ΑΑΔΕ – ΥΠΑΑΤ: Βόλοι και ψηφιακή παρακολούθηση παραγωγής για τον “μεταβατικό” ΟΠΕΚΕΠΕ

Το νέο πλαίσιο για την ιχνηλασιμότητα του ζωικού κεφαλαίου μέσω της ηλεκτρονικής σήμανσης αιγοπροβάτων με ειδικούς στομαχικούς βόλους αναμένεται να περιλαμβάνεται στην τροπολογία που συζητείται σήμερα, Τετάρτη (13/4), στη Βουλή. Την προαναγγελία έκαναν ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Μαργαρίτης Σχοινάς και ο διοικητής της ΑΑΔΕ Γιώργος Πιτσιλής, στο περιθώριο της χθεσινής συνέντευξης Τύπου για τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στο νέο μοντέλο λειτουργίας.

Σύμφωνα με όσα παρουσιάστηκαν, δημιουργείται ανεξάρτητη ψηφιακή βάση δεδομένων στο υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία θα υποστηρίζει με διαλειτουργική υποστήριξη, την πλήρη καταγραφή και παρακολούθηση του ζωικού κεφαλαίου. Η εγκατάσταση των ηλεκτρονικών βόλων θα ξεκινήσει πιλοτικά και σταδιακά, σε συνεργασία με την ΑΑΔΕ και τις κατά τόπους Διευθύνσεις Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής (ΔΑΟΚ), ενώ επιλέξιμα θα είναι τα ζώα ηλικίας άνω των έξι μηνών.

Το κόστος

Το κόστος της τοποθέτησης, που δεν μπορεί να καλυφθεί όπως φαίνεται από δημόσιους πόρους μια και υπάρχει ζήτημα να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση, εκτιμάται περίπου στα 2,5 -3 ευρώ ανά ζώο, με το υπουργείο να εξετάζει το ενδεχόμενο κάλυψης της σχετικής δαπάνης μέσω κρατικών ενισχύσεων. Ωστόσο, πληροφορίες αναφέρουν ότι το ηλικιακό όριο των έξι μηνών συνδέεται και με περιορισμένη διαθεσιμότητα βόλων, καθώς δεν επαρκεί ακόμη ο αριθμός τους για το σύνολο των αιγοπροβάτων της χώρας.

Το μέτρο αποτελεί μέρος του σχεδίου δράσης που έχει συμφωνηθεί μεταξύ της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, με στόχο την ενίσχυση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας στη διαχείριση των αγροτικών ενισχύσεων. Η ηλεκτρονική σήμανση θεωρείται κρίσιμη προϋπόθεση για την ένταξη των ζώων στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης, καθώς θα επιτρέπει ακριβέστερη καταγραφή και καλύτερο έλεγχο των επιδοτήσεων.

Από την πλευρά τους, αρκετοί κτηνοτρόφοι εκφράζουν επιφυλάξεις για την εφαρμογή του μέτρου, κάνοντας λόγο για πιθανές επιπτώσεις στην υγεία των ζώων, αλλά και για σημαντική οικονομική επιβάρυνση σε μια περίοδο αυξημένου κόστους παραγωγής.

Νέο μοντέλο ελέγχων

Ιδιαίτερη βαρύτητα δόθηκε και στο νέο μοντέλο ελέγχων, το οποίο βασίζεται στη μεθοδολογία της ΑΑΔΕ. Ο κ. Πιτσιλής ανέφερε ότι οι φετινοί έλεγχοι ξεκίνησαν νωρίτερα και είναι περισσότεροι σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Για την ΕΑΕ 2025, το δείγμα επιτόπιων ελέγχων ζωικού κεφαλαίου έφτασε τα 4.697 ΑΦΜ, εκ των οποίων μέχρι τις 30 Απριλίου 2026 είχαν ολοκληρωθεί οι 4.687 περιπτώσεις, ποσοστό 99,8%.

Παράλληλα, ενεργοποιείται για μία εβδομάδα η διαδικασία monitoring για διορθώσεις και επισύναψη δικαιολογητικών, καθώς και η εφαρμογή Agrisnap για την αποστολή νέων φωτογραφιών από τους παραγωγούς. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, από τον Νοέμβριο του 2025 έως τον Μάιο του 2026 ελέγχθηκαν 854.910 αγροτεμάχια, ενώ μόνο στο διάστημα Ιανουαρίου – Μαΐου εξετάστηκαν περισσότερες από 195.000 φωτογραφίες.

Οι πληρωμές

Στο μεταξύ, έως τα τέλη Μαΐου αναμένεται να ανοίξουν οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες για τις ενισχύσεις λιπασμάτων και τα de minimis στη μηδική, ενώ μέχρι τα μέσα Ιουνίου προγραμματίζεται η έναρξη της διαδικασίας υποβολής των αιτήσεων ΟΣΔΕ για το 2026. Την πρώτη εβδομάδα του Ιουνίου αναμένεται επίσης να ξεκινήσει η πρώτη φάση του προγράμματος «ΜΙΔΑ».

Στους σχεδιασμούς του υπουργείου περιλαμβάνεται ακόμη, εντός του 2026, η εφαρμογή του myDATA 2.0 – Taxonomy για προϊόντα όπως γάλα, κρέας, μέλι, ελαιόλαδο και πατάτες, η πλήρης διαλειτουργικότητα των μητρώων της ΑΑΔΕ και του ΥΠΑΑΤ, καθώς και η αξιοποίηση νέων τεχνολογιών monitoring και παρακολούθησης ζώων.

Καθησυχαστικοί εμφανίστηκαν, πάντως, τόσο ο υπουργός όσο και η διοίκηση της ΑΑΔΕ σχετικά με τη συνέχιση των αγροτικών πληρωμών κατά τη διαδικασία ενσωμάτωσης του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Όπως ανέφεραν, έως το τέλος του 2026 αναμένεται να πληρωθούν συνολικά 600.000 μοναδικοί δικαιούχοι, με το ύψος των ενισχύσεων να φτάνει τα 2,231 δισ. ευρώ.

Ο κ. Σχοινάς χαρακτήρισε τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ «στρατηγική μεταρρύθμιση για την ελληνική κοινωνία», τονίζοντας ότι η αξιοπιστία της χώρας στην Ευρώπη περνά μέσα από τη διαφάνεια και την ακεραιότητα των αγροτικών πληρωμών. «Και οι έλεγχοι θα γίνουν και οι πληρωμές θα γίνουν στην ώρα τους. Αλλάζουμε για να μπορούμε να πληρώνουμε», ανέφερε χαρακτηριστικά, στέλνοντας μήνυμα αυστηροποίησης των ελέγχων απέναντι σε φαινόμενα καταστρατήγησης του συστήματος.

Από την πλευρά του, ο κ. Πιτσιλής παρουσίασε το χρονοδιάγραμμα των πληρωμών για το 2026, σημειώνοντας ότι το πρώτο τετράμηνο του έτους καταβλήθηκαν 258,7 εκατ. ευρώ σε 165.704 δικαιούχους, ενώ για τον Μάιο προγραμματίζονται πληρωμές ύψους 297 εκατ. ευρώ και για τον Ιούνιο επιπλέον 509,5 εκατ. ευρώ. Συνολικά, το πρώτο εξάμηνο του έτους εκτιμάται ότι θα κλείσει με πληρωμές άνω του 1 δισ. ευρώ, ενώ το δεύτερο εξάμηνο προβλέπεται να κινηθεί σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα, με αιχμή τις προκαταβολές και εξοφλήσεις της βασικής ενίσχυσης το φθινόπωρο.