Ο Νικολάς Μαδούρο “σβήνεται από τον χάρτη” της Βενεζουέλας

Ο Νικολάς Μαδούρο απήχθη από τις ΗΠΑ στις 3 Ιανουαρίου και, πέντε μήνες αργότερα, η μνήμη του μοιάζει να σβήνεται από τη Βενεζουέλα.

Η λατρεία προς το πρόσωπό του ήταν τέτοια, που τα εργοστάσια έβγαζαν μαζικά πλαστικές φιγούρες δράσης, παρουσιάζοντας τον Μαδούρο ως έναν μασκοφόρο υπερήρωα με κάπα, με το παρατσούκλι “Σούπερ Μουστάκιας”.

Σε μια παραθαλάσσια πόλη κοντά στο Καράκας, οι αρχές είχαν φτάσει στο σημείο να τυπώσουν πάνω σε κάδους απορριμμάτων, απορριμματοφόρα και αερογέφυρες το μουστάκι του.

Σήμερα, όπως γράφει ο Guardian, ο έκπτωτος πρόεδρος σβήνεται με συνοπτικές διαδικασίες από την ιστορία της Βενεζουέλας από πρώην συμμάχους του, που μοιάζουν να… βιάζονται να γυρίσουν σελίδα.

Βέβαια, τεράστιες εικόνες του Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες –η οποία είναι επίσης φυλακισμένη– κοσμούν ακόμα τις κεντρικές οδικές αρτηρίες της πρωτεύουσας, κάποιες από τις οποίες φέρουν το χάσταγκ #ΤουςΘέλουμεΠίσωΤώρα. Στο ιστορικό κέντρο έχει μάλιστα τοποθετηθεί ένα ρολόι που μετρά αντίστροφα, καταγράφοντας τις ημέρες που έχουν περάσει από την απαγωγή του ζεύγους.

Στους δρόμους γύρω από το Μιραφλόρες, το προεδρικό μέγαρο που κάποτε κατοικούσε ο Μαδούρο, φιλοκαθεστωτικοί καλλιτέχνες του γκράφιτι έχουν γράψει μηνύματα στήριξης πάνω σε κιόσκια εφημερίδων.

Ωστόσο, αυτού του είδους η λατρεία φαίνεται να σπανίζει όλο και περισσότερο. Σε ολόκληρη τη χώρα, οι αφίσες και οι προσωπογραφίες του ανατραπέντος ηγέτη της Βενεζουέλας ξηλώνονται αθόρυβα, βάφονται ή απλώς αφήνονται να σαπίσουν και να θαφτούν από τα αγριόχορτα.

Σε ένα τεράστιο συγκρότημα εργατικών κατοικιών στο κέντρο του Καράκας –μια περιοχή που παραδοσιακά θεωρούνταν προπύργιο του καθεστώτος– χρησιμοποιήθηκε λευκή μπογιά για να καλυφθούν τοιχογραφίες αφιερωμένες στον Μαδούρο.

Στον αυτοκινητόδρομο προς το Γκουατίρε, μια πόλη ανατολικά του Καράκας, το όνομα του Μαδούρο έχει ξεθωριάσει τόσο πολύ που ίσα-ίσα διακρίνεται πάνω σε μια πινακίδα από τις εκλογές του 2024.

Ακόμα πιο ανατολικά, σε μια πόλη που ονομάζεται Καουκάγουα, ένας αντιφρονούντας φαίνεται πως άλειψε με τσιμέντο το πορτρέτο του Μαδούρο σε μια παιδική χαρά, καλύπτοντας σημεία από το πρόσωπο του Μαδούρο.

Λίγο πιο πέρα, ένας καλλιτέχνης είχε φτιάξει με στένσιλ τη μορφή του Μαδούρο σε έναν τοίχο, δίπλα από μια ατάκα που είπε ο ίδιος σε πρόσφατη δικαστική ακρόαση στη Νέα Υόρκη. “Είμαι ένας έντιμος άνθρωπος και παραμένω ο πρόεδρος της χώρας μου”, έγραφε το μήνυμα, χωρίς να πείθει ιδιαίτερα.

Η εξαφάνιση της προπαγάνδας υπέρ του Μαδούρο αντικατοπτρίζεται και στις δημόσιες δηλώσεις όσων ανέλαβαν την εξουσία μετά τη σύλληψή του στις 3 Ιανουαρίου.

“Τι απομένει από έναν ηγέτη όταν το όνομά του δεν προφέρεται πια;”

Μια ανάλυση του ειδησεογραφικού δικτύου TalCual της Βενεζουέλας αποκάλυψε ότι η μεταβατική ηγέτιδα, Ντέλσι Ροντρίγκες –πρώην αντιπρόεδρος και σύμμαχος του Μαδούρο– ανέφερε το όνομά του 86 φορές αμέσως μετά την αμερικανική επιχείρηση. Μέχρι τον Μάρτιο, ο αριθμός των μηνιαίων αναφορών είχε πέσει σε μόλις επτά – μια μείωση της τάξης του 90%. “Τι απομένει από έναν ηγέτη όταν το όνομά του δεν προφέρεται πια;“, διερωτήθηκε το TalCual.

Ο Φιλ Γκάνσον, πολιτικός αναλυτής με έδρα το Καράκας, θεωρεί ότι αυτοί οι αριθμοί αποτυπώνουν με ακρίβεια το μέγεθος του παραγκωνισμού του Μαδούρο.

“Είναι αρκετά θλιβερό, αν το σκεφτείς. Να παρουσιάζεις τον εαυτό σου ως τον μεγάλο επαναστάτη ηγέτη, να σε συλλαμβάνουν οι ΗΠΑ και λίγους μήνες μετά κανείς να μην θυμάται καν το όνομά σου”, είπε ο Γκάνσον, προσθέτοντας: «Δηλαδή, αν πεις “Μαδούρο”, σου λέει ο άλλος “ναι, κάτι μου θυμίζει”».

Διπλωμάτες αναφέρουν ότι οι αξιωματούχοι της Βενεζουέλας πλέον σπάνια αναφέρονται στο πρώην αφεντικό τους.

Ο Γκάνσον πιστεύει ότι η εξαφάνιση του Μαδούρο από τον επίσημο λόγο δείχνει πώς ο ίδιος κατάφερε να αποξενώσει όχι μόνο τους αντιπάλους του καθεστώτος, αλλά και το ίδιο του το κίνημα κατά τη διάρκεια της καταστροφικής του θητείας, όταν η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 70% και εκατομμύρια άνθρωποι εγκατέλειψαν τη χώρα. “Ο Μαδούρο τους οδήγησε –από το 2013 και μετά– σε ένα απόλυτο αδιέξοδο… Επομένως, η αίσθησή μου είναι ότι η πλειοψηφία των Τσαβιστών ήθελε να τον ξεφορτωθεί” εξήγησε.

Την οργή του κόσμου για την οικονομική κατάρρευση επέτεινε και η συμπεριφορά του στην τηλεόραση – ιδιαίτερα οι συνεχείς εμφανίσεις του όπου χόρευε και τραγουδούσε στην κρατική τηλεόραση. «Ο Μαδούρο ήταν εντελώς εκτός πραγματικότητας. Αυτά τα σόου με τα τραγούδια και τους χορούς… εκνεύριζαν πάρα πολύ κόσμο. Νομίζω ότι ακόμα και οι Τσαβιστές σκέφτονταν: “Διώξτε αυτόν τον τύπο!”», συμπλήρωσε ο Γκάνσον.

Παρόλα αυτά, κάποιες σκόρπιες εκδηλώσεις στήριξης προς τον Μαδούρο υπάρχουν ακόμα στους δρόμους της Βενεζουέλας. Σε μια πρόσφατη φιλοκαθεστωτική συγκέντρωση έξω από τους βοτανικούς κήπους στο Καράκας, μια διαδηλώτρια κρατούσε μια φιγούρα του Μαδούρο σε στυλ Σούπερμαν και ένα ομοίωμα της Φλόρες με γυαλιά σε στυλ Γουόντερ Γούμαν, αν και αρνήθηκε να δώσει το όνομά της ή να εξηγήσει τη συμπάθειά της για το πρώην προεδρικό ζεύγος.

Ένας άλλος διαδηλωτής, ο Γουέντελ Γκουβέια, φορούσε μια κόκκινη μπλούζα με το πρόσωπο του Μαδούρο σε στυλ ποπ αρτ.

Όμως, πέρα από αυτές τις κούκλες και τη μπλούζα του Γκουβέια, δεν υπήρχε σχεδόν κανένα ίχνος από το όνομα ή το πρόσωπο του Μαδούρο. Οι περισσότεροι από τους χιλιάδες διαδηλωτές φορούσαν λευκά, αντί για το κόκκινο χρώμα που παραδοσιακά συνδέεται με το κίνημα των Τσαβιστών.

Στον αυτοκινητόδρομο που συνδέει το Καράκας με το διεθνές αεροδρόμιο, οι αρχές είχαν φτιάξει μια έντονη κίτρινη και μπλε τοιχογραφία στην άκρη του δρόμου, ζητώντας την απελευθέρωση του πρώην προέδρου: “Λευτεριά στον Μαδούρο και τη Σίλια”. Μέσα στις εβδομάδες που μεσολάβησαν από τη δημιουργία της, κάποιος σαμποτέρ είχε ήδη προλάβει να της πετάξει μαύρη μπογιά.