Με ισχυρό αποτύπωμα… Κόλπου ο πληθωρισμός

Στις 15 Απριλίου ανακοινώνει η ΕΛΣΤΑΤ το Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, όπου αναμένεται να αποτυπωθεί το εύρος επήρειας του πολέμου στον Κόλπο. Κι αυτό την ώρα που το πετρέλαιο τύπου μπρεντ εν μέσω μια εύθραυστης εκεχειρίας κινήθηκε με τάση ανοδική αλλά κάτω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι και το αέριο στον κόμβο TTF στα 46 ευρώ ανά μεγαβατώρα, με βάση τα όσα καταγράφηκαν στις διεθνείς αγορές το βράδυ της Δευτέρας του Πάσχα.

Ήδη, πάντως, τα μηνύματα είναι ηχηρά. Συγκεκριμένα η τιμή του πετρελαίου κίνησης έχει αυξηθεί πάνω από 50 λεπτά το λίτρο από την αρχή του πολέμου. Αυτό έχει αποτύπωμα στο μεταφορικό κόστος που έχουν οι επιχειρήσεις για την διανομή των προϊόντων τους και άρα επιβαρύνει συνολικά τις τιμές . Κι αυτό παρά και την καθολική επιδότηση στην αντλία κατά 20 λεπτά,

Η ΤτΕ

Παράλληλα, η Έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2026 προβλέπει αύξηση του πληθωρισμού στο 3,1% (από 2,9% το 2025) Ουσιαστικά, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και ο αντίκτυπός τους στην οικονομία οδήγησαν σε αναθεώρηση των εκτιμήσεων.

Η Eurostat

Επίσης, με βάση την προκαταρκτική εκτίμηση της Eurostat ο πληθωρισμός θα αυξηθεί στο 3,3% τον Μάρτιο, από 3,1% τον Φεβρουάριο.

Παράλληλα, ο ετήσιος πληθωρισμός στην ευρωζώνη αναμένεται να διαμορφωθεί στο 2,5% τον Μάρτιο του 2026, από 1,9% τον Φεβρουάριο, σύμφωνα Εξετάζοντας τις κύριες συνιστώσες του πληθωρισμού στην ευρωζώνη, η ενέργεια αναμένεται να έχει τον υψηλότερο ετήσιο ρυθμό τον Μάρτιο (4,9%, σε σύγκριση με -3,1% τον Φεβρουάριο), ακολουθούμενη από τις υπηρεσίες (3,2%, σε σύγκριση με 3,4% τον Φεβρουάριο), τα τρόφιμα, το αλκοόλ και τον καπνό (2,4%, σε σύγκριση με 2,5% τον Φεβρουάριο) και τα μη ενεργειακά βιομηχανικά αγαθά (0,5%, σε σύγκριση με 0,7% τον Φεβρουάριο).

Τον Μάρτιο, δε, τα υψηλότερα επίπεδα πληθωρισμού στην ευρωζώνη κατέγραψαν η Κροατία (4,7%) και η Λιθουανία (4,5%). Τον ίδιο μήνα, τα χαμηλότερα επίπεδα σημειώθηκαν στην Ιταλία και στην Κύπρο (1,5%).

H οικοδομή

Την ίδια ώρα περαιτέρω αύξηση, της τάξης του 2,5%, σημειώθηκε στις τιμές των οικοδομικών υλικών συνολικά τον Φεβρουάριο εφέτος, καθώς καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε όλες ανεξαιρέτως τις επιμέρους κατηγορίες.

Η βιομηχανία

Πάντως, μείωση 3,2% σημείωσε ο γενικός δείκτης τιμών εισαγωγών στη βιομηχανία τον Φεβρουάριο εφέτος σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Φεβρουαρίου 2025, έναντι μείωσης 0,5% που σημειώθηκε κατά τη σύγκριση των αντίστοιχων δεικτών το 2025 με το 2024.

O Φεβρουάριος

Υπενθυμίζεται ότι τον Φεβρουάριο εφέτος ο ρυθμός ανόδου του πληθωρισμού αυξήθηκε 2,7% από 2,5% τον Ιανουάριο και έναντι επίσης 2,5% τον Φεβρουάριο 2025. Με τις ανατιμήσεις στα είδη διατροφής να παραμένουν μεγάλο πρόβλημα, δεδομένου ότι ο συγκεκριμένος δείκτης αυξήθηκε 5,2%.

Οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις στα τρόφιμα και είδη διατροφής καταγράφηκαν, μεταξύ άλλων, σε: Μοσχάρι (25,6%), σοκολάτες (16,7%), καφέ (15%), φρούτα (13,5%), αρνί και κατσίκι (12,1%), μαργαρίνη (9,2%), λαχανικά (7,2%), πουλερικά (6,5%), ψάρια (5,4%), παρασκευάσματα με βάση το κρέας (4,5%) και γαλακτοκομικά και αβγά (3,2%). Στον αντίποδα, υπήρξαν μειώσεις τιμών, μεταξύ άλλων, σε: Ελαιόλαδο (27,4%), άλλα βρώσιμα έλαια (11,9%) και ζυμαρικά (5,2%).

Παράλληλα, ανατιμήσεις σημειώθηκαν, μεταξύ άλλων, σε: Ένδυση και υπόδηση (10,1%), ενοίκια κατοικιών (8,2%), ηλεκτρισμό (3%), μεταφορά επιβατών με αεροπλάνο (10,9%), καινούργια αυτοκίνητα (2,9%), πακέτο διακοπών (7,1%), εστιατόρια- ζαχαροπλαστεία (6,8%) και ασφάλιστρα υγείας (7%). Στον αντίποδα, ξεχωρίζουν οι μειώσεις τιμών σε φυσικό αέριο (19,3%), πετρέλαιο θέρμανσης (7,7%) και εξοπλισμό ενημέρωσης και επικοινωνίας (6%).

Ενώ, μήνα προς μήνα καταγράφηκαν ανατιμήσεις, μεταξύ άλλων, σε: μοσχάρι (1,3%), αρνί και κατσίκι (1,6%), φρούτα (2,2%), λαχανικά (3,1%), ενοίκια κατοικιών (0,4%), ύδρευση (2%), ηλεκτρισμό (1,1%), φυσικό αέριο (14,8%), πετρέλαιο θέρμανσης (2,8%), καύσιμα και λιπαντικά (1,2%) και ξενοδοχεία (8,6%).

Το καμπανάκι της ΤτΕ

«Παρότι οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας παραμένουν ευνοϊκές, η πρόσφατη έξαρση της γεωπολιτικής αβεβαιότητας εκτιμάται ότι θα μετριάσει τη δυναμική της ανάπτυξης το 2026 κυρίως εξαιτίας των υψηλότερων διεθνών τιμών της ενέργειας, που αναμένεται να αυξήσουν τον πληθωρισμό και να κάμψουν μερικώς το διαθέσιμο εισόδημα και την κατανάλωση», δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας.

Με βάση την Έκθεση, η πορεία αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού αναμένεται να ανακοπεί το 2026 λόγω της αναζωπύρωσης των εξωγενών πιέσεων κόστους στις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τον γενικό δείκτη να επιταχύνεται και να παραμένει σε επίπεδα υψηλότερα από τα αντίστοιχα της ευρωζώνης.

Συγκεκριμένα, ο πληθωρισμός βάσει του ΕνΔΤΚ εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,1% (από 2,9% το 2025), αντανακλώντας κυρίως την εκ νέου ενίσχυση των πιέσεων στις τιμές της ενέργειας και των ειδών διατροφής. Αντίθετα, ο πυρήνας του πληθωρισμού προβλέπεται να συνεχίσει την αποκλιμάκωσή του, υποχωρώντας στο 3% (από 3,6% το 2025), ως αποτέλεσμα της σταδιακής επιβράδυνσης του πληθωρισμού των υπηρεσιών, ο οποίος είχε παραμείνει επίμονα υψηλός τα προηγούμενα έτη.

Ωστόσο, οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι συνεχιζόμενες πιέσεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας αναμένεται να ωθήσουν ξανά προς τα άνω την ενεργειακή συνιστώσα και να οδηγήσουν σε ταχύτερη αύξηση των τιμών στα είδη διατροφής, περιορίζοντας την επίδραση της αποκλιμάκωσης του πυρήνα στον γενικό πληθωρισμό.

Άνοδος επιτοκίων

Με βάση την ‘Εκθεση, οι προοπτικές για τη νομισματική πολιτική της ΕΚΤ το 2026 χαρακτηρίζονται από αυξημένη αβεβαιότητα και ανάγκη διατήρησης σημαντικού βαθμού ευελιξίας, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις και οι διακυμάνσεις στις τιμές της ενέργειας καθιστούν λιγότερο προβλέψιμη την πορεία του πληθωρισμού και της ανάπτυξης. Η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής δεν μπορεί πλέον να προεξοφληθεί από τις αγορές με την ίδια βεβαιότητα όπως πριν από την πρόσφατη κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων στη Μέση Ανατολή, δεδομένου ότι η άνοδος των τιμών της ενέργειας θα αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ ταυτόχρονα θα επηρεάσει δυσμενώς την οικονομική δραστηριότητα.

Παράλληλα, οι πρόσφατες εξελίξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας έχουν οδηγήσει σε αναθεώρηση των προσδοκιών των χρηματοπιστωτικών αγορών σχετικά με τη μελλοντική πορεία της νομισματικής πολιτικής στην ευρωζώνη. Ειδικότερα, οι αγορές αποτιμούν πλέον αυξημένη πιθανότητα ανόδου των βασικών επιτοκίων εντός του 2026, αντανακλώντας τον κίνδυνο εντονότερων και πιο επίμονων πληθωριστικών πιέσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ενισχύεται το ενδεχόμενο αυστηροποίησης της νομισματικής πολιτικής, ιδίως εφόσον οι ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας αποδειχθούν πιο επίμονες και αρχίσουν να επηρεάζουν τις μεσοπρόθεσμες πληθωριστικές προσδοκίες και τις μισθολογικές εξελίξεις.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον αυξημένης αβεβαιότητας, η ενιαία νομισματική πολιτική αναμένεται να εξακολουθήσει να ασκείται με βάση τα διαθέσιμα οικονομικά στοιχεία και την αξιολόγηση των εξελίξεων σε κάθε συνεδρίαση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, διατηρώντας υψηλό βαθμό ευελιξίας. Η ένταση και η διάρκεια των γεωπολιτικών εξελίξεων θα επηρεάσουν την πορεία του πληθωρισμού σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα και, κατά συνέπεια, τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου σχετικά με το ύψος των επιτοκίων πολιτικής.

Στοχευμένα μέτρα

Με βάση την Έκθεση, η δημοσιονομική πολιτική αναμένεται να διατηρήσει επεκτατικό προσανατολισμό το 2026, αξιοποιώντας τον πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο που δημιουργήθηκε από την υπεραπόδοση των τελευταίων δύο ετών έναντι των στόχων του ΜΔΣ. Η συστηματική καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και της εισφοροδιαφυγής την τελευταία περίοδο, καθώς και η συγκράτηση των δαπανών συνέβαλαν στη δημιουργία διατηρήσιμου δημοσιονομικού χώρου εντός των νέων δημοσιονομικών κανόνων.

Η διαρθρωτική αυτή βελτίωση των δημόσιων οικονομικών διεύρυνε τα περιθώρια για στοχευμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, χωρίς να διακυβεύεται η δημοσιονομική σταθερότητα, ενισχύοντας παράλληλα την αξιοπιστία και την αποτελεσματικότητα της οικονομικής πολιτικής. Σε αυτό το πλαίσιο, υιοθετήθηκαν μόνιμα επεκτατικά μέτρα από το 2026, με έμφαση στη μείωση του φορολογικού βάρους για τα μεσαία εισοδήματα, τις οικογένειες με παιδιά και τους νέους εργαζομένους.

Στη δημοσιονομική επέκταση αναμένεται να συμβάλει και η αύξηση των δημόσιων επενδύσεων που χρηματοδοτούνται από ευρωπαϊκούς πόρους. Τα δημοσιονομικά μεγέθη εκτιμάται ότι θα διατηρηθούν σε υγιή επίπεδα και το 2026.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος και με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία και τα μέτρα πολιτικής που έχουν εξαγγελθεί, το πρωτογενές πλεόνασμα της γενικής κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί σε 3,2% του ΑΕΠ, ενώ το συνολικό δημοσιονομικό αποτέλεσμα αναμένεται να παραμείνει οριακά πλεονασματικό (0,2% του ΑΕΠ), υπερκαλύπτοντας το όριο του ελλείμματος 3% του ΑΕΠ που θέτει το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Κλιμάκωση κινδύνων

Με βάση την Έκθεση, οι πληθωριστικές πιέσεις ενδέχεται να αποδειχθούν πιο επίμονες, λόγω τόσο άμεσων όσο και δευτερογενών επιδράσεων από την πλευρά του κόστους.

Πιο συγκεκριμένα, η αύξηση των τιμών των πρώτων υλών, της ενέργειας και των μεταφορών μετακυλίεται σταδιακά στο σύνολο των τιμών, ενώ οι δευτερογενείς επιδράσεις μέσω μισθολογικών πιέσεων ενδέχεται να ενισχύσουν το μοναδιαίο κόστος εργασίας.

Η δυναμική αυτή αυξάνει τον κίνδυνο διατήρησης του πληθωρισμού σε υψηλότερα επίπεδα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, με αρνητικές συνέπειες τόσο για το πραγματικό εισόδημα των νοικοκυριών όσο και για την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

• Η αναμενόμενη άνοδος των τιμών περιορίζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών και επηρεάζει δυσμενώς το κλίμα εμπιστοσύνης, οδηγώντας σε συγκράτηση της κατανάλωσης.
• Ταυτόχρονα, πιθανή αύξηση του κόστους χρηματοδότησης λόγω επιδείνωσης των χρηματοπιστωτικών συνθηκών και η αβεβαιότητα για τις μελλοντικές συνθήκες περιορίζουν την επενδυτική δραστηριότητα.
• Στον εξωτερικό τομέα, η παράταση των πολεμικών συγκρούσεων, η ενδεχόμενη επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας και η αύξηση των εμπορικών περιορισμών επηρεάζουν αρνητικά τις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών, ιδίως σε μια οικονομία με υψηλή συγκέντρωση σε λίγους τομείς.

Ειδικότερα, οι τουριστικές εισπράξεις και οι λοιπές εξαγωγές υπηρεσιών παραμένουν ευάλωτες σε γεωπολιτικούς και εξωγενείς κλυδωνισμούς. Η αυξημένη αβεβαιότητα στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά τις τουριστικές ροές, ιδιαίτερα από αγορές εκτός ΕΕ και υψηλής δαπάνης, ενώ πιθανές διαταραχές στις μεταφορές και στο διεθνές εμπόριο ενδέχεται να πλήξουν τις θαλάσσιες μεταφορές.

Παράλληλα, οι εισαγωγές καυσίμων παραμένουν εκτεθειμένες σε διακυμάνσεις των διεθνών τιμών και σε γεωπολιτικές εξελίξεις που επηρεάζουν το εμπόριο καυσίμων. Δεδομένης της υψηλής συγκέντρωσης των εξαγωγών σε περιορισμένο αριθμό τομέων, τυχόν δυσμενείς εξελίξεις σε αυτούς έχουν δυσανάλογα μεγάλη αρνητική επίδραση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.

• Επιπλέον, η αύξηση του κόστους παραγωγής, σε συνδυασμό με πιθανές διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες, επιβαρύνει τη λειτουργία των επιχειρήσεων και περιορίζει την παραγωγική δραστηριότητα. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η επιβράδυνση της οικονομικής δραστηριότητας συνδυαστικά με την επιμονή του πληθωρισμού αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης στασιμοπληθωριστικών πιέσεων, εφόσον η πολεμική σύρραξη στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής κλιμακωθεί, επεκταθεί γεωγραφικά και παραταθεί χρονικά, τονίζεται στην Έκθεση.

Ο προϋπολογισμός

Στο μεταξύ σε αναθεώρηση των μακροοικονομικών προβλέψεων για το 2026 αναμένεται να προχωρήσει το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, σύμφωνα με ασφαλείς πηγές.

Με τα τελευταία δεδομένα που έχουν προκύψει μετά την έναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή, ο ρυθμός ανάπτυξης που θα ανακοινωθεί για εφέτος στη χώρα μας εκτιμάται πλέον ότι θα διαμορφωθεί περί το 2% (από 2,2% το 2025) έναντι πρόβλεψης για 2,4% ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ που είχε τεθεί στον Προϋπολογισμό, ενώ ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί ενδεχομένως στο 3% (από 2,6% το 2025), αντί να υποχωρήσει στο 2,2% όπως προέβλεπε το βασικό σενάριο.

Η αναθεώρηση αυτή θα αποτυπωθεί επίσημα στις 30 Απριλίου, με την κατάθεση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή της ετήσιας έκθεσης προόδου αναφορικά με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Δημοσιονομικού-Διαρθρωτικού Σχεδίου 2026-2029. Το θέμα εξετάζεται από τα τέλη Μαρτίου ήδη σε αλλεπάλληλες συσκέψεις του οικονομικό επιτελείο με στελέχη της Κομισιόν, οι οποίες αναμένεται να συνεχιστούν και μετά το Πάσχα.