Η επόμενη μέρα στη Γαλλία: Αποκλιμάκωση ή χάος;

Στη δίνη των χειρότερων ταραχών των τελευταίων ετών βρέθηκε η Γαλλία το Σαββατοκύριακο, με μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη χώρα για το κόστος ζωής και την υποχρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, το δημαρχείο της Λιμόζ παραδόθηκε στις φλόγες και περισσότερα από 3.000 καταστήματα λεηλατήθηκαν ή υπέστησαν ζημιές, την ώρα που διαδηλωτές συγκρούονταν με την αστυνομία σε πολλές πόλεις της χώρας.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να ελέγξει την κατάσταση εν μέσω ορθάνοιχτων πολιτικών μετώπων και φόβων για εξάπλωση των αναταραχών σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Το Reuters αναλύει τα δεδομένα και επιχειρεί μια εκτίμηση για την επόμενη ημέρα στη Γαλλία. Θα ακολουθήσει αποκλιμάκωση ή χάος;

Με… αυξημένη αστυνομική παρουσία απαντά η κυβέρνηση στα αιτήματα των διαδηλωτών

Κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου συνελήφθησαν περίπου 2.400 άτομα, ενώ οι αστυνομικές αρχές εξετάζουν εξονυχιστικά βίντεο και φωτογραφίες από το διαδίκτυο για τον εντοπισμό των δραστών που λεηλάτησαν χιλιάδες καταστήματα.

Σε ορισμένους δήμους εφαρμόζεται μερική απαγόρευση κυκλοφορίας, ενώ η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι θα αυξήσει την αστυνομική παρουσία στο πεδίο, ειδικά ενόψει του ερχόμενου Σαββατοκύριακου, εφόσον εκδηλωθεί νέος γύρος διαμαρτυριών.

Όσον αφορά στις επιχειρήσεις και τα θύματα της βίας, η κυβέρνηση θέτει σε εφαρμογή κρατικά χρηματοδοτούμενα μέτρα αναστολής εργασίας (αναστολές συμβάσεων), ώστε οι εργοδότες να αποφύγουν τις απολύσεις, ενώ αποδεσμεύονται κονδύλια για την κάλυψη των άμεσων ταμειακών αναγκών των εταιρειών. Η κυβέρνηση δεν έχει δώσει ακόμη λεπτομέρειες για το ύψος της χρηματοδότησης ή τον τρόπο κατανομής των κονδυλίων. Παράλληλα, αναμένεται μέρος των ζημιών να καλύψουν και οι ασφαλιστικές εταιρείες.

Τα ιδιαίτερα επιβαρυμένα δημόσια οικονομικά της Γαλλίας σημαίνουν ότι η κυβέρνηση έχει ελάχιστα περιθώρια ελιγμών για τη λήψη ευρύτερων μέτρων που θα κατασιγάσουν την οργή των διαδηλωτών για την ακρίβεια.

Ήδη φέτος προχώρησε σε αύξηση των έκτακτων δαπανών για να βοηθήσει συγκεκριμένους κλάδους —όπως τους αγρότες, τους αλιείς και τους μεταφορείς— να αντιμετωπίσουν το υψηλό κόστος καυσίμων που προκλήθηκε από τον πόλεμο στο Ιράν.

Οι διαμαρτυρίες στη Γαλλία ξεκίνησαν τον περασμένο μήνα από λύκεια των υποβαθμισμένων βόρειων προαστίων του Παρισιού, όπου η αγανάκτηση για την έλλειψη καθηγητών και τις κακοσυντηρημένες υποδομές εξελίχθηκε σε ένα ευρύτερο κίνημα.

Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση δεν έχει δεσμευτεί για ουσιαστική αύξηση της χρηματοδότησης στα σχολεία. Ωστόσο, υποσχέθηκε να τοποθετήσει περίπου 3.000 διοριστέους εκπαιδευτικούς που δεν έχουν αναλάβει ακόμη υπηρεσία, προκειμένου να καλύψει τα λειτουργικά κενά.

Θα κλιμακωθούν οι διαδηλώσεις ή έχουν φτάσει στο αποκορύφωμα;

Ορισμένες ομάδες διαδηλωτών έχουν ήδη απευθύνει κάλεσμα για νέες κινητοποιήσεις το Σάββατο 24 Οκτωβρίου. Τα συνδικάτα έχουν εξαγγείλει απεργίες για τις 5 Νοεμβρίου, διαμαρτυρόμενα για τις περικοπές στον προϋπολογισμό και διεκδικώντας αυξήσεις μισθών.

Τα βίαια επεισόδια του Σαββατοκύριακου επισκίασαν σε μεγάλο βαθμό τις πρόσφατες μαθητικές κινητοποιήσεις. Τα σχολεία βρίσκονται τώρα σε δεκαπενθήμερη διακοπή μαθημάτων, αλλά υπάρχουν αναφορές για διαμαρτυρίες σε ορισμένα πανεπιστήμια.

Πώς θα επηρεάσει η κρίση τη δυσχερή οικονομική κατάσταση της Γαλλίας;

Οι ταραχές αναμένεται να πλήξουν την επιχειρηματική εμπιστοσύνη, η οποία είναι ήδη εύθραυστη λόγω της δημοσιονομικής κρίσης και των υψηλών τιμών ενέργειας εξαιτίας του πολέμου στο Ιράν.

Η κυβέρνηση μειοψηφίας παλεύει να περάσει περικοπές δαπανών από το βαθιά διχασμένο γαλλικό κοινοβούλιο στο πλαίσιο του προϋπολογισμού του 2027, ενώ αντιμετωπίζει τον κίνδυνο ανατροπής από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, εάν δεν επιτευχθεί συμβιβασμός τουλάχιστον με κάποια από αυτά.

Η αναταραχή επιβάρυνε τις γαλλικές μετοχές και το ευρώ, ενώ άσκησε πιέσεις στα γαλλικά κρατικά ομόλογα, ανεβάζοντας το premium κινδύνου (spread) έναντι του 10ετούς γερμανικού ομολόγου αναφοράς στις 146 μονάδες βάσης —το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο εβδομάδων.

Υπάρχει κίνδυνος εξάπλωσης των ταραχών σε άλλες χώρες;

Εάν η Γαλλία δεν μπορέσει να συγκρατήσει τις ταραχές, υπάρχει κίνδυνος αυτές να επεκταθούν πέρα από τα σύνορά της. Στη γειτονική Ιταλία, ξέσπασαν συγκρούσεις μεταξύ αστυνομίας και διαδηλωτών την Κυριακή, κατά τη διάρκεια κινητοποιήσεων για την κακή ποιότητα των δημόσιων υπηρεσιών και την ακρίβεια.

Στην Αλβανία σημειώθηκε επίσης σειρά φοιτητικών διαδηλώσεων τις τελευταίες ημέρες για τη διαφθορά, την ανεργία και το χαμηλό επίπεδο εκπαίδευσης, ενώ η Ισπανία και η Πορτογαλία αντιμετωπίζουν διαμαρτυρίες για το στεγαστικό πρόβλημα.

Πώς θα επηρεάσουν οι ταραχές τις προεδρικές εκλογές του 2027

Στις εκλογές του επόμενου έτους, ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αποχωρεί από την εξουσία ύστερα από μία δεκαετία. Η αναταραχή εκτιμάται ότι θα δώσει ώθηση στην ακροδεξιά υποψήφια Μαρίν Λεπέν, η οποία είναι ήδη το φαβορί στις δημοσκοπήσεις για τη διαδοχή του και διατηρεί διαχρονικά σκληρή γραμμή στα θέματα νόμου και τάξης.

«Η Λεπέν δεν χρειάζεται πλέον να ξοδέψει ούτε ευρώ για την προεκλογική της εκστρατεία», δήλωσε στο Reuters ο Ζαν-Μπατίστ Μορό, πρώην βουλευτής της παράταξης Μακρόν. «Δεν έχει απλώς έναν ανοιχτό δρόμο μπροστά της, έχει έναν αυτοκινητόδρομο έξι λωρίδων».

Από την άλλη πλευρά, ο υποψήφιος της αριστεράς Ζαν-Λικ Μελανσόν δέχεται πιέσεις επειδή στήριξε τα αιτήματα των διαδηλωτών, ασκώντας κριτική στους χειρισμούς της κυβέρνησης χωρίς να καταδικάσει απερίφραστα τη βία.