FT: Η ΕΕ εξετάζει δασμούς 93 δισ. ευρώ ως αντίποινα στις απειλές Τραμπ για τη Γροιλανδία

Μεγάλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατήγγειλαν την Κυριακή (18/01) τις απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για επιβολή δασμών με αφορμή τη Γροιλανδία, χαρακτηρίζοντάς τες ως εκβιασμό, ενώ η Γαλλία πρότεινε να υπάρξει απάντηση με μια σειρά οικονομικών αντιμέτρων που δεν έχουν δοκιμαστεί έως σήμερα.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, oι ευρωπαϊκές χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο να επιβάλουν στις ΗΠΑ δασμούς ύψους 93 δισ. ευρώ ή να περιορίσουν την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην ευρωπαϊκή αγορά, ως απάντηση στις απειλές του Ντόναλντ Τραμπ προς τους συμμάχους του ΝΑΤΟ που αντιτίθενται στην εκστρατεία του για την ανάληψη ελέγχου της Γροιλανδίας.

Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί τη σοβαρότερη κρίση στις διατλαντικές σχέσεις εδώ και δεκαετίες.

Τα αντίμετρα καταρτίζονται προκειμένου να προσφέρουν στους Ευρωπαίους ηγέτες διαπραγματευτικό πλεονέκτημα σε κρίσιμες συναντήσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός αυτή την εβδομάδα, σύμφωνα με αξιωματούχους που συμμετέχουν στις προετοιμασίες.

Στόχος τους είναι να βρεθεί ένας συμβιβασμός που θα αποτρέψει μια βαθιά ρήξη στη δυτική στρατιωτική συμμαχία, η οποία θα αποτελούσε υπαρξιακή απειλή για την ασφάλεια της Ευρώπης.

Ο κατάλογος των δασμών είχε καταρτιστεί πέρυσι, αλλά ανεστάλη έως τις 6 Φεβρουαρίου, προκειμένου να αποφευχθεί ένας πλήρους κλίμακας εμπορικός πόλεμος.

Η επανενεργοποίησή του, σύμφωνα με τους FT, συζητήθηκε σήμερα από τους 27 πρέσβεις της ΕΕ, μαζί με το λεγόμενο εργαλείο κατά της εξαναγκαστικής πίεσης (Anti-Coercion Instrument- ACI), το οποίο μπορεί να περιορίσει την πρόσβαση αμερικανικών εταιρειών στην εσωτερική αγορά, καθώς η Ένωση αναζητούσε τον τρόπο αντίδρασης στις απειλές του Αμερικανού προέδρου για τιμωρητικούς δασμούς.

Ειδικότερα, το εργαλείο αυτό παρέχει ένα ευρύ φάσμα πιθανών αντιμέτρων που περιλαμβάνουν την επιβολή δασμών, περιορισμούς στο εμπόριο υπηρεσιών και σε πτυχές των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας που σχετίζονται με το εμπόριο, καθώς και περιορισμούς στην πρόσβαση σε άμεσες ξένες επενδύσεις και δημόσιες συμβάσεις.

Μάλιστα, νωρίτερα, η Γαλλία είχε καλέσει την ΕΕ να απαντήσει χρησιμοποιώντας το ACI, το οποίο δεν έχει εφαρμοστεί ποτέ από την υιοθέτησή του το 2023.

«Υπάρχουν ξεκάθαρα μέσα αντιποίνων διαθέσιμα, αν αυτό συνεχιστεί. [Ο Τραμπ] χρησιμοποιεί καθαρά μαφιόζικες μεθόδους», δήλωσε Ευρωπαίος διπλωμάτης που είχε ενημερωθεί για τις συζητήσεις. «Την ίδια στιγμή, θέλουμε δημόσια να καλέσουμε σε ψυχραιμία και να του δώσουμε τη δυνατότητα να υποχωρήσει». «Το μήνυμα είναι καρότο και μαστίγιο», πρόσθεσε.

Παρίσι και Βερολίνο συντονίζουν κοινή απάντηση, με τους υπουργούς Οικονομικών των δύο χωρών να αναμένεται να συναντηθούν τη Δευτέρα (19/01) στο Βερολίνο, πριν μεταβούν στις Βρυξέλλες για συνάντηση με τους Ευρωπαίους ομολόγους τους, σύμφωνα με συνεργάτη του γαλλικού υπουργείου. «Το ζήτημα θα πρέπει επίσης να τεθεί σε όλους τους εταίρους της G7, υπό τη γαλλική προεδρία», πρόσθεσε.

Παρότι πολλά άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ έχουν εκφράσει στήριξη στη διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί το ACI κατά των ΗΠΑ, η πλειονότητα ζήτησε διάλογο με τον Τραμπ πριν από την εκτόξευση άμεσων απειλών για αντίποινα, σύμφωνα με διπλωμάτες που ενημερώθηκαν για τις συζητήσεις. «Πρέπει να πέσουν οι τόνοι», δήλωσε δεύτερος διπλωμάτης της ΕΕ.

Ως ένα πρώτο βήμα προς τα αντίποινα, τα μεγαλύτερα κόμματα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου δήλωσαν το Σαββατοκύριακο ότι θα καθυστερήσουν προγραμματισμένη ψηφοφορία για μέτρα που θα μείωναν τους δασμούς της ΕΕ σε αμερικανικά προϊόντα, στο πλαίσιο εμπορικής συμφωνίας που είχε επιτευχθεί πέρυσι.

Ο Τραμπ, που θα βρεθεί στο ελβετικό φόρουμ την Τετάρτη και την Πέμπτη, αναμένεται να έχει κατ’ ιδίαν συνομιλίες με Ευρωπαίους ηγέτες, μεταξύ των οποίων και η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ενώ θα συμμετάσχει και σε ευρύτερη συζήτηση μεταξύ δυτικών χωρών που στηρίζουν την Ουκρανία.

«Θέλουμε να συνεργαστούμε και δεν είμαστε εμείς εκείνοι που επιδιώκουμε τη σύγκρουση», δήλωσε η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν.

Σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας από δυτικές χώρες θα συναντηθούν στο Νταβός το απόγευμα της Δευτέρας (19/01). Οι συνομιλίες αρχικά είχαν προγραμματιστεί να επικεντρωθούν στην Ουκρανία και στις συνεχιζόμενες ειρηνευτικές προσπάθειες για τον τερματισμό της ρωσικής εισβολής, ωστόσο αναθεωρήθηκαν ώστε να δοθεί χρόνος για τη συζήτηση της κρίσης γύρω από τη Γροιλανδία, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους που έχουν ενημερωθεί για τις προετοιμασίες.

Σημειώνεται, πάντως, πως την Κυριακή (18/01), ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, δήλωσε ότι η Ευρώπη είναι υπερβολικά αδύναμη για να εγγυηθεί την ασφάλεια της Γροιλανδίας, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες αρνήθηκαν να υποχωρήσουν από την απαίτησή τους να αναλάβουν τον έλεγχο του στρατηγικής σημασίας νησιού.

Μιλώντας στο NBC News, ο Μπέσεντ επέμεινε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να αποκτήσουν τη Γροιλανδία από τη Δανία και κατηγόρησε την Ευρώπη ότι δεν είναι σε θέση να το προστατεύσει απέναντι σε ρωσική ή κινεζική επιθετικότητα.

«Οι Ευρωπαίοι εκπέμπουν αδυναμία, οι ΗΠΑ εκπέμπουν ισχύ», δήλωσε. «Ο πρόεδρος πιστεύει ότι η ενισχυμένη ασφάλεια δεν είναι δυνατή χωρίς η Γροιλανδία να αποτελεί μέρος των Ηνωμένων Πολιτειών».

Συντονισμένη Ευρωπαϊκή αντίδραση

Η Κύπρος, κάτοχος της εξάμηνης εναλλασσόμενης προεδρίας της ΕΕ, κάλεσε τους πρεσβευτές σε έκτακτη συνάντηση στις Βρυξέλλες αργά την Κυριακή, καθώς οι ηγέτες της ΕΕ ενέτειναν τις επαφές τους.

Νωρίτερα, οι 8 ευρωπαϊκές χώρες είχαν εκδόσει κοινή δήλωση τονίζοντας ότι τέτοιες κινήσεις, όπως οι απειλές Τραμπ, πλήττουν τις διατλαντικές σχέσεις. Παράλληλα, υπογράμμιζαν ότι θα παραμείνουν ενωμένες και σε πλήρη συντονισμό απέναντι σε οποιαδήποτε αντίδραση.

Γαλλία, Γερμανία, Δανία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Νορβηγία, Σουηδία και Φινλανδία  εξέφρασαν ταυτόχρονα την αλληλεγγύη τους προς τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας, ενώ ως μέλη του ΝΑΤΟ δεσμεύτηκαν να συμβάλουν στην ενίσχυση της ασφάλειας στην Αρκτική, την οποία χαρακτηρίζουν κοινό διατλαντικό συμφέρον.

«Οι απειλές για δασμούς υπονομεύουν τις διατλαντικές σχέσεις και εγκυμονούν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής κλιμάκωσης», τόνισαν.

Στην επιστολή τους, οι χώρες επανέλαβαν ότι «στέκονται σε πλήρη αλληλεγγύη με το Βασίλειο της Δανίας και τον λαό της Γροιλανδίας».

«Είμαστε έτοιμοι να συμμετάσχουμε σε διάλογο, βασισμένο στις αρχές της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας, τις οποίες στηρίζουμε ακλόνητα», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Και οι οκτώ χώρες είναι μέλη του ΝΑΤΟ και τόνισαν ότι «δεσμεύονται να ενισχύσουν την ασφάλεια στην Αρκτική, ως κοινό διατλαντικό συμφέρον».

Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμαναν ότι πρόσφατη δανική στρατιωτική άσκηση στη Γροιλανδία, με την ονομασία «Arctic Endurance», αποτελεί απόδειξη αυτής της δέσμευσης και «δεν συνιστά απειλή για κανέναν».

«Θα συνεχίσουμε να παραμένουμε ενωμένες και συντονισμένες στην απάντησή μας», δήλωσαν. «Είμαστε δεσμευμένες να διατηρήσουμε την κυριαρχία μας».