Χάπι που δρα σαν το Viagra επιβραδύνει το Αλτσχάιμερ, σύμφωνα με μελέτη
Διαβάζεται σε 5'
Ελπιδοφόρα αποτελέσματα από διεθνή κλινική δοκιμή νέου φαρμάκου για το Αλτσχάιμερ. Τι έδειξε η έρευνα και γιατί οι επιστήμονες συνιστούν προσοχή.
- 18 Νοεμβρίου 2026 15:41
Ένα χάπι που δρα με παρόμοιο τρόπο με το Viagra, χαλαρώνοντας τα αιμοφόρα αγγεία και αυξάνοντας τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο, μπορεί να επιβραδύνει τη γνωστική έκπτωση σε ασθενείς με νόσο Αλτσχάιμερ σχεδόν κατά το ένα τρίτο, σύμφωνα με τα αποτελέσματα διεθνούς μελέτης που επικαλείται ο Guardian.
Η νόσος Αλτσχάιμερ αποτελεί τη συχνότερη μορφή άνοιας, μιας πάθησης που, σύμφωνα με τις προβλέψεις, θα επηρεάζει 153 εκατομμύρια ανθρώπους παγκοσμίως έως το 2050. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει θεραπεία που να οδηγεί στην ίασή της.
Στο πλαίσιο κλινικής δοκιμής φάσης 3, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 13 χώρες, μεταξύ των οποίων και το Ηνωμένο Βασίλειο, οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το χάπι AR1001 επιβράδυνε κατά 31% τη γνωστική έκπτωση σε ασθενείς με Αλτσχάιμερ πρώιμου σταδίου, οι οποίοι δεν λάμβαναν κάποια άλλη θεραπεία για τη νόσο.
Ειδικοί που δεν συμμετείχαν στη μελέτη συνέστησαν προσοχή στην ερμηνεία των αποτελεσμάτων, τα χαρακτήρισαν ωστόσο «συναρπαστικά» και «πολύ ελπιδοφόρα», εκτιμώντας ότι ενδέχεται να ανοίγουν τον δρόμο για μια «εντελώς νέα θεραπεία» κατά του Αλτσχάιμερ.
Τα ευρήματα παρουσιάστηκαν στο συνέδριο Clinical Trials on Alzheimer’s Disease, που πραγματοποιήθηκε στη Βοστώνη.
Το AR1001 ανήκει στην κατηγορία των αναστολέων της φωσφοδιεστεράσης τύπου 5 (PDE5), δηλαδή στην ίδια οικογένεια φαρμάκων με το Viagra, το οποίο χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση της στυτικής δυσλειτουργίας.
Η νοτιοκορεατική φαρμακευτική εταιρεία AriBio, που αναπτύσσει το AR1001, ανακοίνωσε ότι το φάρμακο επιβράδυνε τη γνωστική έκπτωση σε 604 ασθενείς οι οποίοι δεν λάμβαναν άλλες θεραπείες για το Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, στην ευρύτερη ομάδα συμμετεχόντων, που περιλάμβανε και ασθενείς οι οποίοι λάμβαναν άλλα φάρμακα, τα αποτελέσματα δεν ήταν στατιστικά σημαντικά.
Η Τάρα Σπάιρς-Τζόουνς, καθηγήτρια Νευροεκφυλιστικών Νοσημάτων στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και μέλος της Ακαδημίας Ιατρικών Επιστημών, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «πολύ ελπιδοφόρα».
«Το συγκεκριμένο φάρμακο δρα ενισχύοντας τη ροή του αίματος και πιθανότατα διεγείροντας άμεσα μηχανισμούς στα εγκεφαλικά κύτταρα που συμβάλλουν στη μάθηση και τη μνήμη», εξήγησε.
Η δρ Σιόνα Σκέιλς, διευθύντρια ερευνών του οργανισμού Alzheimer’s Research UK, δήλωσε ότι τα ευρήματα είναι «ιδιαίτερα ενθαρρυντικά» και αποτελούν «σημαντικό ορόσημο στην αναζήτηση νέων θεραπειών για τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Όπως επισήμανε, το AR1001 παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς πρόκειται για φάρμακο που λαμβάνεται από το στόμα και ακολουθεί διαφορετική θεραπευτική προσέγγιση από τις υπάρχουσες θεραπείες.
«Αντί να στοχεύει στο αμυλοειδές, δρα σε ένα συγκεκριμένο ένζυμο και επηρεάζει διάφορες άλλες διεργασίες που σχετίζονται με τη λειτουργία του εγκεφάλου», ανέφερε.
«Η κλινική δοκιμή έδειξε στατιστικά σημαντική επιβράδυνση της κλινικής επιδείνωσης στους συμμετέχοντες που δεν λάμβαναν παράλληλα άλλα ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα για το Αλτσχάιμερ. Ωστόσο, το όφελος αυτό δεν ήταν στατιστικά σημαντικό στο σύνολο των συμμετεχόντων».
Παρά τον περιορισμό αυτό, η ίδια υπογράμμισε ότι πρόκειται για μια ενθαρρυντική εξέλιξη στην έρευνα για το Αλτσχάιμερ, η οποία αναδεικνύει τη σημασία της διερεύνησης διαφορετικών θεραπευτικών προσεγγίσεων για την αντιμετώπιση μιας τόσο σύνθετης νόσου.
Από την πλευρά του, ο δρ Ρίτσαρντ Όκλεϊ, αναπληρωτής διευθυντής Έρευνας και Καινοτομίας της Alzheimer’s Society, δήλωσε:
«Αυτά τα πρώτα συνοπτικά αποτελέσματα αποτελούν μια συναρπαστική ένδειξη ότι ενδέχεται να έχουμε στα χέρια μας μια εντελώς νέα θεραπεία για τη νόσο Αλτσχάιμερ σε πρώιμο στάδιο, η οποία αντιμετωπίζει τις αιτίες της και όχι μόνο τα συμπτώματά της».
Όπως εξήγησε, το AR1001 ακολουθεί μια καινοτόμο προσέγγιση, καθώς χαλαρώνει τα αιμοφόρα αγγεία, αυξάνοντας τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.
«Σε αντίθεση με άλλες θεραπείες που τροποποιούν την πορεία της νόσου και έχουν παρουσιάσει οφέλη σε κλινικές δοκιμές προχωρημένου σταδίου, το συγκεκριμένο φάρμακο λαμβάνεται ως χάπι μία φορά την ημέρα, γεγονός που θα μπορούσε να απλοποιήσει τη θεραπεία», σημείωσε.
«Κατά τη διάρκεια του ενός έτους της κλινικής δοκιμής, το φάρμακο κατάφερε να επιβραδύνει αποτελεσματικά την επιδείνωση της μνήμης και των νοητικών λειτουργιών των ασθενών σχεδόν κατά το ένα τρίτο, ενώ οι ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν ήταν στην πλειονότητά τους ήπιες έως μέτριες».
Ωστόσο, ο ίδιος διευκρίνισε ότι το φάρμακο δεν φάνηκε να είναι εξίσου αποτελεσματικό σε ασθενείς που λάμβαναν ήδη άλλες θεραπείες για τα συμπτώματα του Αλτσχάιμερ, γεγονός που απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
«Το AR1001 ανήκει στην ίδια οικογένεια φαρμάκων με το Viagra, αλλά αναπτύσσεται ειδικά για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ», τόνισε ο Όκλεϊ, προειδοποιώντας ότι οι ασθενείς δεν θα πρέπει να λαμβάνουν Viagra σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τη νόσο.
Όλοι οι ειδικοί υπογράμμισαν την ανάγκη να πραγματοποιηθούν περαιτέρω κλινικές δοκιμές, επισημαίνοντας ότι το AR1001 θα πρέπει να αξιολογηθεί διεξοδικά από την επιστημονική κοινότητα και τις αρμόδιες ρυθμιστικές αρχές φαρμάκων, προτού εγκριθεί η χορήγησή του για τη θεραπεία της νόσου Αλτσχάιμερ.