Με 3 ευρώ “καπέλο” τα ψώνια από Temu και Shein – Τι αλλάζει από σήμερα

Ακριβότερες γίνονται από σήμερα, 1η Ιουλίου, οι ηλεκτρονικές αγορές μικρής αξίας από πλατφόρμες όπως οι Temu, Shein και AliExpress, καθώς τίθεται σε εφαρμογή το νέο ευρωπαϊκό μεταβατικό τελωνειακό μέτρο για εισαγωγές από χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Συγκεκριμένα, η νέα επιβάρυνση ανέρχεται σε 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος προϊόντος που περιλαμβάνεται σε μια αποστολή αξίας έως 150 ευρώ, αυξάνοντας το τελικό κόστος για τους καταναλωτές. Ήδη, μάλιστα, στις τελευταίες παραδόσεις έχουν αρχίσει να εμφανίζονται οι πρώτες σχετικές χρεώσεις.

Η σημαντικότερη αλλαγή, πάντως,  είναι ότι το τέλος δεν επιβάλλεται ανά δέμα, αλλά ανά διαφορετική κατηγορία προϊόντος. Έτσι, ακόμη και μία ενιαία παραγγελία μπορεί να επιβαρυνθεί με πολλαπλά τέλη, εφόσον περιλαμβάνει διαφορετικά είδη.

Παράδειγμα ωνίων

Ενδεικτικά, αν ένα πακέτο περιλαμβάνει μία μπλούζα και ένα ζευγάρι παπούτσια, η συνολική επιβάρυνση διαμορφώνεται στα 6 ευρώ. Αν περιλαμβάνει τρία ή τέσσερα διαφορετικά είδη, το επιπλέον κόστος ανεβαίνει στα 9 ή 12 ευρώ αντίστοιχα, χωρίς να υπολογίζονται ο ΦΠΑ και τυχόν άλλες επιβαρύνσεις.

Πώς επηρεάζει την αγορά

Προφανώς, η νέα ρύθμιση αναμένεται να επηρεάσει κυρίως τις ηλεκτρονικές αγορές μικρής αξίας από ασιατικές πλατφόρμες, οι οποίες τα τελευταία χρόνια έχουν αποκτήσει ιδιαίτερα μεγάλη απήχηση λόγω των χαμηλών τιμών και της μεγάλης ποικιλίας προϊόντων.

Παράγοντες, μάλιστα, της αγοράς εκτιμούν ότι το νέο κόστος ενδέχεται να οδηγήσει αρκετούς καταναλωτές σε επανεξέταση των αγοραστικών τους επιλογών, ενώ δεν αποκλείεται να ενισχυθεί η στροφή προς ηλεκτρονικά καταστήματα που εδρεύουν εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όπου δεν εφαρμόζεται η συγκεκριμένη επιβάρυνση.

Οι οδηγίες της ΑΑΔΕ

Στο μεταξύ, με εγκύκλιό της, η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων διευκρινίζει τον τρόπο εφαρμογής του νέου μέτρου.

Όπως αναφέρει, από την 1η Ιουλίου 2026 τίθενται σε ισχύ σε όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης νέοι δασμολογικοί κανόνες για τις ηλεκτρονικές αγορές αγαθών αξίας έως 150 ευρώ από τρίτες χώρες. Οι νέοι κανόνες αφορούν αποκλειστικά αγορές ιδιωτών μέσω ηλεκτρονικών πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου.

Στο πλαίσιο αυτό επιβάλλεται ειδικός εισαγωγικός δασμός ύψους 3 ευρώ για κάθε διακριτό είδος αγαθού που εισάγεται από χώρα εκτός ΕΕ. Το μέτρο έχει μεταβατικό χαρακτήρα και θα ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου 2028. Από την 1η Ιουλίου 2028 θα εφαρμοστεί το νέο ενιαίο ευρωπαϊκό τελωνειακό καθεστώς, με τον εισαγωγικό δασμό να υπολογίζεται με βάση τη δασμολογική κατηγορία κάθε προϊόντος, ανεξάρτητα από την αξία ή τον τρόπο αγοράς και αποστολής.

Πώς υπολογίζεται

Παράλληλα, η  ΑΑΔΕ επισημαίνει ότι το τέλος υπολογίζεται ανά διαφορετικό είδος προϊόντος και όχι ανά δέμα.

Για παράδειγμα, εάν ένα πακέτο περιλαμβάνει ένα βιβλίο, ένα σημειωματάριο και ένα στυλό, θεωρούνται τρία διαφορετικά είδη και επιβάλλεται συνολικός δασμός 9 ευρώ (3 ευρώ για κάθε είδος), στον οποίο προστίθεται ο αναλογών ΦΠΑ και οι τυχόν λοιπές επιβαρύνσεις.

Αντίθετα, εάν το δέμα περιέχει δύο απολύτως ίδια σημειωματάρια, αυτά θεωρούνται ένα είδος και επιβάλλεται συνολικός δασμός 3 ευρώ.

Ποιος πληρώνει

Ο ειδικός εισαγωγικός δασμός καταβάλλεται στις τελωνειακές αρχές από τον διασαφιστή της εισαγωγής, δηλαδή την ηλεκτρονική πλατφόρμα, τον πωλητή, τη μεταφορική εταιρεία ή τους εξουσιοδοτημένους αντιπροσώπους τους, ανάλογα με το μοντέλο διαχείρισης της αποστολής.

Τι ισχύει στις επιστροφές

Σε περίπτωση επιστροφής προϊόντος επειδή ο καταναλωτής υπαναχωρεί ή αλλάζει γνώμη, ο δασμός που καταβλήθηκε κατά την εισαγωγή δεν επιστρέφεται.

Αντίθετα, όταν συντρέχουν οι προϋποθέσεις της τελωνειακής νομοθεσίας, όπως σε περιπτώσεις ελαττωματικών προϊόντων ή προϊόντων που δεν ανταποκρίνονται στους όρους της σύμβασης, είναι δυνατή η επιστροφή του καταβληθέντος δασμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες.

Τι ισχύει για τον ΦΠΑ

Η εφαρμογή του νέου ειδικού δασμού δεν μεταβάλλει το ισχύον καθεστώς απόδοσης του ΦΠΑ στις εξ αποστάσεως πωλήσεις εισαγόμενων αγαθών.

Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να καταβάλλεται είτε κατά την αγορά μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας όταν εφαρμόζεται το σύστημα Import One Stop Shop (IOSS), είτε κατά τον τελωνισμό όταν εφαρμόζονται οι Ειδικές Ρυθμίσεις (Special Arrangements) ή το κανονικό καθεστώς ΦΠΑ.

Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει, τέλος, ότι οι νέες ρυθμίσεις δεν επηρεάζουν τις αγορές και τις αποστολές αγαθών που πραγματοποιούνται εντός της Ελλάδας ή μεταξύ κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πώς υποδέχεται η αγορά το νέο ευρωπαϊκό μέτρο

Στο μεταξύ, θετικά αποτιμά η αγορά το νέο μέτρο της ΕΕ το οποίο προβλέπει την επιβολή προσωρινού τελωνειακού τέλους 3 ευρώ ανά κατηγορία προϊόντος για αποστολές αξίας έως 150 ευρώ. Ωστόσο τονίζει ότι δεν μπορεί να θεραπεύσει σε μόνιμη βάση το όλο ζήτημα.

Χαρακτηριστικά, ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς με ανακοίνωσή του χαιρετίζει την εφαρμογή, από την 1η Ιουλίου 2026, του νέου ευρωπαϊκού καθεστώτος για τις εισαγωγές μικροδεμάτων από τρίτες χώρες.

Πρόκειται, όπως σημειώνει, ¨”για μία θετική εξέλιξη, καθώς αποτελεί την πρώτη ουσιαστική ευρωπαϊκή παρέμβαση απέναντι στη ραγδαία αύξηση των εισαγωγών μέσω διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών. Είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αποτέλεσμα και των διαχρονικών παρεμβάσεων των ευρωπαϊκών και ελληνικών εμπορικών φορέων. Ωστόσο, το μέτρο από μόνο του δεν αρκεί για να αποκαταστήσει τον θεμιτό ανταγωνισμό μεταξύ των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και των πλατφορμών ηλεκτρονικού εμπορίου που αποστέλλουν προϊόντα από τρίτες χώρες.”

Στρεβλώσεις στην αγορά

Με βάση τον ΕΣΠ, “το 2025 εισήχθησαν στην Ευρωπαϊκή Ένωση περίπου 5,8 δισεκατομμύρια μικροδέματα, εκ των οποίων πάνω από το 90% προερχόταν από την Κίνα. Η έκρηξη αυτή του διασυνοριακού ηλεκτρονικού εμπορίου έχει δημιουργήσει σοβαρές στρεβλώσεις στην αγορά, ασκώντας έντονες πιέσεις στις ελληνικές και ευρωπαϊκές μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Παράλληλα, σύμφωνα με τις μέχρι σήμερα ευρωπαϊκές διευκρινίσεις, το νέο τέλος δεν θα εισπράττεται κατ’ ανάγκη από τον τελικό καταναλωτή, αλλά θα αποδίδεται μέσω του νέου καθεστώτος ευθύνης των ηλεκτρονικών πλατφορμών και των εγγεγραμμένων πωλητών στο σύστημα IOSS. Το εάν το κόστος θα απορροφηθεί από τις ίδιες τις πλατφόρμες ή θα μετακυλιστεί στις τελικές τιμές αποτελεί εμπορική επιλογή κάθε επιχείρησης.”

Στο φόντο αυτό ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς επισημαίνει, ωστόσο, ότι το σημαντικότερο πρόβλημα παραμένει άλυτο. “Εκατομμύρια προϊόντα εξακολουθούν να εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά χωρίς να διασφαλίζεται στην πράξη ότι πληρούν στον ίδιο βαθμό τις ευρωπαϊκές προδιαγραφές ασφάλειας, ποιότητας και προστασίας του καταναλωτή που υποχρεούνται να εφαρμόζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις” τονίζει και συμπληρώνει:

Καθολική συμμόρφωση

“Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη σήμανση CE, την ηλεκτρική ασφάλεια, τους περιορισμούς επικίνδυνων χημικών ουσιών, την περιβαλλοντική νομοθεσία και τη γενικότερη ασφάλεια των προϊόντων πρέπει να ελέγχεται με τον ίδιο τρόπο για κάθε προϊόν που διατίθεται στην ευρωπαϊκή αγορά, ανεξάρτητα από τη χώρα προέλευσης ή το κανάλι πώλησής του.

Δεν μπορεί να υπάρχουν δύο διαφορετικά επίπεδα ελέγχων: ένα αυστηρό για τις ελληνικές και ευρωπαϊκές επιχειρήσεις και ένα χαλαρό για προϊόντα που εισέρχονται μέσω διεθνών ηλεκτρονικών πλατφορμών. Η προστασία του καταναλωτή δεν μπορεί να αποτελεί ζήτημα διαφορετικών ταχυτήτων.

Ο ΕΣΠ θεωρεί ότι η πραγματική αλλαγή θα επέλθει με την ολοκλήρωση της συνολικής ευρωπαϊκής τελωνειακής μεταρρύθμισης το 2028, όταν θα τεθούν σε πλήρη λειτουργία η νέα Ευρωπαϊκή Τελωνειακή Αρχή (EU Customs Authority) και το EU Customs Data Hub, επιτρέποντας ενιαίους ελέγχους, αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση της υποτιμολόγησης, της απάτης και της διακίνησης μη συμμορφούμενων προϊόντων σε όλα τα κράτη-μέλη.

Ο Εμπορικός Σύλλογος Πειραιώς, τέλος,  καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προχωρήσει άμεσα στην πλήρη εφαρμογή ενιαίων κανόνων για όλα τα προϊόντα που εισέρχονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ώστε να διασφαλίζονται ίσοι όροι ανταγωνισμού για τις επιχειρήσεις,

ουσιαστική προστασία των καταναλωτών, αποτελεσματικός έλεγχος της ποιότητας και της ασφάλειας των προϊόντων, διαφάνεια και αξιοπιστία στην ενιαία ευρωπαϊκή αγορά.