Τράπεζες: Η απόφαση της ΕΚΤ την Πέμπτη κρίνει δάνεια, δόσεις και χρηματοδότηση επιχειρήσεων

Στραμμένα στην συνεδρίαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας μεθαύριο Πέμπτη, έχουν τα βλέμματα νοικοκυριά, επιχειρήσεις και τράπεζες, καθώς η απόφαση που αναμένεται να ληφθεί θεωρείται καθοριστική για την πορεία των επιτοκίων και του κόστους δανεισμού τους επόμενους μήνες.

Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η άνοδος των τιμών της ενέργειας και η νέα επιτάχυνση του πληθωρισμού έχουν αλλάξει το κλίμα που επικρατούσε μέχρι πρόσφατα στις αγορές. Εκεί όπου οι περισσότεροι αναλυτές προέβλεπαν σταδιακή αποκλιμάκωση των επιτοκίων, πλέον επανέρχεται το σενάριο διατήρησής τους σε υψηλά επίπεδα ή ακόμη και νέων αυξήσεων μέσα στο 2026.

Ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη κινείται πλέον στο 3,2%, ενώ στην Ελλάδα διαμορφώθηκε στο 5%, επίπεδα που προβληματίζουν έντονα τους κεντρικούς τραπεζίτες. Η ανησυχία είναι ότι η γεωπολιτική κρίση θα περάσει στις τιμές των καυσίμων, των μεταφορών και των πρώτων υλών, δημιουργώντας νέο κύμα ανατιμήσεων.

Το euribor ξαναπαίρνει την ανηφόρα

Το πρώτο μήνυμα έχει ήδη δοθεί από τις αγορές χρήματος. Το euribor τριμήνου, που αποτελεί τη βάση για τη μεγάλη πλειονότητα των στεγαστικών και επιχειρηματικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο, έχει επιστρέψει στην περιοχή του 2,3%.

Η εξέλιξη αυτή αντανακλά τις αυξημένες προσδοκίες ότι τα επιτόκια μπορεί να παραμείνουν υψηλά για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα ή ακόμη και να αυξηθούν περαιτέρω.

Αν οι επιπτώσεις του πολέμου περάσουν στις τιμές της ενέργειας, των μεταφορών και των πρώτων υλών, τότε ο πληθωρισμός θα δεχθεί νέα ώθηση, αναγκάζοντας την ΕΚΤ να διατηρήσει σκληρή νομισματική πολιτική.

Ακριβότερα τα επιχειρηματικά δάνεια

Οι πρώτοι που επηρεάζονται είναι οι επιχειρηματίες. Σχεδόν όλα τα επιχειρηματικά δάνεια στην Ελλάδα είναι συνδεδεμένα με κυμαινόμενο επιτόκιο και ακολουθούν τις μεταβολές του euribor.

Με το συνολικό υπόλοιπο των επιχειρηματικών δανείων να προσεγγίζει τα 92 δισ. ευρώ, ακόμη και μια μικρή αύξηση κατά 0,25% συνεπάγεται επιπλέον τόκους περίπου 230 εκατ. ευρώ ετησίως για τις ελληνικές επιχειρήσεις.

Σε πρακτικό επίπεδο, μια επιχείρηση με δάνειο 1 εκατ. ευρώ θα πληρώσει περίπου 2.500 ευρώ περισσότερους τόκους τον χρόνο.

Το ποσό μπορεί να φαίνεται μικρό, όμως έρχεται να προστεθεί σε μια περίοδο όπου οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν ήδη αυξημένο ενεργειακό κόστος, υψηλότερους μισθούς, ασφαλιστικές εισφορές και αβεβαιότητα για την πορεία της κατανάλωσης.

Τι σημαίνει για τα στεγαστικά δάνεια

Για τα νοικοκυριά οι επιπτώσεις θεωρούνται πιο περιορισμένες, χωρίς όμως να είναι αμελητέες.

Σε ένα στεγαστικό δάνειο ύψους 100.000 ευρώ με υπόλοιπη διάρκεια 20 ετών, αύξηση του επιτοκίου από 4% σε 4,25% μεταφράζεται σε επιβάρυνση περίπου 13 ευρώ τον μήνα ή 156 ευρώ τον χρόνο.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η πραγματική επιβάρυνση εξαρτάται από το υπόλοιπο του δανείου και τα χρόνια που απομένουν μέχρι την αποπληρωμή του.

Όσοι βρίσκονται κοντά στην εξόφληση του στεγαστικού τους επηρεάζονται λιγότερο, καθώς έχουν ήδη πληρώσει το μεγαλύτερο μέρος των τόκων και πλέον αποπληρώνουν κυρίως κεφάλαιο.

Κερδισμένες οι τράπεζες

Αντίθετα, οι τράπεζες είναι από τους βασικούς ωφελημένους μιας νέας ανόδου των επιτοκίων.

Οι διοικήσεις των συστημικών τραπεζών υπολογίζουν ότι κάθε αύξηση του euribor κατά 25 μονάδες βάσης ενισχύει σημαντικά τα έσοδά τους από τόκους.

Συγκεκριμένα:

• Η Alpha Bank εκτιμά όφελος περίπου 20 εκατ. ευρώ ετησίως.
• Η Eurobank περίπου 35 εκατ. ευρώ.
• Η Εθνική Τράπεζα περίπου 40 εκατ. ευρώ.
• Η Τράπεζα Πειραιώς περίπου 40 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, τα καθαρά έσοδα από τόκους των τεσσάρων μεγάλων τραπεζών θα μπορούσαν να αυξηθούν κατά περίπου 135 εκατ. ευρώ ετησίως από μια μόνο αύξηση 0,25%.

Οι επόμενοι μήνες θα κρίνουν πολλά

Οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας τους επόμενους μήνες θα καθορίσουν σε μεγάλο βαθμό το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Εάν ο πληθωρισμός συνεχίσει να κινείται ανοδικά εξαιτίας των γεωπολιτικών εξελίξεων, τα επιτόκια ενδέχεται να παραμείνουν υψηλά για μεγαλύτερο διάστημα. Αυτό σημαίνει ακριβότερα δάνεια, αυξημένες δόσεις και μεγαλύτερη επιβάρυνση για την πραγματική οικονομία.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν επηρεάζει μόνο τις διεθνείς αγορές. Επηρεάζει άμεσα και την καθημερινότητα των πολιτών, καθώς μπορεί να καθορίσει το ύψος των δόσεων, το κόστος χρηματοδότησης των επιχειρήσεων και τελικά την πορεία της οικονομίας το επόμενο διάστημα.