ΠΟΥ ΒΡΙΣΚΕΤΑΙ Η ΕΡΕΥΝΑ ΓΙΑ ΤΑ ΑΙΤΙΑ ΤΟΥ ΜΠΛΑΚ ΑΟΥΤ ΣΤΟ FIR ΑΘΗΝΩΝ

Tη Δευτέρα, μια ημέρα μετά το χάος που προκλήθηκε στα ελληνικά αεροδρόμια, με το θόρυβο στις επικοινωνίες αέρος-εδάφους και το αναγκαστικό zero rate που οδήγησε στο μπλακ άουτ στο FIR Aθηνών, ο προϊστάμενος της εισαγγελίας της Αθήνας, Αριστείδης Κορέας διέταξε τη διενέργεια “κατεπείγουσας προκαταρκτικής έρευνας”.

Την ανέλαβε το τμήμα Δίωξης Ηλεκτρονικού Εγκλήματος που θα ερευνήσει τυχόν παρεμβάσεις και πώς προκλήθηκαν οι παρεμβολές που παρέλυσαν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας.

Μην ξεχνάτε πως η πρώτη ανανφορά της ΥΠΑ (Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας) επί του προβλήματος, έκανε λόγο για “μαζική παρεμβολή” που επηρέαζε σχεδόν όλες τις συχνότητες VHF (το βασικό “κανάλι” επικοινωνίας αέρος-εδάφους).

Ακολούθως, προτάθηκε ως αιτία, βλάβη της κεραίας της Υπηρεσίας στα Γεράνια Όρη και λίγο αργότερα, η βλάβη του ίδιου του συστήματος των ραδιοτηλεφωνικών επικοινωνιών του ΚΕΠΑΘΜ (Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας).

Τώρα, ερευνώνται όλα, από ειδική επιτροπή.

Μέχρι να βγει το πόρισμα, ας δούμε τι έχει διευκρινιστεί ήδη.

Τα πρώτα στοιχεία για τα σενάρια

Τα περί “μαζικής παρεμβολής” οδήγησαν πολλούς στην σκέψη κυβερνοεπίθεσης, που ωστόσο δεν επιβεβαιώθηκε στους πρώτους ελέγχους.

Όπως διευκρίνισε εξ αρχής στο NEWS 24/7 ο πρόεδρος της Ένωσης Ηλεκτρονικών Μηχανικών Ασφαλείας Εναέριας Κυκλοφορίας (ΕΝΗΜΑΕΚ) της ΥΠΑ, Κωνσταντίνος Κανδεράκης «στην αρχή, το πρόβλημα φάνηκε να προέρχεται από εξωτερική παρεμβολή, με την Εθνική Επιτροπή Τηλεπικοινωνιών (ΕΕΤΤ) και Ταχυδρομείων να αναφέρει πως τα δικά της συστήματα “έβλεπαν” παρεμβολή στον αέρα». Οι άνθρωποι που έσπευσαν να εξετάσουν το ζήτημα, δεν επιβεβαίωσαν.

«Το βέβαιο είναι πως το σύστημα πήγε να “πέσει”, γιατί επεξεργαζόταν υψηλό όγκο θορύβου και πληροφοριών».

Στα της βλάβης της κεραίας στα Γεράνια Όρη, αυτό το σενάριο προέκυψε από κάποιον που ανέφερε ότι το πρόβλημα ξεκίνησε εκεί. Οι πληροφορίες του NEWS 24/7 εξηγούν ότι αυτό που συνέβη είναι το πρόβλημα ακούστηκε πρώτα από εκεί, καθώς γίνεται αδιάλειπτη ακρόαση της συγκεκριμένης συχνότητας κινδύνου. Αυτό δεν σημαίνει και ότι ξεκίνησε από εκεί.

Ο κύριος Κανδεράκης είχε ενημερώσει από την πρώτη ημέρα πως «στείλαμε κλιμάκια σε 5 βουνοκορφές, στον Υμηττό, τα Γεράνια, το Πήλιο. τη Θάσο και τα Ακαρνανικά Όρη, όπου ακολουθήθηκε η μεθοδολογία βλαβοληψίας -απομονώσαμε μονάδες και βαθμίδες, ώστε να κάνουμε επί μέρους reset-, αλλά δεν απέδιδε τίποτα.

Στις 5, την ίδια χρονική στιγμή, ησύχασε το φάσμα και αποκαταστάθηκαν όλα, συμπεριλαμβανομένων των τηλεφωνικών γραμμών και των μισθωμένων κυκλωμάτων».

Σε ό,τι αφορά την πιθανότητα τεχνικού προβλήματος του συστήματος (βλάβη στον εξοπλισμό των υποδομών τηλεπικοινωνίας), ο πάροχος που είναι ο Όμιλος ΟΤΕ εξέδωσε ανακοίνωση Τύπου, στην οποία ενημέρωνε πως «νωρίτερα σήμερα η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας ενημέρωσε τον ΟΤΕ για πρόβλημα στις ραδιοσυχνότητες επικοινωνίας των ελληνικών αεροδρομίων.

«Ο πρώτος έλεγχος δεν κατέδειξε τεχνικό πρόβλημα σε κυκλώματα ΟΤΕ. Είμαστε σε στενή συνεργασία με την Πολιτική Αεροπορία για να βοηθήσουμε στον εντοπισμό του προβλήματος και την εξεύρεση λύσης».

Πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται και η πιθανότητα να “κόλλησε” το σύστημα VAR (Voice communication system – Ancillaries- Remote control system), που περιλαμβάνει τις κύριες και τις εφεδρικές ραδιοτηλεφωνικές επικοινωνίες, όπως και το σύστημα κινδύνου, αλλά και το εξ αποστάσεως σύστημα ελέγχου λειτουργίας των σταθμών στα βουνά, με τηλεχειρισμό.

Οι πηγές μας δεν συνέβη αυτό.

Για την ιστορία, το υπάρχον VAR “δουλεύει” από το 1991 και θα έπρεπε να έχει αντικατασταθεί, καθώς το νέο είναι ήδη στα χέρια της ΥΠΑ, “αιχμάλωτο” της γραφειοκρατίας σε μια σε αποθήκη. Αναμένεται να “απελευθερωθεί” -με μια απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που εκκρεμεί- την ερχόμενη εβδομάδα.

Παρεμπιπτόντως, εκκρεμεί και η απόκτηση 495 νέων πομποδεκτών. Βρέθηκε ανάδοχος και κυβερνητικοί εκπρόσωποι είπαν πως θα αρχίσουν να παραδίδονται -προς εγκατάσταση- στις αρχές του 2026. Εδώ είμαστε να το δούμε.

Σύμφωνα τώρα, με τις πληροφορίες του NEWS 24/7, το πιθανότερο θα είναι θα “φταίξει” η παλαιότητα του συστήματος.

Ποιοι ερευνούν τα αίτια του μπλακάουτ στο FIR Aθηνών

Όλα τα σενάρια για τις πιθανές πηγές ενός πολύ σημαντικού προβλήματος που ανέδειξε -για μια ακόμη φορά- τα σημαντικά κενά ασφαλείας των αερομεταφορών στην Ελλάδα, θα ερευνηθούν από την ειδική επιτροπή που συγκροτήθηκε τη Δευτέρα, μετά την διαταγή εισαγγελικής έρευνας.

Θα χρειαστεί να ερευνήσουν την κυβερνοασφάλεια, τη διαχείριση των ραδιοσυχνοτήτων και την αεροπορική ασφάλεια και να καταλήξουν σε πόρισμα που θα δώσει την αιτία, αλλά και τον τρόπο που θα μας γλιτώσει από επανάληψη της εμπειρίας και δη σε πιο τουριστική περίοδο.

Στην ειδική επιτροπή συμμετέχουν ο διοικητής της Εθνικής Αρχής Κυβερνοασφάλειας, Μιχάλης Μπλέτσας, ο μηχανικός επικοινωνιών του ΓΕΕΘΑ, συνταγματάρχης Δημήτρης Ζαμπακόλας, ο υποδιευθυντής Εποπτείας Φάσματος της Εθνικής Επιτροπής Τηλεπικοινωνιών και Ταχυδρομείων, Νίκος Ηγουμενίδης και εκπρόσωπος του ΕUROCONTROL -του πανευρωπαϊκού, πολιτικοστρατιωτικού οργανισμού που ασχολείται με την υποστήριξη της ευρωπαϊκής αεροπορίας.

Eπικεφαλής είναι ο διοικητής της Αρχής Πολιτικής Αεροπορίας, Δρ Χρήστος Τσίτουρας.

Σε ποιο σημείο είναι οι έρευνες

Οι εξελίξεις είναι συνεχόμενες από τη Δευτέρα μέχρι σήμερα. Κατ’ αρχάς, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες μας συγκλήθηκε σύσκεψη της ειδικής επιτροπής, υπό τον Δρ Τσίτουρα και μετά έγινε σύσκεψη και με τον πάροχο, ενώ κλιμάκιο της κυβερνοασφάλειας συγκεντρώνει στοιχεία για το ενδεχόμενο ηλεκτρονικού εγκλήματος, εξετάζοντας όλα τα δεδομένα επί τόπου.

Πληροφορίες αναφέρουν πως θα γίνουν και εκ του σύνεγγυς συνεντεύξεις με τους εκπροσώπους των αρμόδιων φορέων (πχ ελεγκτών) και όσων έζησαν ό,τι έγινε την Κυριακή.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του NEWS 24/7, έχουν ήδη προταθεί ιδέες ως προς το πώς μπορεί να ενισχυθεί το δίκτυο, όπως και πώς μπορούν να υπάρξουν περισσότεροι εφεδρικοί δρόμοι, καθώς την περασμένη Κυριακή έλειψαν οι εναλλακτικές.

Παράλληλα με τη διερεύνηση του προβλήματος από την επιτροπή συμβαίνουν και άλλα πράγματα.

Για παράδειγμα, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας ζήτησε από τη διοίκηση της ΥΠΑ να διενεργήσει ΕΔΕ (Ένορκη Διοικητική Εξέταση), προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπήρξαν παραλείψεις ή ευθύνες υπαλλήλων ή υπηρεσιών της Υπηρεσίας. Ο υπουργός ζήτησε να ενημερωθεί και για τα μέτρα που έχουν ληφθεί -και θα ληφθούν- για την αποφυγή παρόμοιων περιστατικών.

Τι άλλο -σημαντικό- συμβαίνει παράλληλα με τη διερεύνηση

Παράλληλα με τη διερεύνηση του μπλακάουτ στον FIR Αθηνών, η ΥΠΑ βρίσκεται σε φάση μετασχηματισμού σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Ο νόμος “βγήκε” το 2016 και το 2018 είχαμε και το προεδρικό διάταγμα, μετά όμως, άλλαξε η κυβέρνηση και υπήρξε μια παύση, πριν γίνει η Υπηρεσία ανεξάρτητη αρχή και το 2020 να οριστεί ως πρόσωπο δημοσίου δικαίου. Το θέμα σταμάτησε και πάλι εκεί, έως τον περασμένο Νοέμβριο (του 2025) που ψηφίστηκε ο νόμος.

Στην παρούσα φάση έχει οριστεί το ΔΣ, το οποίο και συνεδριάζει και τώρα θα αρχίσουν να βγαίνουν οι πρώτες αποφάσεις επί αρμοδιοτήτων, ώστε να τοποθετηθεί κόσμος σε μονάδες και φυσικά, να βγει ο προϋπολογισμός.

Ενόσω λοιπόν, γίνονται όλα αυτά, είναι σε εξέλιξη και η διερεύνηση για την κατάρρευση του ελληνικού εναέριου χώρου.