Ανδρουλάκης: Stop στην κερδοσκοπία των Hedge Funds

Στην ερώτηση που κατέθεσε με θέμα, “Το μέγα σκάνδαλο της προνομιακής μεταχείρισης των πιο ληστρικών κερδοσκοπικών κεφαλαίων στις αναδιαρθρώσεις χρέους”, ο Μίμης Ανδρουλάκης ζητά από την Ελληνική Κυβέρνηση να προτείνει στην Ευρωπαϊκή Ένωση να “κόψει τα πόδια των ληστρικών” hedge funds.

Tο κείμενο της ερώτησης έχει ως εξής:

“Προς τον Υπουργό Οικονομικών: κ. Γιάννη Στουρνάρα

Στην πρόσφατη αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους τα πιο επιθετικά hedge funds αρνήθηκαν να συμμετάσχουν στη διαδικασία αποσκοπώντας στην αποπληρωμή στο ακέραιο των ομολόγων που διακρατούν (holdouts), ενώ σε περιπτώσεις αδυναμίας πληρωμής προβαίνουν σε μακροχρόνιες δικαστικές διεκδικήσεις ακόμα και σε απαιτήσεις κατασχέσεων περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό όπως συνέβη εναντίον της Αργεντινής.

Η σκανδαλώδης προνομιακή μεταχείριση των πιο επιθετικών hedge funds μεταβιβάζει χρήμα των Ευρωπαίων φορολογουμένων στο Γκρήνουιτς και στα νησιά Κέιμαν, γελοιοποιεί τους πιστωτές που αποδέχονται το “κούρεμα” και είναι βέβαιο ότι στο άμεσο μέλλον θα πολλαπλασιαστούν οι μη μετέχοντες με κίνδυνο να τιναχτούν στον αέρα οι μελλοντικές συντεταγμένες συναινετικές αναδιαρθρώσεις χρέους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση και ειδικά η Ευρωζώνη έχει όλα τα μέσα να καταστήσει απρόσβλητες τις χώρες της που μετέχουν σε ευρωπαϊκά προγράμματα στήριξης όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία, η Ιρλανδία και σύντομα η Κύπρος και να επιβάλει την αποκλειστική δικαιοδοσία των ευρωπαϊκών δικαστηρίων στην εκδίκαση απαιτήσεων των πιστωτών. Η σχετική απόφαση της Ε.Ε. αυτή τη στιγμή θα αποτελούσε καθοριστική στήριξη της δοκιμαζόμενης από την κρίση χρέους Κύπρου.

Η Μεγάλη Βρετανία έχει συμφέρον να υπακούσει στη σχετική νότα αν θέλει το City να διατηρήσει την ξεχωριστή θέση του στις εκδόσεις χρέους.

Ερωτάται ο κ. Υπουργός- Προτίθεται η Κυβέρνηση να θέσει στα ευρωπαϊκά όργανα το ζήτημα θεσμικής θωράκισης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) έναντι των οικονομικών αξιώσεων των απρόθυμων πιστωτών – πράγμα που αποκτά αυτή τη στιγμή ξεχωριστή σημασία για τη δοκιμαζόμενη από την κρίση χρέους Κύπρο – και να επισημάνει την ανάγκη ενός ενιαίου ευρωπαϊκού πλαισίου για τις μελλοντικές συντεταγμένες αναδιαρθρώσεις χρέους;

Θα προτείνει η Ελληνική Κυβέρνηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια των G-20 να διεκδικήσει μια διεθνή συμφωνία για έναν ενιαίο μηχανισμό αναδιάρθρωσης χρέους που θα εξασφαλίσει την ισοτιμία πιστωτών και την εύλογη συνυπευθυνότητα πιστωτών – οφειλετών;”, καταλήγει η ερώτηση.

Τι είναι τα Hedge Funds

Τα hedge funds είναι εταιρείες επενδύσεων που δεσμεύουν χρήματα επενδυτών για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, συνήθως για ένα χρόνο, με σκοπό να αυξήσουν το κεφάλαιό τους. Στο τέλος του έτους κάθε επενδυτής επιλέγει αν θέλει να βγάλει το κεφάλαιό του από το hedge fund ή να το αυξήσει.

Τα hedge funds έχουν λιγότερους από 300 υπαλλήλους συνήθως και ανάμεσά τους υπάρχουν πάντοτε γνωστοί καθηγητές, οικονομολόγοι, και επιστήμονες που προσελκύουν την εμπιστοσύνη και το κεφάλαιο μεγάλων επενδυτών.

Οι υπάλληλοι των hedge funds πληρώνονται με ένα ποσοστό από τα κέρδη των επενδυτών, συνήθως το 10-15%. Π.χ., αν ένα hedge fund καταφέρει να αυξήσει κεφάλαιο επενδυτών 300€ εκατομμυρίων κατά 20% (60€ εκατομμύρια) και το hedge fund χρεώνει 15%, τότε οι υπάλληλοι του hedge fund θα μοιραστούν 9€ εκατομμύρια.

Ιστορικά τα hedge fund έχουν καλύτερη απόδοση από άλλες εταιρείες επενδύσεων όμως έχουν προκαλέσει και κρίσης όπως η κρίση στις ΗΠΑ το 1998 όταν κατέρρευσε το hedge fund Long Term Capital Management (LTCM) με υπάλληλους δύο νομπελίστες.

Τα hedge funds δέχονται κεφάλαια μόνο από μεγάλους επενδυτές όπως τα ασφαλιστικά ταμεία και οι τράπεζες με κεφάλαιο τουλάχιστον 100€ εκατομμυρίων ανά επενδυτή (πηγή: ependysopedia).

Συχνά χρησιμοποιούν και τη μέθοδο της μόχλευσης -επενδύουν πολλαπλάσια κεφάλαια από αυτά που διαθέτουν – και στοχεύουν στην απόλυτη απόδοση. Η απόδοση αυτή δεν είναι συνδεδεμένη με κάποιο δείκτη και αυτό στην ουσία είναι η μεγαλύτερη διαφορά των hedge funds από τα κλασικά αμοιβαία κεφάλαια, τα οποία και πάλι αποτελούν συλλογικά επενδυτικά σχέδια ή οργανισμοί συλλογικών επενδύσεων.

Τα hedge funds χωρίζονται σε ανοικτού και κλειστού τύπου. Στα ανοιχτού τύπου funds μπορεί οποιοσδήποτε επενδυτής να αποκτήσει μερίδιο, αν και τα κατώτατα όρια συμμετοχής είναι ιδιαίτερα υψηλά και μπορεί να ανέρχονται σε εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ. Στα κλειστού τύπου funds η συμμετοχή των επενδυτών γίνεται βάσει επιλογών του διαχειριστή.

Η έξοδος των επενδυτών μπορεί να πραγματοποιηθεί ανά πάσα στιγμή, επιστρέφοντας τα μερίδιά τους πίσω στο fund, ενώ λαμβάνουν το λογιστικό αντίτιμο της αξίας των μεριδίων τους σε ρευστό.

Σε όλο τον κόσμο λειτουργούν πάνω από 8.300 hedge funds, με ενεργητικό που ξεπερνά τα 1.4 τρις ευρώ, ενώ ιστορικά παρουσιάζουν μεγαλύτερες αποδόσεις από τους χρηματιστηριακούς δείκτες.

Ευκατάστατοι επενδυτές εμπιστεύονται σε διαχειριστές αξιόλογα ποσά για να τα επενδύσουν, πληρώνοντας σε αυτούς προμήθεια διαχείρισης σε ετήσια βάση, αλλά και προμήθεια επί των κερδών που θα λάβουν. Έτσι, το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι η κατεύθυνση της αγοράς, αλλά εάν αυτός που διαχειρίζεται το πορτφόλιο είναι αρκετά διορατικός με τις επιλογές του.

Η εποπτεία – αλλαγή θεσμικού πλαισίου

Εγκατεστημένα σε offshore δικαιοδοσίες, τα hedge funds μέχρι τώρα δεν υπόκειντο σε κανονισμούς και περιορισμούς, όπως τα κλασικά αμοιβαία κεφάλαια. Με άλλα λόγια διέθεταν σχεδόν απόλυτη ελευθερία επενδυτικών κινήσεων τόσο στην επιλογή της στρατηγικής και των παγίων όπου επενδύουν όσο και στη χρήση μόχλευσης.

Ωστόσο οι φωνές που τα κατηγορούν για μεγιστοποίηση των επιπτώσεων της κρίσης πληθαίνουν και οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν πρόσφατα σε ένα πλαίσιο για την εποπτεία τους. Στόχος είναι η αύξηση των όρων διαφάνειας στη λειτουργία και τη δραστηριότητά τους.

Η συμφωνία επικεντρώθηκε στη θέσπιση “ευρωπαϊκών διαβατηρίων” ως το 2015, που θα επιτρέπουν τη δραστηριοποίηση αλλοδαπών hedge funds σε όλη την επικράτεια της ΕΕ, βάσει μόνο μίας αδείας.