Πάπας Λέων: “Να μην χάσουμε την ανθρωπιά μας μέσα στον παράδεισο των μηχανών”
Διαβάζεται σε 7'
Με σαφή αναφορά στις διεθνείς συγκρούσεις, ο πάπας Λέων ΙΔ΄ κάλεσε από τη Γαλλία τη διεθνή κοινότητα να μην αποδεχθεί τον πόλεμο ως αναπόφευκτο, ενώ παράλληλα αναφέρθηκε και στους κινδύνους που ελλοχεύει η τεχνητή νοημοσύνη
- 25 Σεπτεμβρίου 2026 16:00
Τον πάπα Λέοντα ΙΔ’ υποδέχθηκε στο Παρίσι ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος δήλωσε πως η επίσκεψη αποτελεί «μεγάλη τιμή και πηγή μεγάλης χαράς», με το μήνυμα ελπίδας του πάπα να βρίσκεται στο επίκεντρο.
Στη συνέχεια, ο Γάλλος πρόεδρος αναφέρθηκε στις οικογενειακές ρίζες του πάπα Λέοντα στη Γαλλία, καθώς και στην «μοναδική ιστορία της Γαλλίας που συνδέει τον χριστιανισμό με το έθνος μας» εδώ και περισσότερα από 2.000 χρόνια, με το τοπίο της χώρας να είναι «διάσπαρτο από καθεδρικούς ναούς, βασιλικές, εκκλησίες και ανεκτίμητα μνημεία».
Έκανε επίσης αναφορά, σύμφωνα με τον Guardian, στην ανακατασκευή του καθεδρικού ναού της Παναγίας των Παρισίων, ο οποίος «αποκαταστάθηκε όχι μόνο για τους Καθολικούς, αλλά για όλους τους Γάλλους και, στην πραγματικότητα, για ολόκληρο τον κόσμο».
«Γιατί η Παναγία των Παρισίων αποτελεί μέρος μας, ένα σύμβολο αυτής της κατεξοχήν γαλλικής επιθυμίας να προσφέρουμε στον κόσμο όλη την ομορφιά που μπορεί να δημιουργήσει το ανθρώπινο πνεύμα όταν καθοδηγείται από ένα ιδανικό παγκόσμιας αδελφοσύνης» είπε χαρακτηριστικά.
Ο Μακρόν ανέφερε επίσης ότι η κοσμικότητα της Γαλλικής Δημοκρατίας δεν αποτελεί «άρνηση της θρησκείας», αλλά μια πνευματική θέση που «επιτρέπει σε κάθε άτομο… να σκέφτεται και να εκφράζει τις απόψεις του σε όλους τους τομείς της ζωής, να πιστεύει ή να μην πιστεύει».
Παράλληλα, μιλά για την αύξηση των πράξεων μισαλλοδοξίας ή μίσους απέναντι σε διαφορετικές θρησκείες, δεσμευόμενος να προστατεύσει όλους τους χώρους λατρείας, ανεξαρτήτως θρησκεύματος.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας αναφέρεται επίσης στην ανάγκη για ειρήνη, ανθρώπινα δικαιώματα και κυριαρχία, σε μια περίοδο κατά την οποία όλες αυτές οι αξίες αμφισβητούνται ή δέχονται μεγαλύτερες προκλήσεις από ό,τι στο παρελθόν.
Αναφέρεται ακόμη σε μια σειρά άλλων ζητημάτων, μεταξύ των οποίων η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, η ανάγκη για ποιοτική εκπαίδευση, ενώ αναφέρθηκε και στην κλιματική αλλαγή.
Ο Μακρόν έθεσε επίσης στο επίκεντρο και την τεχνητή νοημοσύνη, η οποία αναμένεται να αποτελέσει ένα από τα βασικά θέματα της επίσκεψης του Λέοντα, σημειώνοντας ότι «οι άνθρωποι πρέπει να απελευθερωθούν από τον ψηφιακό κόσμο και όχι να δεθούν σε αυτόν».
«Η τεχνητή νοημοσύνη πρέπει να είναι υπηρέτης και όχι αφέντης. Η ψηφιακή επανάσταση πρέπει να καθοδηγεί και όχι να υποδουλώνει. Είναι, επομένως, ευθύνη μας να αποτρέψουμε τα πιο προηγμένα μοντέλα από το να πέσουν στα χέρια λίγων, οι οποίοι στη συνέχεια θα αποφασίζουν για ολόκληρη την ανθρωπότητα. Ούτε πρέπει να επιτρέψουμε στις πιο εκθετικές εξελίξεις της να μας οδηγήσουν στην απώλεια του ελέγχου».
Τέλος, αναφέρθηκε στην ανάγκη προστασίας των παιδιών στο διαδίκτυο, ένα από τα βασικά πεδία στα οποία έχει επικεντρωθεί τους τελευταίους μήνες.
Ο πάπας απάντησε στα γαλλικά, λέγοντας ότι η Γαλλία «βρίσκεται συχνά στο επίκεντρο των προσευχών του», λόγω των οικογενειακών του δεσμών με τη χώρα πριν περάσει σε έναν ευρύτερο έπαινο για τη Γαλλία και τις «βαθιές χριστιανικές της ρίζες».
Στη συνέχεια, είπε τα εξής για τη Γαλλία:
«Για αιώνες, η Γαλλία έχει λάμψει ως πολιτιστικός, καλλιτεχνικός και πνευματικός φάρος — όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο.
Μέσα από τα σχολεία, τους καθεδρικούς ναούς, τα πανεπιστήμια και τις ακαδημίες της, αλλά και μέσα από την αναζήτησή της για την αλήθεια, η Γαλλία έχει συμβάλει στη διαμόρφωση πνευμάτων πολύ πέρα από τα σύνορά της.
Αποτελεί έκφραση ενός μοναδικού γαλλικού πνεύματος — βαθιά ριζωμένου στην καθολική παράδοση — που αναδεικνύει το πώς η επιστήμη, η τέχνη, η λογοτεχνία και η φιλοσοφία μπορούν να υπηρετήσουν το κοινό καλό της ανθρωπότητας, όταν κατευθύνονται προς την αναζήτηση του ωραίου, του αγαθού και του αληθινού· πράγματι, η λέξη “γαλλικό” έχει γίνει συνώνυμη με την αριστεία σε πολλούς τομείς».
Ο πάπας στη συνέχεια εξήρε όλους όσοι συμμετείχαν στην ανακατασκευή του καθεδρικού ναού της Παναγίας των Παρισίων, τον οποίο πρόκειται να επισκεφθεί αργότερα σήμερα.
Αυτός ο διαρκής σεβασμός προς την εγγενή αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπινου όντος βρίσκει την αντανάκλασή του στο εθνικό σας σύνθημα: ελευθερία, ισότητα και αδελφοσύνη δεν είναι απλώς λέξεις χαραγμένες στα αετώματα των δημόσιων κτιρίων, αλλά παραπέμπουν σε καθολικές ηθικές επιταγές, οι οποίες βρίσκουν επίσης μια ανεξάντλητη πηγή έμπνευσης και εκπλήρωσης στο μήνυμα του Ευαγγελίου» συνέχισε.
Δίνοντας μια πρώτη ένδειξη για όσα θα επιδιώξει να αναδείξει αργότερα σχετικά με τον ρόλο της τεχνητής νοημοσύνης, ο πάπας Λέων αναφέρει ότι, παρόλο που «η τεχνολογική ανάπτυξη έχει συμβάλει στη σημαντική βελτίωση των συνθηκών ζωής της ανθρωπότητας», έχει επίσης προκαλέσει επανειλημμένα συζητήσεις για «τη διφορούμενη πλευρά της τεχνολογίας, η οποία μπορεί να προκαλέσει βλάβες όταν δεν χρησιμοποιείται για το καλό».
Προειδοποίησε κατά την ομιλία του για τη δημιουργία «ενός παραδείσου μηχανών» μέσω της τεχνητής νοημοσύνης — αναφορά στο δοκίμιο του Ζορζ Μπερνανός του 1947 «Η Γαλλία ενάντια στα ρομπότ» — και τονίζει την ανάγκη να αποφευχθεί αυτό, καθώς «ο γαλλικός πολιτισμός εργάστηκε επί αιώνες για να καλλιεργήσει ελεύθερα άτομα, πλήρως υπεύθυνα για τις πράξεις τους».
Όπως υπογράμμισε, υπάρχει επείγουσα ανάγκη «να μην χάσουμε την ανθρωπιά μας μέσα στον παράδεισο των μηχανών που εισβάλλουν και διαμορφώνουν την καθημερινή μας ζωή».
«Υπάρχει επείγουσα ανάγκη να εκπαιδεύσουμε τα μυαλά στην ηθική διάκριση, ώστε να είναι σε θέση να αναγνωρίζουν τι είναι ηθικά καλό», υπογράμμισε.
Ο πάπας Λέων κάλεσε επίσης όλους να μην παραμείνουν αδιάφοροι απέναντι στη «μάστιγα» του πολέμου:
«Δεν μπορούμε να παραμένουμε αδιάφοροι απέναντι σε τέτοια δεινά, τα οποία πληγώνουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και προσβάλλουν τον Θεό. Η σοβαρότητα αυτών των καταστάσεων πρέπει να μας προβληματίσει, καλώντας τον καθένα από εμάς, όπου κι αν βρίσκεται, σε μια γνήσια μεταστροφή της καρδιάς και σε μια αλλαγή στάσης».
Επανέλαβε επίσης την έκκλησή του για πλήρη απαγόρευση των πυρηνικών όπλων, τα οποία, όπως λέει, προσφέρουν «την εσφαλμένη πεποίθηση» ότι «εγγυώνται την ασφάλεια, τροφοδοτώντας μια νέα και δύσκολα ελεγχόμενη κούρσα εξοπλισμών».
«Ωστόσο, η ειρήνη δεν είναι απλώς μια ισορροπία δυνάμεων· οικοδομείται καθημερινά μέσω του διαλόγου και της δικαιοσύνης. Γι’ αυτό σας καλώ να μην παραιτηθείτε ποτέ μπροστά στην προοπτική του πολέμου ούτε να τον θεωρήσετε αναπόφευκτο, αλλά αντίθετα να προωθείτε ακούραστα τον διάλογο και τη διπλωματία, προκειμένου να διατηρήσετε ειρηνικές κοινωνίες που σέβονται την αξιοπρέπεια και τα δικαιώματα των ανθρώπων και των λαών — ιδιαίτερα απέναντι στον ήχο των βημάτων στρατιωτικών αρβυλών και στις πολύπλευρες κρίσεις που συγκλονίζουν τον κόσμο μας» είπε χαρακτηριστικά.
Κάλεσε ακόμη τη Γαλλία να «παραμείνει ένας ακούραστος αρχιτέκτονας της ειρήνης και της πολυμερούς συνεργασίας, ιδιαίτερα μέσα στην αγαπημένη μας Ευρώπη».
Σε ένα απόσπασμα που παραπέμπει στο γαλλικό σύνθημα «Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφοσύνη», δήλωσε: «Είθε η ελευθερία σας να αναπτύσσεται διαρκώς με δέσμευση στο κοινό καλό. Είθε η αδελφοσύνη σας να αγκαλιάζει ολόκληρη την ανθρωπότητα και είθε η ισότητα στην οποία αποβλέπετε να εδράζεται πάντοτε στα θεμέλια της δικαιοσύνης και της φιλανθρωπίας — όχι με την εξάλειψη των διαφορών μεταξύ των ανθρώπων, αλλά επιτρέποντάς τους να ανθίζουν αρμονικά προς όφελος της κοινωνίας στο σύνολό της».