Τράπεζες: Νέος φόβος για τις θέσεις εργασίας από το ΑΙ

Νέο μέτωπο ανησυχίας ανοίγει για τους εργαζόμενους στις ελληνικές τράπεζες η ταχεία εξάπλωση της τεχνητής νοημοσύνης, σε έναν κλάδο που έχει ήδη υποστεί δραματική συρρίκνωση προσωπικού από την έναρξη της οικονομικής κρίσης.

Μετά από μια δεκαπενταετία συνεχών περικοπών προσωπικού, λουκέτων σε καταστήματα και προγραμμάτων εθελουσίας εξόδου, οι εργαζόμενοι στις τράπεζες βλέπουν τώρα να εμφανίζεται μια νέα μεγάλη απειλή.

Οι ελληνικές τράπεζες επενδύουν όλο και περισσότερο σε ψηφιακά συστήματα, αυτοματοποιημένες υπηρεσίες και εφαρμογές AI, οι οποίες μπορούν να εκτελούν εργασίες που μέχρι σήμερα γίνονταν από υπαλλήλους. Το γεγονός αυτό προκαλεί έντονη ανησυχία στην ΟΤΟΕ, η οποία για πρώτη φορά στην Ελλάδα ανοίγει δημόσια τη συζήτηση για τον κίνδυνο απώλειας θέσεων εργασίας λόγω της τεχνητής νοημοσύνης.

Τα στοιχεία δείχνουν το μέγεθος των αλλαγών που έχει ήδη περάσει ο τραπεζικός κλάδος. Το 2009 οι εργαζόμενοι στις ελληνικές τράπεζες ξεπερνούσαν τους 67.000. Σήμερα υπολογίζονται περίπου στους 26.000. Δηλαδή μέσα σε 17 χρόνια χάθηκαν περίπου 41.000 θέσεις εργασίας, κυρίως μέσω συγχωνεύσεων, εθελουσίων εξόδων και κλεισίματος καταστημάτων.

Η εικόνα στα τραπεζικά καταστήματα έχει αλλάξει δραματικά. Οι ουρές στα γκισέ έχουν αντικατασταθεί από εφαρμογές στο κινητό, ηλεκτρονικές συναλλαγές και αυτόματα μηχανήματα. Πλέον ακόμη και σύνθετες υπηρεσίες, όπως εγκρίσεις δανείων, αξιολογήσεις πελατών ή εξυπηρέτηση μέσω chat, αρχίζουν να περνούν σταδιακά σε συστήματα τεχνητής νοημοσύνης.

Η αφορμή

Αφορμή για την έντονη αντίδραση της ΟΤΟΕ αποτέλεσαν πρόσφατες δημόσιες τοποθετήσεις υψηλόβαθμων τραπεζικών στελεχών στο Φόρουμ των Δελφών, όπου έγινε αναφορά στις μεγάλες αλλαγές που μπορεί να φέρει το AI στην απασχόληση του τραπεζικού κλάδου.

Η Ομοσπονδία εξέδωσε σκληρή ανακοίνωση, επισημαίνοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως εργαλείο μείωσης προσωπικού. Όπως τονίζει, η Κλαδική Συλλογική Σύμβαση Εργασίας 2025-2027 προβλέπει ρητά ότι το AI πρέπει να λειτουργεί υποστηρικτικά προς τον εργαζόμενο και όχι ως μηχανισμός υποκατάστασης ανθρώπων.
«Η τεχνολογική εξέλιξη δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για απομείωση της απασχόλησης», αναφέρει χαρακτηριστικά η ΟΤΟΕ, στέλνοντας σαφές μήνυμα προς τις διοικήσεις των τραπεζών.

Παράλληλα, οι εργαζόμενοι εκφράζουν ανησυχία ότι τα νέα συστήματα AI θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν ακόμη και για αξιολόγηση προσωπικού ή λήψη αποφάσεων χωρίς ουσιαστική ανθρώπινη παρέμβαση. Η ΟΤΟΕ ζητά πλήρη διαφάνεια στους αλγόριθμους και ξεκαθαρίζει ότι η ανθρώπινη κρίση πρέπει να παραμείνει κυρίαρχη σε θέματα προσλήψεων, αξιολόγησης και εργασιακών σχέσεων.

Νέος κύκλος συρρίκνωσης προσωπικού

Στον τραπεζικό κλάδο πάντως αναγνωρίζουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα αλλάξει ριζικά τον τρόπο λειτουργίας των τραπεζών τα επόμενα χρόνια. Ήδη αρκετές εργασίες αυτοματοποιούνται, ενώ στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι το AI μπορεί να μειώσει λειτουργικά κόστη και να επιταχύνει τις υπηρεσίες προς τους πελάτες.

Από την άλλη πλευρά, συνδικαλιστικοί κύκλοι προειδοποιούν ότι πίσω από την «ψηφιακή μετάβαση» μπορεί να κρύβεται ένας νέος κύκλος συρρίκνωσης προσωπικού, ειδικά σε έναν κλάδο που έχει ήδη χάσει πάνω από το 60% των εργαζομένων του από την εποχή πριν από τα μνημόνια.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι η μάχη γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και τις επιπτώσεις της στην εργασία μόλις ξεκινά. Και στις τράπεζες, όπου η τεχνολογία αλλάζει με ταχύτατους ρυθμούς, η συζήτηση για το ποιος θα είναι ο ρόλος του ανθρώπου την επόμενη ημέρα αναμένεται να γίνει ακόμη πιο έντονη.