ΠΩΣ ΠΕΡΝΟΥΝ ΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΠΟΥ ΚΑΝΟΥΝ ΣΕΖΟΝ
Για τους περισσότερους, το καλοκαίρι σημαίνει διακοπές, θάλασσα και ξεκούραση. Για χιλιάδες εργαζόμενους όμως σημαίνει μήνες έντονης δουλειάς, εξαντλητικά ωράρια και μια διαφορετική καθημερινότητα μακριά από το σπίτι. Τρεις άνθρωποι που κάνουν σεζόν μιλούν για τη ζωή πίσω από την τουριστική εικόνα.
Κάθε καλοκαίρι, χιλιάδες άνθρωποι αφήνουν για λίγους μήνες τα σπίτια τους και μετακινούνται σε τουριστικές περιοχές για να εργαστούν. Για τους επισκέπτες, το καλοκαίρι είναι συνδεδεμένο με χαλάρωση, βραδινές εξόδους και διακοπές. Για όσους εργάζονται στη σεζόν, όμως, είναι μια περίοδος έντονης πίεσης, σκληρών ωραρίων και συνεχούς προσαρμογής.
Η ζωή των εποχικών εργαζομένων έχει τη δική της πραγματικότητα. Τα δωμάτια που μοιράζονται με αγνώστους, η συγκατοίκηση με ανθρώπους που γνωρίζουν για πρώτη φορά, οι λίγες ώρες ύπνου, η κούραση μετά από μια απαιτητική βάρδια αλλά και οι φιλίες που δημιουργούνται μέσα σε λίγους μήνες συνθέτουν μια εμπειρία που πολλοί περιγράφουν ως «ένα δεύτερο καλοκαίρι ενηλικίωσης».
Πίσω από τα γεμάτα εστιατόρια, τα ξενοδοχεία και τα μπαρ υπάρχουν άνθρωποι που βλέπουν τη θάλασσα κάθε μέρα αλλά συχνά δεν προλαβαίνουν να κολυμπήσουν. Άνθρωποι που δουλεύουν όταν όλοι οι άλλοι διασκεδάζουν.
Τρεις εργαζόμενοι μιλούν για τη ζωή στη σεζόν: για τα δωμάτια που έγιναν προσωρινά σπίτια, τους συγκατοίκους που έγιναν οικογένεια, τις δυσκολίες της δουλειάς αλλά και τις στιγμές που τελικά αξίζουν.
«Το δωμάτιο που μένεις δεν είναι πάντα όπως το φαντάζεσαι όταν ακούς “δουλειά σεζόν”» – Αναστασία, 25 ετών
Η Αναστασία εργάζεται τα τελευταία χρόνια στον χώρο της εστίασης. Για εκείνη, η σεζόν ήταν αρχικά μια ευκαιρία να μαζέψει χρήματα και να αποκτήσει εμπειρία. Σύντομα, όμως, κατάλαβε ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν μόνο η δουλειά αλλά ο τρόπος ζωής που τη συνοδεύει.
«Όταν λες σε κάποιον ότι πας για σεζόν, οι περισσότεροι φαντάζονται κάτι πολύ διαφορετικό. Νομίζουν ότι θα είσαι όλη μέρα δίπλα στη θάλασσα για μια βουτιά μετά τη δουλειά, ότι θα γνωρίζεις κόσμο συνεχώς. Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Το πρώτο πράγμα που πρέπει να συνηθίσεις είναι ότι αφήνεις το σπίτι σου και φτιάχνεις μια προσωρινή ζωή από την αρχή. Το δωμάτιο που μένεις γίνεται το σπίτι σου για μήνες, αλλά πολλές φορές δεν είναι όπως θα ήθελες. Μπορεί να το μοιράζεσαι με άτομα που δεν γνωρίζεις, να έχεις ελάχιστο χώρο, διαφορετικά ωράρια και διαφορετικές συνήθειες.
Στην αρχή είναι δύσκολο. Θυμάμαι την πρώτη μου σεζόν που γύριζα κουρασμένη από τη δουλειά και ήθελα απλώς ησυχία, αλλά στο δωμάτιο υπήρχαν άλλοι άνθρωποι με τη δική τους ένταση και κούραση.
Με τον καιρό όμως αυτό αλλάζει. Οι άνθρωποι που μένεις μαζί τους ενδεχομένως μπορούν να γίνουν μια δεύτερη οικογένεια. Ζείτε τα ίδια πράγματα, τις ίδιες δυσκολίες, τις ίδιες αγωνίες.
Το πιο δύσκολο κομμάτι της σεζόν είναι ότι πρέπει να μάθεις να προσαρμόζεσαι πολύ γρήγορα. Δεν έχεις τον προσωπικό σου χώρο όπως στο σπίτι σου. Πρέπει να συνεργαστείς, να κάνεις υπομονή, να καταλάβεις ανθρώπους που ίσως δεν θα γνώριζες ποτέ υπό άλλες συνθήκες.
Υπάρχουν μέρες που λες “δεν αντέχω άλλο”. Αλλά μετά υπάρχουν και στιγμές που γελάς με τους συναδέλφους σου στις τρεις το πρωί μετά τη δουλειά και σκέφτεσαι ότι τελικά αυτή η εμπειρία θα σου μείνει.»
«Δουλεύουμε όταν όλοι οι άλλοι διασκεδάζουν» – Παναγιώτης, 31 ετών
Ο Παναγιώτης εργάζεται στον χώρο της κουζίνας. Έχει κάνει αρκετές σεζόν και γνωρίζει καλά την πίεση που υπάρχει πίσω από μια επιτυχημένη τουριστική περίοδο.
«Νομίζω ότι ο κόσμος βλέπει μόνο την εξωτερική εικόνα. Βλέπει ένα γεμάτο μαγαζί, ανθρώπους, μουσική, διακοπές. Δεν βλέπει όμως αυτούς που βρίσκονται πίσω από αυτό.
Η σεζόν είναι πολύ απαιτητική. Υπάρχουν ημέρες που μπορεί να δουλεύεις από το πρωί μέχρι αργά το βράδυ. Δεν έχεις το κλασικό πρόγραμμα που έχουν πολλοί άνθρωποι. Εσύ δουλεύεις όταν οι άλλοι ξεκουράζονται. Και δουλεύεις κάτω από πολύ σκληρές συνθήκες, για να βγάλεις ένα καλύτερο μηνιάτικο.
Το περίεργο είναι ότι βρίσκεσαι σε ένα μέρος που θεωρείται διακοπές, αλλά δεν το ζεις με τον ίδιο τρόπο. Μπορεί να βλέπεις τη θάλασσα κάθε μέρα, αλλά να μην έχεις χρόνο ούτε για ένα μπάνιο.
Το δωμάτιο επίσης παίζει μεγάλο ρόλο. Όταν τελειώνει μια δύσκολη μέρα, θέλεις έναν χώρο να ηρεμήσεις. Όμως πολλές φορές ζεις με άλλους ανθρώπους, που επίσης είναι κουρασμένοι και έχουν τα δικά τους νεύρα.
Υπάρχουν εντάσεις, φυσικά. Είναι δύσκολο να συνυπάρχουν τέσσερα άτομα σε έναν μικρό χώρο για μήνες. Αλλά ταυτόχρονα δημιουργούνται σχέσεις που δύσκολα δημιουργείς αλλού.
Έχω κάνει φίλους ζωής από σεζόν. Άτομα που στην αρχή ήταν απλώς συγκάτοικοι και μετά έγιναν άνθρωποι που ξέρουν πράγματα για σένα που ίσως δεν ξέρουν ούτε φίλοι χρόνων.
Το μεγαλύτερο μάθημα της σεζόν είναι η αντοχή. Μαθαίνεις τα όριά σου, μαθαίνεις να συνεργάζεσαι, μαθαίνεις ότι μπορείς να αντέξεις περισσότερα από όσα πίστευες. Δεν είναι εύκολη ζωή. Αλλά είναι μια εμπειρία που σε αλλάζει.»
«Η σεζόν δεν είναι διακοπές. Είναι κανονική εργασία, με απαιτήσεις, πίεση και ευθύνες» – Νικολέτα, 22 ετών
Η Νικολέτα ξεκίνησε την πρώτη της σεζόν ως σερβιτόρα μετά το τέλος των σπουδών της. Για εκείνη, η μεγαλύτερη πρόκληση δεν ήταν μόνο να μάθει μια καινούργια δουλειά, αλλά να καταλάβει τους άγραφους κανόνες μιας πραγματικότητας που πολλοί εργαζόμενοι του τουρισμού γνωρίζουν καλά.
«Η πρώτη εβδομάδα ήταν η πιο δύσκολη. Έφυγα από την πόλη μου, άφησα την καθημερινότητά μου και βρέθηκα σε έναν χώρο όπου δεν γνώριζα κανέναν. Έπρεπε μέσα σε λίγες μέρες να μάθω τη δουλειά, να προσαρμοστώ στους ρυθμούς και ταυτόχρονα να καταλάβω πώς λειτουργεί ένα περιβάλλον με πολύ πίεση.
Στην αρχή ένιωθα ότι όλοι είχαν ήδη τις παρέες τους και ότι εγώ ήμουν η καινούργια. Αλλά το πιο δύσκολο ήταν να βρω τα όριά μου μέσα στη δουλειά. Να καταλάβω πότε πρέπει να πω ότι χρειάζομαι ένα διάλειμμα, πότε μια απαίτηση ξεπερνά αυτό που είναι φυσιολογικό και πώς να διαχειριστώ καταστάσεις με πελάτες που πολλές φορές ξεχνούν ότι απέναντί τους υπάρχει ένας άνθρωπος που δουλεύει πολλές ώρες όρθιος.
Ξέρεις στη σεζόν, υπάρχουν πελάτες που είναι ευγενικοί και κάνουν τη μέρα σου πιο εύκολη, αλλά υπάρχουν και στιγμές που νιώθεις ότι κάποιοι θεωρούν αυτονόητο πως επειδή βρίσκονται σε διακοπές, όλα πρέπει να γίνονται αμέσως και ακριβώς όπως τα θέλουν. Ένα χαμόγελο, λίγη κατανόηση ή μια απλή ανθρώπινη συμπεριφορά μπορούν να αλλάξουν εντελώς την εμπειρία ενός εργαζομένου.
Με τους εργοδότες, επίσης, βλέπεις πόσο διαφορετικά μπορεί να είναι τα πράγματα από χώρο σε χώρο. Υπάρχουν άνθρωποι που σέβονται τα ωράρια, δίνουν χρόνο για ξεκούραση και καταλαβαίνουν ότι ένας εργαζόμενος που νιώθει καλά μπορεί να προσφέρει καλύτερα. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις όπου τα όρια γίνονται πιο δύσκολα: έξτρα ώρες, συνεχής διαθεσιμότητα και η αίσθηση ότι «επειδή είναι σεζόν», όλα επιτρέπονται.
Η δουλειά είναι πολύ κουραστική. Υπάρχουν βράδια που γυρίζεις και δεν έχεις δύναμη ούτε να μιλήσεις . Αλλά υπάρχουν και στιγμές που νιώθεις περήφανη. Όταν καταφέρνεις κάτι που στην αρχή σου φαίνεται ακατόρθωτο.
Η σεζόν δεν είναι διακοπές. Είναι κανονική εργασία, με απαιτήσεις, πίεση και ευθύνες. Παράλληλα όμως είναι μια εμπειρία που σε αναγκάζει να μάθεις να συνεργάζεσαι, να διεκδικείς τα δικαιώματά σου και να καταλαβαίνεις καλύτερα τι σημαίνει σεβασμός στον χώρο εργασίας. Και σίγουρα είσαι ένας διαφορετικός άνθρωπος από αυτόν που ήσουν όταν πήγες.»