότητα και τις καινούργιες συνθήκες μέσα στις οποίες κινείται.
Μιλά για ακριβά Airbnb, καζίνο, έργα τέχνης, οικονομικές εκκρεμότητες και παλιούς φίλους, συνθέτοντας την εικόνα ενός ανθρώπου που έχει πράγματι διανύσει μια μεγάλη κοινωνική απόσταση, αλλά δεν είναι καθόλου βέβαιος ότι η επιτυχία ισοδυναμεί με τη λύση όλων των προβλημάτων του.

Ο θυμός ως καταναλωτικό προϊόν

Ο ΛΕΞ δεν είναι υποχρεωμένος να λειτουργεί ως μόνιμος προμηθευτής της οργής μας, ούτε να συνεχίσει να αφηγείται μια ζωή που έχει πλέον εγκαταλείψει, μόνο και μόνο για να μη διαταραχθεί η σχέση μας με την εικόνα που έχουμε κατασκευάσει γι’ αυτόν.

Υπάρχει, άλλωστε, κάτι σχεδόν κωμικό στην ανάγκη μας να διατηρούμε ορισμένους καλλιτέχνες μονίμως θυμωμένους, την ώρα που εμείς καταναλώνουμε την οργή τους μέσα στην απολύτως τακτοποιημένη καθημερινότητά μας, απολαμβάνοντας τη μικρή, ακίνδυνη δόση αντισυστημικότητας που μας προσφέρουν, χωρίς να χρειαστεί να διακινδυνεύσουμε ούτε στο ελάχιστο την προσωπική μας βολή.

Δεν ξέρω αν ο νέος ΛΕΞ είναι καλύτερος από τον παλιό, ούτε αισθάνομαι την ανάγκη να υπερασπιστώ κάθε μουσική του επιλογή στο όνομα μιας υποτιθέμενης ωριμότητας, ξέρω όμως ότι το να απαιτούμε από έναν 42χρονο να συνεχίσει να αισθάνεται, να σκέφτεται και να γράφει όπως όταν ήταν 25 δεν είναι υπεράσπιση της αυθεντικότητας, αλλά μια εξαιρετικά εγωιστική απαίτηση να παραμείνει διαθέσιμος στις δικές μας αναμνήσεις.

Και τελικά, ίσως αυτό να εξηγεί γιατί ο δίσκος μού άρεσε τόσο πολύ, ενώ τα παιδιά μου τον άκουσαν με εμφανή απογοήτευση: εκείνα αναζητούσαν τον ΛΕΞ που είχαν αγαπήσει, ενώ εγώ άκουγα έναν άνθρωπο που δεν αισθανόταν πια την ανάγκη να απολογηθεί επειδή μεγάλωσε, πέτυχε και άλλαξε, λες και η διατήρηση της καλλιτεχνικής του αξιοπιστίας προϋπέθετε να παραμείνει αιωνίως εγκλωβισμένος στις συνθήκες από τις οποίες αγωνίστηκε να ξεφύγει.

Γιατί, σε αντίθεση με όσα συχνά υπονοούμε όταν μιλάμε για την αυθεντικότητα ενός καλλιτέχνη, το ζητούμενο δεν είναι να παραμείνει για πάντα εκεί από όπου ξεκίνησε, αλλά να μη χρειάζεται να προσποιείται ότι δεν έφυγε ποτέ.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα