SYSTEMA 2026: Η ελληνική δημιουργία σε διεθνή τροχιά μέσα από 3 κορυφαίους θεσμούς

Τρεις από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς θεσμούς της Ελλάδας — το Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, το Εθνικό Θέατρο και το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας — ενώνουν τις δυνάμεις τους και εγκαινιάζουν το SYSTEMA — For the Greek Performing Arts, μια πολυδιάστατη πλατφόρμα για το σύγχρονο ελληνικό πολιτιστικό οικοσύστημα με στόχο τη διάχυση της ελληνικής δημιουργίας σε διεθνές επίπεδο.

Γιατί SYSTEMA;

Το όνομα systema από το αρχαιοελληνικό σύστημα (sústēma), εκφράζει την ένωση αλληλένδετων στοιχείων σε ένα σύνολο. Πιστή στην ετυμολογία της, η πρωτοβουλία λειτουργεί ως ένας ζωντανός οργανισμός: μία συμμαχία θεσμών και ανθρώπων για την υποστήριξη της δυναμικής, απρόβλεπτης ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας. Μια πλατφόρμα επικοινωνίας, επαφής και διάδοσης, ένας μηχανισμός πολιτισμικής διέγερσης και συνέχειας.

Στη συνέντευξη Τύπου του SYSTEMA — For the Greek Performing Arts, που πραγματοποιήθηκε στις 8 Ιουνίου 2026 στο Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά, οι εκπρόσωποι των τριών κορυφαίων ελληνικών πολιτιστικών θεσμών παρουσίασαν τη νέα πρωτοβουλία και το όραμά της για τη σύγχρονη ελληνική δημιουργία.

Ο Μιχαήλ Μαρμαρινός, Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Αθηνών – Επιδαύρου, τόνισε ότι το SYSTEMA λειτουργεί ως ζωντανός οργανισμός, μια συμμαχία θεσμών και ανθρώπων που στηρίζει τη δυναμική της ελληνικής καλλιτεχνικής δημιουργίας και διασφαλίζει τη συνέχεια της πολιτισμικής έκφρασης. Υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας με το ελεύθερο θέατρο της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ως καθοριστικό στοιχείο για το καλλιτεχνικό οικοσύστημα της χώρας.

Η Αργυρώ Χιώτη, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Εθνικού Θεάτρου, επισήμανε ότι η ουσιαστική συνεργασία μεταξύ των φορέων ανοίγει νέες προοπτικές για τους καλλιτέχνες και τις καλλιτέχνιδες, επιτρέποντάς τους να παρουσιάσουν τα έργα τους και να συνομιλήσουν με διεθνή δίκτυα. Το SYSTEMA φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν ζωντανό τόπο συνάντησης, διαλόγου και ανταλλαγής, ενισχύοντας την εξωστρέφεια της ελληνικής σκηνής.

Η Τζένη Αργυρίου, Καλλιτεχνική Διευθύντρια του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, μίλησε για τη σημασία της συμμετοχής της περιφέρειας στη διεθνή παρουσία του ελληνικού χορού, υπογραμμίζοντας ότι η Καλαμάτα αποτελεί ζωντανό παράδειγμα πώς μια περιφερειακή πόλη μπορεί να αναδείξει τη σύγχρονη δημιουργία σε διεθνές επίπεδο.

SYSTEMA 2026

Το SYSTEMA εκτυλίσσεται από τις 20 ως και τις 26 Ιουλίου 2026 σε μία πυκνή παρουσίαση επτά ημερών, προσφέροντας τη δυνατότητα σε εκπροσώπους των τεχνών απ’ όλο τον κόσμο, καλλιτέχνες/ιδες και το ευρύ κοινό, να παρακολουθήσουν 19 παραστάσεις θεάτρου και χορού μεγάλης και μικρής κλίμακας, σε ιστορικούς χώρους στην Αθήνα (Κτήριο Τσίλλερ, βιομηχανικό σύμπλεγμα Πειραιώς 260), την Επίδαυρο (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου & Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου) και την Καλαμάτα (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας), καθώς και σε ζωντανούς χώρους τέχνης της πρωτεύουσας.

Παράλληλα, το πρόγραμμα θα περιλαμβάνει δράσεις δικτύωσης, παρουσιάσεις έργων (pitching sessions) και επιμελημένες συναντήσεις, καλλιεργώντας εύφορο έδαφος για διάλογο και ανταλλαγή μεταξύ καλλιτεχνών/ιδων και επαγγελματιών του χώρου.

Σχεδιασμένο ως ένα δυναμικό διεθνές σημείο συνάντησης για τις παραστατικές τέχνες, το SYSTEMA προάγει ουσιαστικές επαφές με θέατρα, φεστιβάλ, δίκτυα και κοινά σε παγκόσμιο επίπεδο. Στο πλαίσιο αυτό, εντάσσει για φέτος και δυο θεατρικές παραγωγές από την ανεξάρτητη θεατρική σκηνή της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, ενώ πιστό σ’ ένα μακροχρόνιο όραμα, θα ενισχύσει σημαντικά στο μέλλον την παρουσία της ανεξάρτητης σκηνής στο πρόγραμμά του.

Κύριοι συμμετέχοντες και παραστάσεις:

Το SYSTEMA 2026 εκτυλίσσεται από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου σε Αθήνα, Επίδαυρο και Καλαμάτα, με 19 παραστάσεις θεάτρου και χορού, δράσεις δικτύωσης, pitching sessions και επιμελημένες συναντήσεις, προσφέροντας ουσιαστικές ευκαιρίες στο κοινό και στους καλλιτέχνες για διάλογο και διεθνείς επαφές.

18 – 21 Ιουλίου: Γιώργος Βουρδαμής – Νοχαβελάνδη: Ένα γουέστερν δωματίου (Θέατρο 104)
20 – 23 Ιουλίου: Μαριλένα Κατρανίδου – Η Φαλακρή Τραγουδίστρια – Συμβαίνουν κι αυτά καμιά φορά (Θέατρο Αλκμήνη)
20 – 22 Ιουλίου: Λένα Κιτσοπούλου – Βάκχες (Πειραιώς 260 – Χώρος Δ)
21 – 23 Ιουλίου: Θανάσης Κριτσάκης – Michel: Ασκήσεις θνητότητας (Σύγχρονο Θέατρο)
22 & 23 Ιουλίου: Χρήστος Θεοδωρίδης – Ιεροτελεστία (Κτήριο Τσίλλερ – Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»)
22 Ιουλίου: Ευθύμης Θέου – Θραύσματα: Ευριπίδης (Σχολείον της Αθήνας – Ειρήνη Παπά)
22 & 23 Ιουλίου: Maria Hassabi – Us (Πειραιώς 260 – Χώρος Η)
22 – 24 Ιουλίου: Ζωή Ευσταθίου – When Did Silence Get This Loud? (Πειραιώς 260 – Χώρος Ε)
22 – 24 Ιουλίου: Πάνος Μαλακτός – Brightest Heroine (Πειραιώς 260 – Χώρος Β)
22 – 24 Ιουλίου: Χριστιάνα Κοσιάρη – Τα κόλλυβα (Πειραιώς 260 – Χώρος B)
23 Ιουλίου: Μαρία Πανουργιά – Κουκλίτσα (Κτήριο Τσίλλερ – Κεντρική Σκηνή)
23 Ιουλίου: Δημήτρης Καραντζάς – Άλκηστις (Θέατρο Βράχων «Μελίνα Μερκούρη»)
24 & 25 Ιουλίου: Νίκος Καραθάνος – Ειρήνη (Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου)
24 & 25 Ιουλίου: Κορνήλιος Σελαμσής & Χάρης Φραγκούλης – 1961 (Μικρό Θέατρο Αρχαίας Επιδαύρου)
25 Ιουλίου: Κωνσταντίνος Παπανικολάου – A User’s Manual (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας / Εναλλακτική Σκηνή)
25 Ιουλίου: Αντώνης Βαής – Lunar Seaga (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας / Εναλλακτική Σκηνή)
25 Ιουλίου: GARAGE21 – Mountains (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας / Εναλλακτική Σκηνή)
26 Ιουλίου: Ίρις Καραγιάν – Ποια είναι τα σώματα της εποχής μας; (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας / Εναλλακτική Σκηνή)
26 Ιουλίου: Ιωάννα Πορτόλου / ομάδα χορού Griffón – Superstar (Μέγαρο Χορού Καλαμάτας / Εναλλακτική Σκηνή)

Επιπλέον, στο πλαίσιο του SYSTEMA προτείνεται και ένα παράλληλο πρόγραμμα, μια σειρά δράσεων, μεταξύ των οποίων: μια επιμελημένη σειρά ζωντανών μουσικών εμφανίσεων μετά τα μεσάνυχτα εν είδει εορτής με τίτλο AΦTER, καθώς και δύο ξεχωριστές εμπειρίες σε Επίδαυρο και Καλαμάτα.

α) Αφηγηματική Αρχαιολογία: Το σώμα και το μυστήριο της ίασης, στον Αρχαιολογικό Χώρο της Αρχαίας Επιδαύρου, από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και

β) Παράσταση λήξης του Διεθνούς Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, Τόσαις φοραίς τόσο κοντά να είμαι, του Γιώργου Κουμεντάκη από το Μπαλέτο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.

Από το grape και το Showcase στο SYSTEMA

Το SYSTEMA χτίζεται πάνω στα ισχυρά διεθνή θεμέλια του grape — Greek Agora of Performance (2023–2025) από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και του Showcase από το Εθνικό Θέατρο (2023–2025)· πρωτοβουλίες που έχουν υποδεχτεί μέχρι σήμερα περισσότερους από 250 καλλιτεχνικούς/ές διευθυντές/ριες, επιμελητές/ριες και δημοσιογράφους από κορυφαίους πολιτιστικούς οργανισμούς και Μέσα Ενημέρωσης από 40 τουλάχιστον χώρες, με έναν μεγάλο αριθμό παραστάσεών τους να έχουν ταξιδέψει μέχρι στιγμής σε περισσότερες από 70 σκηνές στην Ευρώπη, την Ασία, τις ΗΠΑ και τον Καναδά.
Μέσα από τη στρατηγική σύμπραξη των δύο οργανισμών και με το Διεθνές Φεστιβάλ Χορού Καλαμάτας, ένα θεσμό—αναφορά για τον σύγχρονο χορό στην Ελλάδα, το SYSTEMA συνιστά μια έμπρακτη χειρονομία συνεργατικού ήθους, μια κομβική κίνηση πολιτιστικής πολιτικής με στόχο την —εκτός συνόρων— αντήχηση των ελληνικών παραστατικών τεχνών.
Το SYSTEMA υλοποιείται με αποκλειστική χορηγία της Mastercard – Εθνική Τράπεζα.

Η υποστήριξή τους στο SYSTEMA, την κοινή πρωτοβουλία των τριων θεσμών, καθιστά δυνατή τη δημιουργία μιας πλατφόρμας διεθνούς εμβέλειας, που θα συμβάλει στην ενίσχυση του πολιτιστικού αποτυπώματος της χώρας σε παγκόσμιο επίπεδο. Η στήριξή τους αρχικά στο πλαίσιο του grape – από το 2023 με την αποκλειστική υποστήριξη της Mastercard, και από το 2024 έως το 2025 με την Εθνική Τράπεζα ως συν-αποκλειστικό χορηγό – και εφεξής μέσω του SYSTEMA αντανακλά μια συνεπή επένδυση στην εξωστρέφεια της σύγχρονης ελληνικής δημιουργίας.

Η στήριξη της Mastercard και της Εθνικής Τράπεζας αφορά στη δημιουργία του Ταμείου Εξωστρέφειας, μιας νέας πηγής ενίσχυσης διεθνών μετακλήσεων παραστάσεων του SYSTEMA καθώς και στη διοργάνωση των Βραβείων Κοινού, μιας δράσης που αναδεικνύει τις αγαπημένες παραστάσεις των θεατών. Ταυτόχρονα δίνεται η δυνατότητα φιλοξενίας σε περισσότερους από 80 εκπροσώπους διεθνών φεστιβάλ και θεάτρων οι οποίοι επισκέπτονται την Ελλάδα για να παρακολουθήσουν τις παραστάσεις του SYSTEMA στην Αθήνα, την Επίδαυρο και την Καλαμάτα, με σκοπό την επιλογή και τη μετέπειτα διαδρομή των έργων αυτών στο εξωτερικό. Τα έξοδα παραγωγής και παρουσίασης των παραστάσεων καλύπτονται από τον καλλιτεχνικό προϋπολογισμό του εκάστοτε φορέα, στο πλαίσιο της επιχορήγησής του από το Υπουργείο Πολιτισμού.

Βραβεία Kοινού Εθνικής Τράπεζας – Mastercard

Στο πλαίσιο του SYSTEMA, πρόκειται να λάβουν χώρα τα Βραβεία Κοινού Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, με στόχο την ανάδειξη των αγαπημένων παραστάσεων των θεατών. Το κοινό θα έχει τη δυνατότητα να συμμετάσχει ενεργά ψηφίζοντας τις παραστάσεις που το συγκίνησαν, το ενέπνευσαν ή το προβλημάτισαν, μετατρέποντας την ψηφοφορία σε εργαλείο αναστοχασμού και προσωπικής σύνδεσης με την τέχνη. Οι βραβευθέντες/είσες καλλιτέχνες/ιδες θα έχουν τη δυνατότητα συμμετοχής σε διεθνή προγράμματα δικτύωσης, εκπαίδευσης και καλλιτεχνικής φιλοξενίας, σεμινάρια επιμόρφωσης, επαγγελματικής εξέλιξης κ.ά.

Ταμείο στήριξης διεθνών περιοδειών Εθνικής Τράπεζας – Mastercard

Παράλληλα, δημιουργείται το Ταμείο Εξωστρέφειας Εθνικής Τράπεζας—Mastercard, το οποίο απευθύνεται σε όλους/ες ανεξαιρέτως τους/τις συμμετέχοντες/ουσες καλλιτέχνες/ιδες του SYSTEMA και ανεξαρτήτως του αποτελέσματος που θα φέρει η ψηφοφορία του κοινού— ως μια πηγή στήριξης για τις διεθνείς μετακλήσεις των παραστάσεων της πλατφόρμας.