Έρχεται νέο νομοσχέδιο για την πρόληψη πυρκαγιών

Σήμερα (08/01) σε συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε ο Υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, Γιάννης Κεφαλογιάννης, παρουσιάστηκε το νέο νομοσχέδιο «Ενεργή μάχη» που αφορά την αναμόρφωση του συστήματος πρόληψης, ετοιμότητας και απόκρισης έναντι δασικών πυρκαγιών και λοιπών φυσικών, τεχνολογικών ή ανθρωπογενών καταστροφών.

Το νομοσχέδιο παρουσιάστηκε πρώτη φορά στο Υπουργικό Συμβούλιο της 23ης Δεκεμβρίου και αναμένεται να βγει στην διαβούλευση σε μερικές μέρες, με στόχο να έχει ψηφιστεί μέχρι τέλος Φεβρουαρίου ώστε πολλές από τις διατάξεις που περιλαμβάνει να εφαρμοστούν στην επόμενη αντιπυρική περίοδο.

Όπως σημειώνει το ίδιο το Υπουργείο, το νομοσχέδιο έρχεται να καλύψει ένα κενό που υπάρχει στην χώρα, καθώς μέχρι στιγμής ο μηχανισμός λειτουργεί με ένα μοντέλο εκ των υστέρων αντιμετώπισης των καταστροφών και όχι πρόληψης. Επισημαίνει, ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει Εθνικό Σχέδιο Ολοκληρωμένης Διαχείρισης Δασικών Πυρκαγιών, τα υπάρχοντα σχέδια επικεντρώνονται στην καταστολή αντί στην πρόληψη ενώ η όποια πρόληψη δεν είναι δεσμευτική, στοχοθετημένη ή ιεραρχημένη βάσει ανάλυσης κινδύνου

Ανάμεσα σε όσα έχουν γίνει γνωστά μέχρι στιγμής ότι θα εισάγει το νομοσχέδιο, είναι: η θέσπιση της προδιαγεγραμμένης καύσης, η χρήση αντιπύρ, η ελεγχόμενη βόσκηση, η δημιουργία τοπικών σχεδίων πρόληψης Πυρκαγιών ανα Δήμο και Περιφέρεια, η Σύσταση Ειδικής Επιτροπής Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, η Αναβάθμιση της Πυροσβεστικής Ακαδημίας, η Αναβάθμιση της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού Πυροσβεστικού Σώματος και η περαιτέρω αξιοποίηση και ενίσχυση των εθελοντικών ομάδων.

Πρόληψη πυρκαγιών

Αξίζει να σημειωθεί ότι το μοναδικό πρόγραμμα πρόληψης που εφαρμόζεται αυτή την στιγμή στην χώρα, το Antinero, που αφορά τους καθαρισμούς δασών και χρηματοδοτείται από το Ταμείο ανάκαμψης αναμένεται να ολοκληρωθεί με το πέρας της χρηματοδότησης. Επομένως κρίνεται πιο σημαντικό από ποτέ το να υπάρχει ένας σχεδιασμός για το τι θα γίνει με την πρόληψη των πυρκαγιών.

Σε αυτό το πλαίσιο, προβλέπεται μέσω του νομοσχεδίου κάθε Δήμος και Περιφέρεια της χώρας να υποχρεούται να δημιουργήσει Σχέδια Πρόληψης Πυρκαγιάς που θα περιλαμβάνουν χαρτογράφηση κρίσιμων περιοχών, καταγραφή σημείων αυξημένου κινδύνου, πρόβλεψη οδών διαφυγής, καθορισμό σημείων υδροληψίας, καταλόγους διαθέσιμων μηχανημάτων έργου, τεχνικών μέσων και συνεργείων άμεσου καθαρισμού.

Επιπλέον, όπως σημείωσε ο Υπουργός για πρώτη φορά το ελληνικό δίκαιο θεσμοθετεί ρητά τη προδιαγεγραμμένη (ελεγχόμενη) καύση ως εργαλείο πρόληψης. «Υπό αυστηρές προϋποθέσεις και με επιστημονικό σχεδιασμό, οι αρμόδιες υπηρεσίες θα μπορούν να προβαίνουν σε προγραμματισμένες καύσεις μικρής κλίμακας ώστε να μειώνεται η συσσωρευμένη καύσιμη ύλη στα δάση πριν την αντιπυρική περίοδο, πρακτική που εφαρμόζεται ήδη σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου ως μέρος της στρατηγικής δασοπροστασίας (Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Γαλλία)»

Ενώ παράλληλα, θα θεσπιστεί και η ελεγχόμενη βόσκηση ως μέτρο πρόληψης δασικών πυρκαγιών, ενσωματώνοντάς την πλήρως στο υπάρχον πλαίσιο διαχείρισης βοσκήσιμων γαιών. Δηλαδή σε συγκεκριμένες περιοχές θα δίνεται άδεια ώστε να βόσκουν βοοειδή και αμνοερίφια ώστε με αυτόν τον τρόπο να καθαρίζουν συσσωρευμένη βιομάζα σε δασικές περιοχές.

Σε ερώτηση του NEWS 24/7 προς τον Υπουργό σχετικά με το πόση θα είναι η εμπλοκή της δασικής υπηρεσίας στις δράσεις και το αν προβλέπεται ενίσχυσή με προσλήψεις απάντησε: το Υπουργείο Περιβάλλοντος έχει κάνει τις αντίστοιχες προβλέψεις όσον αφορά την ενίσχυση σε προχωπικό.Στελέχη της Δασικής Υπηρεσίας θα συμμετέχουν και στα 13 επιχειρησιακά κέντρα της Περιφέρειας έτσι ώστε να μπορούν να έχουν την κρίσιμη και χρήσιμη πληροφόρηση από την πλευρά τη δική τους όσον αφορά το φαινόμενο που θα ξεσπάσει κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς.

Όσον αφορά την πρόληψη, θυμίζω ότι τα τελευταία χρόνια έχουμε μια εξαιρετική συνεργασία στο πλαίσιο του Προγράμματος Antinero, ένα πρόγραμμα το οποίο ξεπέρασε περίπου τα 450 εκατομμύρια τα προηγούμενα χρόνια και αφορά στην ουσία καθαρισμούς δασών, διανοίξεις αντιπυρικών ζωνών, συντηρήσεις συστημάτων σε όλη την επικράτεια.

Ερχόμενοι λοιπόν σε ένα βαθμό να υποκαταστήσουμε το πρόγραμμα Antinero, το οποίο δεν θα συνεχίσει τα επόμενα χρόνια – μακάρι να υπάρχει χρηματοδότηση να συνεχιστεί στο ίδιο επίπεδο- θεσμοθετούμε την προδιαγεγραμμένης καύση. Προφανώς θα υπάρχει συνεργασία με την Δασική Υπηρεσία, υπό την εποπτεία της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας, αλλά επειδή θα πάμε να κάνουμε παρεμβάσεις σε δασικά οικοσυστήματα, η Δασική Υπηρεσία θα αποτελέσει έναν κρίσιμο συνεργάτη μας στην προσπάθεια αυτή».

Αντιμετώπιση πυρκαγιών

Για την καλύτερη αντιμετώπιση των πυρκαγιών, όπως τόνισε ο Υπουργός θα εμπλέκονται πλέον πιο ενεργά και οι μετεωρολόγοι στην διαχείρηση των περιστατικών. «Θα μας δίνουν real time εκείνες τις πληροφορίες που είναι κρίσιμες για την αντιμετώπιση κυρίως των δασικών πυρκαγιών. Καθιερώνουμε και την ειδικότητα της Μετεωρολογίας πεδίου, δηλαδή πυροσβέστες μετεωρολόγοι οι οποίοι αυτή τη στιγμή έχουν την ειδικότητα και βάσει του θεσμικού πλαισίου δεν μπορούν να βρίσκονται στο πεδίο, πλέον θα μπορούν» υπογράμμισε ο ίδιος.

Θεσμοθετείται επίσης και η ελεγχόμενη χρήση «αντιπύρ». Δηλαδή κατά την καταστολή εν εξελίξει πυρκαγιών εφόσον το πυροσβεστικό σώμα κρίνει αναγκαίο, θα μπορεί να ανάψει ελεγχόμενα μια φωτιά στον δρόμο μιας επερχόμενης φωτιάς με στόχο να ανακόψουν την εξάπλωσή της.

Για την καλύτερη αντιμετώπιση μελλοντικών καταστροφών, θα θεσπιστούν ανεξάρτητες επιτροπές επιστημονικής αξιολόγησης μεγάλων πυρκαγιών που θα εκδίδουν ετησιους απολογισμούς της αντιπυρικής περιόδου που θα περιλαμβάνει συγκεκριμένους αντικειμενικούς δείκτες απόδοσης.

Αντιμετώπιση πλημμυρών

Όπως ανακοινώθηκε, σχετικά με τις πλημμύρες, θα συσταθεί Ειδική Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικού Κινδύνου, στελεχωμένη με εξειδικευμένους υδρολόγους και επιστήμονες, η οποία θα αξιολογεί όχι μόνο τα μετεωρολογικά δεδομένα, αλλά και την ευαλωτότητα κάθε περιοχής, τον κορεσμό του εδάφους, τη συμπεριφορά των ρεμάτων και τις τοπικές υποδομές.

Σε ερώτηση του News 24/7 προς τον Υπουργό σχετικά με το αν υπάρχει πρόβλεψη για την θέσπιση καταφυγίων πλημμυρών, ένα σημαντικό κενό που επανειλημμένα έχουν αναδείξει ερευνητές του Αστεροσκοπείου Αθηνών, ο κ. Κεφαλογιάννης απάντησε:

«Το νομοσχέδιο αυτό καθ’ αυτό δεν περιλαμβάνει εξειδικευμένα τέτοια αντικείμενα, αλλά αυτό θα μπορέσει να αποτελέσει αντικείμενο συζήτησης, αφού θα έχουμε τα αποτελέσματα των μελετών από τα masterplan που θα γίνουν και την Επιτροπή Εκτίμησης Πλημμυρικών Κινδύνου που και με όλους τους επιστημονικούς φορείς θα δούμε σε τι συγκεκριμένες πράξεις και ενέργειες θα πρέπει να πάμε ανά περιφέρεια και ανά Δήμο».

Αντιμετώπιση εμπρησμών

Μια αναβάθμιση που θα έρθει εφόσον ψηφιστεί το νομοσχέδιο είναι αυτή της Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Δ.Α.Ε.Ε.) με νέα οργανωτική δομή, θα υπάρχει πιστοποίηση πραγματογνωμόνων και θα συσταθούν 35 ειδικά Ανακριτικά Κλιμάκια Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού (Α.Κ.Α.Ε.Ε.) που θα ασχολούνται μόνο με τις ανακριτικές διαδικασίες.

«Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού θα έπρεπε να έχει κάνει πολλά βήματα τα προηγούμενα χρόνια όσον αφορά την διερεύνηση των περιστατικών, αλλά εκ των πραγμάτων και λόγω και της υποστελέχωσης που υπήρχε και κάποιων άλλων θεσμικών κενών και ασαφειών, μπορούσε και διερευνούσε ένα πολύ μεγάλο ποσοστό των περιστατικών, όχι όμως το σύνολο αυτών» παραδέχτηκε ο Υπουργός στην συνέντευξη Τύπου τονίζοντας ότι «είναι πολύ σημαντικό για εμάς να γνωρίζουμε το ποσοστό των πυρκαγιών που προκύπτει από δόλο, εμπρησμό, από αμέλεια, από κάποιο τυχαίο γεγονός ή από το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ για να μπορούμε και αντιστοίχως παίρνουμε τα αντίστοιχα μέτρα».

Ακαδημία Πυροσβεστικής και Εθελοντές πυροσβέστες

Τέλος, ο Γιάννης Κεφαλογιάννης, σημείωσε ότι πρόκειται να έρθουν αλλαγές και στην Πυροσβεστική Ακαδημία που θα γίνει ανώτατο εκπαιδευτικό ίδρυμα ακολουθόντας το μοντέλο ΑΕΙ και στρατιωτικών σχολών.

Θα υπάρξει περαιτέρω οικονομική ενίσχυση των θεσμοθετημένων εθελοντικών οργανώσεων πολιτικής προστασίας για πάγια έξοδά τους, θα αυξηθεί το όριο ηλικίας στα 65 έτη, θα θεσπιστεί η πανελλαδική αξιοποίηση της προσφοράς τους και υπάρχει μια συζήτηση για την καταβολή αμοιβής στους εργαζόμενους εθελοντές της πολιτικής προστασίας του δημόσιου τομέα, για να μην χάσουν το ημερομίσθιό τους.