Βιολογική γεωργία: Τίτλοι τέλους στα προγράμματα ενισχύσεων μέχρι νεωτέρας

Σε σαρωτικές αλλαγές στο σύστημα ελέγχων της βιολογικής παραγωγής προχωρά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, βάζοντας προσωρινό “φρένο” στις δράσεις βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας έως ότου διαμορφωθεί νέο θεσμικό πλαίσιο.

Χθες, ο υπουργός Μαργαρίτης Σχοινάς παρουσίασε τα αποτελέσματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν το 2025 σε παραγωγούς και φορείς πιστοποίησης, στο πλαίσιο της εποπτείας της βιολογικής παραγωγής. Τα στοιχεία ανέδειξαν εκτεταμένα προβλήματα, καθώς σχεδόν μία στις δύο περιπτώσεις εντοπίστηκε σε «γκρίζα ζώνη».

Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου, ο αριθμός των βιολογικών παραγωγών υπερτριπλασιάστηκε τα τελευταία χρόνια, από 34.000 το 2020 σε 119.000 το 2024, ενώ την περίοδο 2017-2024 καταβλήθηκαν ενισχύσεις ύψους 1,265 δισ. ευρώ μέσω σχετικών δράσεων. Παράλληλα, η ζήτηση για συμμετοχή σε νέα προγράμματα εκτοξεύθηκε, ξεπερνώντας σε ορισμένες περιπτώσεις κάθε προηγούμενο. Ενδεικτικά, στη δράση βιολογικής μελισσοκομίας, με διαθέσιμο προϋπολογισμό 19 εκατ. ευρώ, κατατέθηκαν αιτήσεις συνολικού ύψους 166 εκατ. ευρώ, δηλαδή υπερκάλυψη κατά 874%.

Στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε καθολικός έλεγχος και στους 16 εγκεκριμένους φορείς πιστοποίησης, καθώς και δειγματοληπτικός έλεγχος σε 737 παραγωγούς από τον ΕΛΓΟ-ΔΗΜΗΤΡΑ και το ΥΠΑΑΤ. Τα αποτελέσματα έδειξαν υψηλά ποσοστά οικειοθελών αποχωρήσεων μετά την ανακοίνωση των ελέγχων, αλλά και σημαντικό αριθμό παραβάσεων. Συγκεκριμένα, το 35% των ελέγχων κατέγραψε ευρήματα μη συμμόρφωσης, ενώ το 20,5% των ενδιαφερομένων αποχώρησε οικειοθελώς από τη διαδικασία.

Υπό το βάρος αυτών των στοιχείων, το υπουργείο ανακοίνωσε την ακύρωση των δράσεων βιολογικής κτηνοτροφίας και μελισσοκομίας, καθώς και το πάγωμα νέων δράσεων βιολογικής παραγωγής για την προγραμματική περίοδο 2021-2027. Παράλληλα, δρομολογείται αναδιάρθρωση του θεσμικού πλαισίου και δημιουργία νέου μηχανισμού ελέγχων, βάσει των προτάσεων της ειδικής Task Force. Ωστόσο η οριζόντια παύση των προγραμμάτων οδηγεί τους τίμους παραγωγούς σε πλήρες αδιέξοδο.

Επιπλέον, αποφασίστηκε η αναστολή εγκρίσεων νέων φορέων πιστοποίησης έως ότου ολοκληρωθούν οι μεταρρυθμίσεις. Το ΥΠΑΑΤ έχει ήδη κοινοποιήσει τα μέτρα και στη Γενική Διεύθυνση Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

«Θα βάλουμε τάξη στη βιολογική παραγωγή, ώστε να προστατεύσουμε τους έντιμους παραγωγούς και τους καταναλωτές. Οι εποχές των “μαϊμού” βιολογικών τελείωσαν», δήλωσε ο κ. Σχοινάς, επισημαίνοντας ότι στρατηγικός στόχος παραμένει η επίτευξη ποσοστού 25% βιολογικής παραγωγής έως το 2030.