O Βλαντιμίρ Πούτιν ‘ανασταίνει’ την KGB

Λίγο αφότου έγινε πρωθυπουργός το 1999, ο Βλαντιμίρ Πούτιν αστειεύτηκε με το ακροατήριο του, στο οποίο υπήρχαν κορυφαία στελέχη των υπηρεσιών πληροφοριών, ότι μια ομάδα μυστικών κατασκόπων, που είχε σταλεί για να διεισδύσει στην κυβέρνηση “κατάφερε να πετύχει την αποστολή της”.

Φαίνεται, όμως, πως αυτό που τότε είχε ειπωθεί σαν αστείο, γίνεται πραγματικότητα, καθώς ο Πούτιν δεν αστειεύεται. Κατά τα χρόνια του Πούτιν στην εξουσία, όχι μόνο το Κρεμλίνο, αλλά σχεδόν κάθε τομέας του ρωσικού κράτους έχει καταληφθεί από παλιούς πράκτορες της KGB, όπως είναι και ο ίδιος.

Μάλιστα, την περασμένη εβδομάδα κυκλοφόρησε η είδηση ότι η αναβίωση της υπηρεσίας είναι πολύ κοντά και θα ολοκληρωθεί με έναν τελικό θρίαμβο. Ο θρίαμβος θα αφορά την “ανάσταση” της παλιάς KGB.

Όπως  αναφέρει η ρωσική εφημερίδα Kommersant, ένας νέος ανασχηματισμός των υπηρεσιών ασφαλείας της Ρωσίας βρίσκεται σε εξέλιξη και πρόκειται να ενώσει την FSB (τον κύριο οργανισμό που διαδέχθηκε την KGB) με την ξένη υπηρεσία πληροφοριών της Ρωσίας, σε μια νέα υπερ-υπηρεσία που θα ονομάζεται Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας, μια αναφορά η οποία δεν διαψεύσθηκε ποτέ από το Κρεμλίνο ή την FSB.

Η νέα υπηρεσία, η οποία αναβιώνει το όνομα της μυστικής αστυνομίας του Στάλιν, θα είναι τόσο μεγάλη και ισχυρή όσο και η παλιά σοβιετική KGB, η οποία είχε στους κόλπους της περίπου 250.000 ανθρώπους.

Η δημιουργία του νέου Υπουργείου Κρατικής Ασφάλειας αντιπροσωπεύει μια “νίκη για το κόμμα των Τσεκιστών”, επισημαίνει από τη Μόσχα η αναλύτρια Tatyana Stanovaya, αναφερόμενη στην πρώτη μυστική αστυνομία των Μπολσεβίκων. Η σημαντική διαφορά είναι ότι, στον πυρήνα του, ο ανασχηματισμός σηματοδοτεί την καθιέρωση της προσωπικής εξουσίας του Πούτιν στον μηχανισμό ασφαλείας της Ρωσίας.

Δεν υπάρχει κάτι που να συγκρίνεται με ένα έναν πρώην άντρα της KGB

Ο Πούτιν, που το 2004 είχε πως “δεν υπάρχει κάτι που να συγκρίνεται με ένα έναν πρώην άντρα της KGB” είχε πάντα μια περίπλοκη σχέση με την FSB.

Σημειώνεται πως από τη μία πλευρά, ο Πούτιν ήταν αυτός που επέτρεψε στην FSB να απορροφήσει τα κομμάτια της παλιάς KGB, τα οποία “διαμελίστηκαν” όταν ο Μπόρις Γέλτσιν προσπάθησε να διαλύσει τον κάποτε παντοδύναμο μηχανισμό σοβιετικής ασφάλειας στις αρχές του 1990.

Υπό την ηγεσία του Πούτιν, η FSB ανέκτησε τον έλεγχο των συνόρων της Ρωσίας, τα συνοριακά σώματα και την ηλεκτρονική συλλογή πληροφοριών. Την ίδια στιγμή, πρώην άνδρες της KGB άρχισαν να καταλαμβάνουν κάθε θεσμικό όργανο του κράτους, όπως και τις επιχειρήσεις της Ρωσίας.

Την ίδια στιγμή, ωστόσο, ο Πούτιν έχει προσπαθήσει αρκετές φορές να προχωρήσει σε μια μεταρρύθμιση για τον έλεγχο της FSB. Ήταν εκείνος που το 2007 έκανε τον στενό σύμμαχό του Βίκτορ Τσερκέσοφ επικεφαλής του Ομοσπονδιακού Οργανισμού Αντιντόπινγκ και του ανέθεσε τη διερεύνηση των σκοτεινών επιχειρηματικών συναλλαγών κορυφαίων αξιωματούχων της FSB. Όταν το ξεκαθάρισμα του Τσερκέσοφ απέτυχε, ο Πούτιν δημιούργησε έναν άλλο αντίπαλο Οργανισμό για την Ασφάλεια, την Εξεταστική Επιτροπή, στην οποία, σε αντίθεση με την FSB, ανέθεσε τη διερεύνηση υψηλού προφίλ πολιτικών δολοφονιών, όπως αυτές της δημοσιογράφου Άννας Πολιτκόφσκαγια και του πολιτικού της αντιπολίτευσης Μπόρις Νέμτσοφ.

Όπως φαίνεται, όμως, ο Πούτιν έχει αφήσει πίσω του την πολιτική του διαίρει και βασίλευε και για να ενισχύσει την εξουσία του χρησιμοποιεί ορσιμεένους υπερ-φορείς, η Εθνική Φρουρά, η οποία δημιουργήθηκε τον Ιούλιο και ένωσε στρατεύματα της εσωτερικής ασφάλειας υπό τον έλεγχο του Κρεμλίνου, και φυσικά το νέο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας. Ο Πούτιν, λοιπόν, είναι αυτό που θα ελέγχει αυτούς τους φορείς.

Τη νύχτα της 18ης -19ης Σεπτεμβρίου… η χώρα περνούσε από τον αυταρχισμό στον ολοκληρωτισμό

“Τη νύχτα της 18ης -19ης Σεπτεμβρίου… η χώρα περνούσε από τον αυταρχισμό στον ολοκληρωτισμό”, έγραψε ο πρώην φιλελεύθερος βουλευτής της Δούμας Γκενάντι Γκούντκοφ στη σελίδα του στο Facebook.

Απόδειξη ότι ο Πούτιν συγκεντρώνει την εξουσία στα χέρια του αποτελεί και η συνεχής εκκαθάριση που ξεκίνησε τη διάρκεια του καλοκαιριού, ζητώντας κεφάλια από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Δίωξης Ναρκωτικών, την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Προστασίας (σωματοφύλακα του Πούτιν), την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Μετανάστευσης και τους Ρωσικούς Σιδηροδρόμους, καθώς και στον Αρχηγό του Επιτελείου του προέδρου και προσωπικό του έμπιστο Σεργκέι Ιβάνοφ.

Ο στόχος σε όλες τις περιπτώσεις φαίνεται να είναι η αντικατάσταση της παλιάς φρουράς του Πούτιν με νεότερους, πιο πιστούς και λιγότερο ανεξάρτητους. Τα ίδια βήματα έχουν επαναληφθεί και μεταξύ των περιφερειακών διοικητών, τέσσερις εκ των οποίων έχουν πρόσφατα απολυθεί και δύο έχουν αντικατασταθεί από τους προσωπικούς σωματοφύλακες του Πούτιν.

Προστασία του καθεστώτος

Η δημιουργία του Υπουργείου Κρατικής Ασφάλειας αποτελεί μέρος ενός “σχεδίου που στοχεύει στην αντικατάσταση των παλαιών συμμάχων με νέους” αναφέρει ο Stanislav Belkovsky, ανεξάρτητος αναλυτής που εδρεύει στη Μόσχα. Στον Πούτιν “δεν αρέσει να περιβάλλεται από ανθρώπους που αισθάνονται άθικτοι, λόγω της προσωπικής τους εγγύτητας προς αυτόν. Δεν θέλει να έχει καμία σχέση με τους παλιούς φίλους του, θέλει ανθρώπους που μπορούν να εκτελούν τις επιθυμίες του”, σημειώνει ο ίδιος. Μάλιστα, έχει επιλέξει και κάποιον υπεύθυνο για τις απολύσεις τον  Sergei Korolev, επικεφαλής του τμήματος οικονομικής ασφάλειας της FSB, για να απολύει και να εξαλείφει τυχόν ανεξάρτητες φωνές στο νέο υπουργείο Ασφαλείας.

Η βαθύτερη σημασία όλων αυτών των εκκαθαρίσεων και των ανασχηματισμών πηγαίνει πέρα από την απλή “κρεμλινολογία”. Πρόκειται για ξακάθαρα σημάδια ενός καθεστώτος που προετοιμάζεται για πρόβλημα. Από τότε που οι τιμές του πετρελαίου άρχισαν να κατρακυλούν το 2013, το Κρεμλίνο προετοιμάζεται για αναταραχές και δυσαρέσκεια, κυρίως με τη βοήθεια αντιπερισπασμών, όπως η προσάρτηση της Κριμαίας και η εκστρατεία στη Συρία. Αλλά ο Πούτιν ετοιμάζεται και μια “σιδερογροθιά”.

“Η KGB, θα πρέπει να υπενθυμίσουμε, δεν ήταν μια παραδοσιακή υπηρεσία ασφάλειας με τη δυτική έννοια του όρου – που σημαίνει ένας οργανισμός επιφορτισμένος με την προστασία των συμφερόντων της χώρας και των πολιτών της”, έγραψε ο αναλυτής ασφαλείας Andrei Soldatov, ιδρυτής της ιστοσελίδας Agentura.Ru. “Πρωταρχικό καθήκον του είναι η προστασία του καθεστώτος. Οι δραστηριότητές του περιλαμβάνουν το κυνήγι των κατασκόπων και των διαφωνούντων και την εποπτεία των μέσων ενημέρωσης, του αθλητισμού, ακόμα και της εκκλησίας. Οργάνωσε επιχειρήσεις τόσο εντός όσο και εκτός της χώρας, αλλά και στις δύο σφαίρες, το κύριο καθήκον του ήταν πάντα να προστατεύει τα συμφέροντα όποιου κατοικεί σήμερα στο Κρεμλίνο”.

Αυτό είναι ακριβώς ό,τι το Κρεμλίνο χρειάζεται σήμερα, καθώς ο πληθωρισμός παραμένει σε διψήφιο αριθμό και οι ρωσικές επιχειρήσεις παραμένουν αποκομμένες από τις διεθνείς χρηματοπιστωτικές αγορές και τις επενδύσεις, εξαιτίας των δυτικών κυρώσεων για την Ουκρανία. “Δεν μπορώ να θυμηθώ μια εποχή που τόσοι πολλοί τύποι των υπηρεσιών ασφαλείας ανέβηκαν στην εξουσία με τη μία” έγραψε στη σελίδα του στο Facebook ο Dmitry Gudkov, ανεξάρτητος βουλευτής της Δούμα. “Δεν ξέρουμε τίποτα για την εμπειρία της διαχείρισης αυτών των ανθρώπων. Η προετοιμασία των όπλων για μάχη είναι ο σκοπός όλων αυτών των διορισμών. Το Κρεμλίνο δεν μπορεί να εμπιστευτεί κανέναν, πέρα από όσους φορούν στολή”.

“Εξολοθρευτής 2”

Κάπου εκεί υπάρχει ένας τελικός, πιο προσωπικός λόγος για την εκκαθάριση του Πούτιν και την αναβίωση του Υπουργείου Κρατικής Ασφάλειας.

“Κατά κάποιο τρόπο, αποτελεί ένα σημάδι της δύναμης του Πούτιν, επειδή αισθάνεται αρκετά βέβαιος για την πλήρη, προσωπική, αυταρχική διακυβέρνηση”, είπε ο Belkovsky, ο οποίος ενημέρωσε το Κρεμλίνο στα μέσα της δεκαετίας του 2000. “Είναι επίσης ένα σημάδι αδυναμίας, διότι ο λόγος πίσω από αυτό είναι να εκτονώσει τη δυνατότητα ενός πραξικοπήματος στο παλάτι”. Ο Πούτιν είναι ένας “άνθρωπος των συστημάτων και των θεσμών”, σύμφωνα με τον Belkovsky, επομένως γνωρίζει ότι οι σύμμαχοί του είναι και οι μεγαλύτερες απειλές για την εξουσία του.

Δημιουργώντας, λοιπόν, το υπερ- υπουργείο ο Πούτιν ολοκληρώνει έναν πλήρη κύκλο 25 ετών. Όταν ο Boris Yeltsin ήρθε στην εξουσία το 1991, στον απόηχο ενός σκληροπυρηνικού πραξικοπήματος σε βάρος του Mikhail Gorbachev, η οποία σε μεγάλο βαθμό χρηματοδοτήθηκε από την KGB και το αφεντικό της, Mikhail Gorbachev, ο νέος ηγέτης της Ρωσίας προσπάθησε να δημιουργήσει ένα γραφείο ασφαλείας που δεν θα αναμιγνυόταν στην πολιτική ή την κοινωνία και θα περιοριζόταν αυστηρά στην επιβολή του νόμου.

Ο Yeltsin απέτυχε. Σύμφωνα με τον Soldatov, από τα μέσα της δεκαετίας του 1990 “διάφορα συστατικά μέρη και λειτουργίες της παλιάς KGB είχαν αρχίσει να επιστρέφουν στην FSK, όπως το υγρό μέταλλο του δολοφόνου Τ-1000 στον “Εξολοθρευτή 2″, o οποίος επανασυστάθηκε αφού κάηκε”.

Τώρα, αυτά τα κομμάτια τελικά συγχωνεύτηκαν σε ένα ολοκληρωμένο αντίγραφο του πρωτοτύπου, ωστόσο με μια σημαντική διαφορά. Το νέο Υπουργείο Κρατικής Ασφάλειας έχει σχεδιαστεί ειδικά ως εγγυητής της εξουσίας του Πούτιν.

Έτσι, όποιος και να είναι επικεφαλής του νέου υπουργείου θα είναι σίγουρα και ένας σημαντικός πολιτικός παράγοντας, επίσης είναι σαφές ότι το πραγματικό κεφάλι τόσο του ρωσικού κράτους όσο και των νέων, ενοποιημένων οργάνων ασφαλείας θα είναι ο ίδιος ο Πούτιν.

Αυτό δεν έχει συμβεί από την ηγεσία του Yuri Andropov, επικεφαλής της KGB που διορίστηκε Γενικός Γραμματέας μεταξύ 1982-1984. Προήδρευσε στην κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου, σε έναν πόλεμο στο Αφγανιστάν που είχε σχεδιαστεί για να ενισχύσει τη δημοτικότητα του καθεστώτος και γρήγορα έγινε καταστροφικός και συνέβαλε σε μια επιταχυνόμενη οικονομική κρίση, την οποία κανένα ποσό καταστολής ή προπαγάνδας δεν θα μπορούσε να αποτρέψει από την κατάρρευση και στη συνέχεια από την επανάσταση.

Ο Πούτιν ελπίζει ότι αυτή τη φορά, η πιο σκληρή καταστολή και η έξυπνη προπαγάνδα θα τον σώσουν από την ίδια μοίρα.

(ΠΗΓΗ: Politico.eu)