Η μοναδική Ελληνίδα φοιτήτρια στο Πανεπιστήμιο των Σκοπίων σπάει τα στερεότυπα

Άποψη από το Πανεπιστήμιο των Σκοπίων
Άποψη από το Πανεπιστήμιο των Σκοπίων AP

Πώς είναι αλήθεια να σπουδάζει μία Ελληνίδα στο Πανεπιστήμιο των Σκοπίων εν μέσω της πολιτικής θύελλας που προκάλεσε η υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών; Η Σοφία Γρηγοριάδου δίνει τις (αποστομωτικές) απαντήσεις.

Εχετε σκεφτεί να σπουδάσετε ποτέ σε Πανεπιστήμιο της Βόρειας Μακεδονίας; Οκ, δεκάδες, ίσως και εκατοντάδες Ελληνες φοιτητές σπουδάζουν σε πανεπιστήμιο των πρώην Ανατολικών χωρών, στη Σόφια, στο Βουκουρέστι, στο Βελιγράδι, στην Τιμισοάρα. Πρόκειται για φαινόμενο των τελευταίων 30 ετών. Αλλά στα Σκόπια; Και μάλιστα σε χρονική περίοδο που έδιναν και έπαιρναν στην Ελλάδα και στη Βόρεια Μακεδονία οι συζητήσεις για τη Συμφωνία των Πρεσπών; Η απάντηση είναι ναι. Και την έδωσε η Σοφία Γρηγοριάδου για το διδακτορικό της το οποίο μάλιστα πραγματεύεται το εξής συναρπαστικό θέμα: "Εικόνες και λόγοι για τις πόλεις της Αθήνας και των Σκοπίων μέσα από τη σύγχρονη τέχνη".

Τη συναντήσαμε στα Σκόπια, θέσαμε τα ερωτήματά μας με τη βοήθεια της τεχνολογίας πήραμε σε μερικές ημέρες τις απαντήσεις που ζητήσαμε. Και διαπιστώσαμε για μία ακόμη φορά ότι όσα ενώνουν τις δύο χώρες είναι πολύ περισσότερα από αυτά που μας χαρίζουν. Με γέφυρα τη δίψα για μόρφωση, γνώση, που ουσιαστικά βασίζεται στην αρχέγονη δίψα ζωή οι όποιες διαφορές παύουν να υφίστανται ή, τέλος πάντων, μπαίνουν στην άκρη για να έρθουν στο προσκήνιο τα κοινά οράματα και οι κοινές αγωνίες.

Υπήρχε συγκεκριμένος λόγος που επέλεξες το συγκεκριμένο πανεπιστήμιο ή ήταν μία, ας πούμε, επιλογή ρουτίνας;

Η έρευνά μου γίνεται στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο. Το ερευνητικό πεδίο είναι η Αθήνα και τα Σκόπια, οπότε έπρεπε να γίνει η σύνδεση με το αντίστοιχο τμήμα στα Σκόπια για το διάστημα που θα παραμείνω εκεί για τους σκοπούς της έρευνας. Εκτός αυτού η σύνδεση είναι πέρα από μία επιλογή ρουτίνας. Αφενός γιατί υπήρχε ήδη η επικοινωνία μεταξύ διδασκόντων και φοιτητών στα δύο πανεπιστήμια στο πλαίσιο φοιτητικών και άλλων συνεδρίων, summer schools και λοιπών πρότζεκτς και αφετέρου γιατί η επικοινωνία με συγκεκριμένους διδάσκοντες στο τμήμα εθνολογίας και ανθρωπολογίας στα Σκόπια θα ήταν (και πράγματι είναι) πολύ χρήσιμη και κατατοπιστική για την έρευνά μου.

Συνάντησες ποτέ πρόβλημα στην πόλη από πολίτες ή υπηρεσίες όταν διαπίστωνες ότι είσαι Ελληνίδα;

Οχι, το ακριβώς αντίθετο θα έλεγα. Νομίζω ότι το πώς αντιμετωπίζεται καμία/κανείς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό επίσης από τη δική της/του στάση.

Αλήθεια τι λένε οι νέοι άνθρωποι, οι φοιτητές για τη Συμφωνία και τις σχέσεις με την Ελλάδα;

Θεωρώ ότι, όπως και στην Ελλάδα, οι άνθρωποι είναι αρκετά διχασμένοι γύρω από αυτό. Αφενός υπάρχουν ενδοιασμοί γύρω από την ένταξη στο ΝΑΤΟ και κάποιες φορές και στην Ε.Ε. καθώς και γύρω από την αλλαγή του ονόματος όχι μόνο της χώρας, αλλά και αρκετών δημοσίων θεσμών. Αφετέρου επρόκειτο για ένα ζήτημα που αρκετά χρόνια παρέμενε χωρίς επίλυση και χρειαζόταν να λυθεί. Πολλοί θεωρούν ότι η συμφωνία θα επιφέρει λύσεις σε προβλήματα επικοινωνίας και συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών αλλά και θα ξεμπλοκάρει τη σύνδεση με την Ε.Ε. Κάποιοι δεν είναι τόσο αισιόδοξοι, ενώ άλλοι αντιμετωπίζουν τη συμφωνία με αμφιθυμία. Αντιλαμβάνομαι μια γενικότερη κατάσταση αναμονής για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα.

Υπάρχει μεγάλο πρόβλημα brain drain στη χώρα. Τι λένε οι φοιτητές γι' αυτό, γιατί φεύγουν;

Για οικονομικούς κυρίως λόγους αλλά και για λόγους που σχετίζονται με συγκεκριμένες εργασιακές επιλογές και την επαγγελματική εξέλιξη.

Βλέπεις κοινές αναφορές, ομοιότητες στην Αθήνα και τα Σκόπια;

Όπως το έθεσες στην προηγούμενη ερώτηση, υπάρχει μεγάλη μετακίνηση προς το εξωτερικό, όχι μονάχα σήμερα, αλλά και σε προηγούμενες γενιές. Στις ΗΠΑ, τη Γερμανία και την Αυστραλία, για παράδειγμα, υπάρχουν μεγάλες κοινότητες και από τις δύο χώρες πολλά χρόνια τώρα. Κάτι ακόμα που παρατηρώ είναι μια αμφίθυμη διάθεση σε ό,τι αφορά τόσο τη σχέση με την Ε.Ε. και τη δυτική Ευρώπη, όσο και με το Οθωμανικό παρελθόν. Επίσης, υπάρχουν ομοιότητες στην κουζίνα, καθώς και αναφορές στην Οθωμανική Αυτοκρατορία σε επίπεδο λέξεων, γεύσεων και συνηθειών, όπως ο καφές. Τέλος -και ένας από τους λόγους που επέλεξα αρχικά τα Σκόπια για συγκριτική μελέτη με την Αθήνα- υπάρχουν κάποιοι κοινοί προβληματισμοί στο πεδίο της τέχνης, τόσο σε ό,τι αφορά μεθόδους, εργαλεία και πειραματισμούς, όσο και σε σχέση με τη συζήτηση γύρω από την καλλιτεχνική εκπαίδευση και την εργασιακή επισφάλεια των καλλιτεχνών.

Τελικά είναι περισσότερα αυτά που μας χωρίζουν ή αυτά που μας ενώνουν;

Ίσως θα έπρεπε εδώ να σκεφτούμε το ποιοι αποτελούν αυτό το «εμείς», μήπως το «εμείς» είναι, τελικά, πολύ γενικό; Σε προσωπικό επίπεδο νιώθω πως υπάρχουν πράγματα που με συνδέουν με συγκεκριμένους ανθρώπους εξίσου στην Αθήνα και στα Σκόπια και αντίστοιχα πως διαφοροποιούμαι από άλλους (ή τους ίδιους) ανθρώπους σε ό,τι αφορά άλλα πράγματα, ανεξάρτητα από το από πού κατάγονται ή το που ζουν.

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ: Βόρεια Μακεδονία, Αποστολή στη Βόρεια Μακεδονία
SHARE: