Η καρδιά του αθλητή δεν είναι πάντα γερή

Υπαρκτός αν και σπάνιος ο κίνδυνος καρδιαγγειακού επεισοδίου κατά την άθληση

Οι καρδιολογικές εξετάσεις δεν είναι ένα τυπικό προαπαιτούμενο για τους νέους που θέλουν να αθληθούν ερασιτεχνικά ή για τους επαγγελματίες αθλητές. Ο προαθλητικός έλεγχος προειδοποιεί και προλαμβάνει ιδιαίτερα άσχημες καταστάσεις.

Μπορεί να μη συμβαίνει συχνά, όμως δεν αποτελεί σπάνιο γεγονός. Αρκετοί νέοι κατά τη διάρκεια ενός αγώνα ή της άθλησης έχουν χάσει τη ζωή τους επειδή δε γνώριζαν ότι έπασχαν από κάποιο καρδιακό νόσημα και ότι παρά την άψογη –φαινομενικά- φυσική τους κατάσταση, η έντονη προπόνηση δεν ήταν κατάλληλη για τον οργανισμό τους. Σχεδόν το σύνολο των νέων αυτών δεν είχε πραγματοποιήσει το σωστό προαθλητικό έλεγχο ο οποίος και θα προσδιόριζε αν το άθλημα της επιλογής τους ήταν κατάλληλο για εκείνους.

Όπως επισημάνθηκε στο πρόσφατο ετήσιο συνέδριο της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας, ο προαθλητικός έλεγχος είναι απαραίτητος γιατί έχει αποδειχτεί με τα διεθνή δεδομένα που υπάρχουν, ότι ο κίνδυνος αιφνιδίου θανάτου είναι 3 έως 5 φορές μεγαλύτερος στους αθλητές. Έχει καταγραφεί ότι υπάρχουν αθλητές χωρίς προηγούμενα συμπτώματα που πεθαίνουν αιφνίδια.

Ως αιφνίδιος θάνατος κατά την άσκηση ορίζεται ο θάνατος ο οποίος είναι μη αναμενόμενος και επέρχεται συνήθως χωρίς πρόδρομα συμπτώματα κατά την διάρκεια της άθλησης, της προπόνησης ή αμέσως μετά. Σχεδόν το σύνολο των θανάτων αυτών (ποσοστό άνω του 95%) οφείλονται σε καρδιακά αίτια συνήθως δε είναι κληρονομικά.

Το να σημειωθεί ένα τέτοιο επεισόδιο εξαρτάται από την ηλικία, το είδος του αθλήματος και το φύλλο. Έχει παρατηρηθεί ότι το 70% των περιπτώσεων αφορούσε σε αθλητές που έπαιζαν ποδόσφαιρο ή μπάσκετ και την κολύμβηση. Επίσης τα αγόρια φαίνεται ότι διατρέχουν 5 με 9 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο πιθανόν λόγω της εντονότερης άθλησης και της συχνότερης έκφρασης στους άντρες καρδιακών νοσημάτων όπως οι καρδιομυοπάθειες και η στεφανιαία νόσος.

Πάντως θα πρέπει να μην ενοχοποιείται η άθληση για αιφνίδιο θάνατο καθώς όπως είπαμε μια τέτοια περίπτωση είναι σπάνια (2-3 θάνατοι ανά 100.000 αθλητές). Να αναφέρουμε ακόμη ότι σε κάθε θάνατο στην άθληση αντιστοιχούν τουλάχιστον 100 αιφνίδιοι θάνατοι από άλλες αιτίες στο γενικό πληθυσμό νέων ανθρώπων.

Έλεγχος

Στόχος του προαθλητικού ελέγχου είναι να εντοπίσει τις καρδιακές νόσους οι οποίες μπορούν να χειροτερέψουν με την έντονη άσκηση ή να οδηγήσουν σε αιφνίδιο καρδιακό θάνατο. Γνωρίζοντας τη φυσική ιστορία των ασθενειών που συνδέονται με αιφνίδιο καρδιακό θάνατο μπορεί να α γίνεται διαστρωμάτωση κινδύνου.

Από προαθλητικό έλεγχο φυσικά θα πρέπει να περνούν όλοι οι αθλητές, αλλά ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται σε όσους έχουν οικογενειακό ιστορικό αιφνιδίου θανάτου νεαρού μέλους της οικογένειας, έχουν διάγνωση κληρονομικού καρδιαγγειακού νοσήματος στην οικογένεια ή εμφανίζουν κάποια συμπτώματα.

Εκτός από την εξέταση του καρδιαγγειακού συστήματος, ιδιαίτερα στα παιδιά θα πρέπει με βάσεις τις κατευθυντήριες οδηγίες να εκτιμάται συνολικά η κλινική κατάσταση, να αναζητούνται κλινικές ή μυοσκελετικές καταστάσεις μη ασφαλείς για συμμετοχή στον αθλητισμό, να γίνεται έλεγχος για πιθανές άλλες νόσους εκτός του καρδιαγγειακού συστήματος, να αναγνωρίζονται προϋπάρχουσες κακώσεις και να ανιχνεύονται στίγματα γενετικών συνδρόμων.

Η διαδικασία που ακολουθείται είναι η λήψη από το γιατρό ενός λεπτομερούς ατομικού και οικογενειακού ιατρικού ιστορικού, γίνεται φυσική εξέταση και ηλεκτροκαρδιογράφημα και αν δεν προκύψουν προβλήματα επιτρέπεται η άθληση διαφορετικά θα πρέπει να γίνει περαιτέρω έλεγχος με άλλες εξετάσεις.

Σημειώνεται ότι από το καλοκαίρι του 2018 καθιερώθηκε η Κάρτα Υγείας Αθλητή η οποία εκδίδεται εφόσον προηγηθούν τα παραπάνω και ισχύει για ένα χρόνο. Επίσης από το καλοκαίρι του 2019 μόνο καρδιολόγοι και γιατροί άλλων ειδικοτήτων που έχουν παρακολουθήσει σεμινάριο του Εθνικού Κέντρου Αθλητικών Ερευνών μπορούν να υπογράφουν τα χαρτιά για την έκδοση της κάρτας.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ:

Υγεία: Οι εξάψεις συνδέονται μακροπρόθεσμα με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων

Προσέχοντας την καρδιά, φροντίζουμε και το μυαλό μας

SHARE: