Πέθανε ο Πίτερ Μαξ, ο καλλιτέχνης των χίπηδων που σημάδεψε τα ’60s

Ο ποπ καλλιτέχνης Πίτερ Μαξ, τα ονειρικά και έντονα χρωματισμένα έργα του οποίου αποτέλεσαν το καλλιτεχνικό φόντο του αμερικανικού κινήματος των χίπι τη δεκαετία του 1960 και τον ανέδειξαν σε πανίσχυρο όνομα της εμπορικής τέχνης, πέθανε τη Δευτέρα σε ηλικία 88 ετών, έπειτα από μακρά ασθένεια, ανακοίνωσε την Τετάρτη εκπρόσωπος της οικογένειάς του.

Τα έργα του Μαξ –που συχνά ήταν επηρεασμένα από την αγάπη του για την αστρονομία– βρίσκονταν παντού στις δεκαετίες του ’60 και του ’70 και έγιναν σχεδόν τόσο αναπόσπαστο κομμάτι της νεανικής κουλτούρας της εποχής όσο το σεξ, τα ναρκωτικά και το rock ’n’ roll.

Έμοιαζαν με καλλιτεχνικές απεικονίσεις ενός “τριπαρίσματος” υπό την επήρεια LSD και, στη γλώσσα της εποχής, ήταν πραγματικά «groovy».

Τα χρώματα ήταν έντονα και οι εικόνες σουρεαλιστικές: κοσμικά τοπία και εκρήξεις αστεριών, περιστέρια και αιωρούμενα σύμβολα ειρήνης, καλειδοσκοπικές πεταλούδες, αφράτα σύννεφα και άλλες εικόνες της κουλτούρας του «flower power».

Ροκ σταρ όπως οι Beatles, ο Τζίμι Χέντριξ και ο Μικ Τζάγκερ ήταν μεταξύ των προσώπων που φιλοτέχνησε ο Μαξ, αλλά και φίλοι του.

Ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Ρόναλντ Ρίγκαν ήταν θαυμαστής του και ο Μαξ δώρισε έναν πίνακα με το Άγαλμα της Ελευθερίας στη Βιβλιοθήκη Ρόναλντ Ρίγκαν.

«Οι διακοσμητικές αφίσες του δείχνουν ότι ο Μαξ είναι ένας οραματιστής, γοητευμένος από τον χρόνο, το διάστημα και την εξέλιξη», έγραφε κριτική του Village Voice το 1967. «Ένας ψυχεδελικός ορίζοντας προφητεύει την ημέρα που οι ουρανοξύστες μπορεί να γίνουν ναοί, όταν το Rainbow Room του Rockefeller Center θα μπορούσε να χρησιμοποιείται για διαλογισμό».

Ο Μαξ πέθανε σε νοσοκομείο στο Μανχάταν. Αφήνει πίσω του την κόρη του Λίμπρα και τον γιο του Άνταμ.

«Ο πατέρας μου ήταν ο καλύτερός μου φίλος», ανέφερε η κόρη του σε ανακοίνωσή της. «Νιώθω απίστευτα ευλογημένη που αγαπήθηκα τόσο βαθιά και που είχα την τύχη να είμαι κόρη του.

Ελπίζω ότι, παράλληλα με την αξιοσημείωτη καλλιτεχνική του κληρονομιά, οι άνθρωποι θα θυμούνται την καλοσύνη του, την πραότητά του και το πόσο πραγματικά αγαπούσε να φέρνει χαρά στον κόσμο», πρόσθεσε.

Μια «εκρηκτική» εμπορική επιτυχία

Στο απόγειο της καριέρας του, ο Μαξ συνδύαζε την τέχνη και το εμπόριο με την ίδια ευκολία με την οποία συνδύαζε τα χρώματα στους καμβάδες του.

Παραχώρησε άδειες χρήσης των έργων του για περίπου 70 διαφορετικά προϊόντα και οι δημιουργίες του βρέθηκαν σε αεροπλάνα, κρουαζιερόπλοια, σεντόνια, γυαλιά, γυναικεία μαγιό, σκακιέρες και πολλά ακόμη.

«Μια τέτοια έκρηξη ήταν μνημειώδης», είχε δηλώσει ο Μαξ στο Reuters το 2007. «Δεν θα μπορούσα ποτέ να έχω πετύχει μια τέτοια έκρηξη απλώς μένοντας σε γκαλερί».

Σε όσους τον κατηγορούσαν ότι είχε «ξεπουληθεί», ο Μαξ απαντούσε πως απλώς έβρισκε τρόπους να διοχετεύσει το καλλιτεχνικό του πάθος.

Είχε πει στους New York Times ότι, αν ο Ματίς και ο Πικάσο βρίσκονταν ακόμη στη ζωή, πιθανότατα και εκείνοι θα προσπαθούσαν να μπουν δυναμικά στην αγορά.

«Στην εποχή μας, αν ένας καλλιτέχνης δεν εμφανίζεται στα μέσα ενημέρωσης, δεν υπάρχει», είχε δηλώσει στους Times. «Ο μύθος ότι ένας καλλιτέχνης δεν είναι “καθαρός” αν βγάζει χρήματα είναι ένας λάθος μύθος… Για τι πρέπει να απολογηθώ; Δημιουργώ τέχνη που μπορούν να αγοράσουν οι άνθρωποι. Και αυτό τους κάνει χαρούμενους».

Ο άνθρωπος που σημάδεψε τη δεκαετία του ’60

Ο Πίτερ Μαξ Φίνκελσταϊν γεννήθηκε στο Βερολίνο στις 19 Οκτωβρίου 1937 και έζησε στην Κίνα και το Ισραήλ, προτού η οικογένειά του εγκατασταθεί στη Νέα Υόρκη.

Στη σχολή καλών τεχνών σπούδασε ρεαλισμό, κάτι που ωστόσο δεν αποτυπώθηκε ιδιαίτερα στο μετέπειτα έργο του.

Ξεκίνησε ένα βραβευμένο στούντιο σχεδιασμού μαζί με έναν συνεργάτη και στη συνέχεια ακολούθησε τη δική του πορεία, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση της καλλιτεχνικής αισθητικής της δεκαετίας του ’60.

Ο Μαξ είχε πει πως ενθουσιάστηκε όταν ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον τού αποκάλυψε ότι οι αφίσες του κοσμούσαν τους τοίχους του φοιτητικού του δωματίου όταν σπούδαζε.

Δεκαετίες αργότερα, μια σειρά πορτρέτων του Κλίντον που φιλοτέχνησε ο Μαξ τοποθετήθηκε στη βιβλιοθήκη του πρώην προέδρου.

Το 1997, ο Μαξ κατηγορήθηκε ότι απέκρυψε πωλήσεις έργων του ύψους 1,1 εκατομμυρίου δολαρίων και δήλωσε ένοχος για φοροδιαφυγή.

Καταδικάστηκε σε δύο μήνες σε κέντρο επανένταξης και σε παροχή κοινωνικής εργασίας, μέρος της οποίας περιλάμβανε τη συμμετοχή σε καλλιτεχνικά προγράμματα για παιδιά.

Οι New York Times αποκάλυψαν τον Μάιο του 2019 ότι ο Μαξ είχε διαγνωστεί με συμπτώματα της νόσου Αλτσχάιμερ και προχωρημένη άνοια. Τότε, σύμφωνα με την εφημερίδα, είχε να ζωγραφίσει εδώ και τέσσερα χρόνια.