Γεωργία Τέγου: “Hθελα τόσο πολύ τον χορό, που σχεδόν πονούσα μέσα μου”

Διαβάζεται σε 12'
Η Γεωργία Τέγου
Piotr-Motyka

Ένα ντουέτο συντονισμένο στα πιο ανεπαίσθητα σήματα του ανθρώπινου σώματος φέρνει η Γεωργία Τέγου στο Sadler’s Wells του Λονδίνου από τις 19 έως τις 21 Νοεμβρίου 2026. Το «In the Quiet of Us», συμπαραγωγή του κορυφαίου λονδρέζικου οργανισμού, τοποθετεί τον χορό στη διασταύρωση των εικαστικών τεχνών και της νευροεπιστήμης.

Από τα Γρεβενά, όπου δεν υπήρχε σχολή μπαλέτου, μέχρι τις σκηνές του Λονδίνου, η Γεωργία Τέγου ακολούθησε μια διαδρομή που γεννήθηκε από μια επίμονη επιθυμία να χορέψει. Σήμερα, μέσα από μια βαθιά προσωπική δημιουργία, αναζητά τις αόρατες συνδέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους, τη μουσική, το σώμα και τον ανθρώπινο εγκέφαλο.

Η χορογράφος συνεργάζεται στενά με τον αρχιτέκτονα και επιμελητή Andrew Borg Wirth και με τον συνθέτη Αλέξανδρο Μίαρη. Υπερβαίνοντας την παραδοσιακή σκηνογραφία για τη συγκρότηση ενός ενιαίου σκηνικού κόσμου, ο χώρος μεταμορφώνεται διαρκώς: ένα δωμάτιο, ένα χειρουργείο, μια νευρωνική σύναψη. Δύο ερμηνευτές λειτουργούν άλλοτε ως σώματα και άλλοτε ως ηλεκτρικά κύματα μέσα σε ένα δίκτυο, όπου μια ανεπαίσθητη μετατόπιση βάρους, η αναπνοή ή ένα ανεπαίσθητο βλέμμα αρκούν για να μεταβάλλουν τα πάντα. Το έργο γεφυρώνει το μικροσκοπικό με το συμπαντικό, αναζητώντας στον άυλο χώρο ανάμεσά μας τη συγγένεια ανάμεσα στο κυτταρικό επίπεδο και τις δομές του σύμπαντος.

Η Γεωργία Τέγου
Piotr-Motyka

Τα Tegos Tapes και η μουσική παρακαταθήκη του Vangelis

Οπτικός και εννοιολογικός άξονας της παράστασης είναι τα Tegos Tapes: ένα σπάνιο ιστορικό αρχείο μικρονευροχειρουργικών επεμβάσεων, το οποίο δημιούργησε ο νευροχειρουργός Δρ. Στέργιος Τέγος —θείος της χορογράφου— σε συνεργασία με τον Βαγγέλη Παπαθανασίου (Vangelis), στενό και αγαπημένο του φίλο.

Το χειρουργικό υλικό, υπό την πρωτότυπη μουσική σύνθεση του Παπαθανασίου, μετασχηματίζεται σε video art από τους Andrew Borg Wirth και Nick Theuma και προβάλλεται πάνω στη σκηνή μετατρέποντας την σε γλυπτική εγκατάσταση. Το απόσπασμα του αρχείου παρουσιάζεται με την μουσική του Παπαθανασίου, ενώ ο συνθέτης Αλέξανδρος Μίαρης παίζει ζωντανά στη σκηνή, με προετοιμασμένο πιάνο και modular synthesizers, σαν μια απόκριση στο αρχείο μέσα στον χρόνο. Η χειρουργική ακρίβεια συναντά την ανθρώπινη επαφή: η ελάχιστη κίνηση κάτω από το δέρμα συνδέεται ευθέως με τη λεπτή ισορροπία της συνύπαρξης.

Η Γεωργία Τέγου
Η Γεωργία Τέγου Piotr-Motyka

«Ο χορός ήταν το μεράκι και το απωθημένο μου»

Υπάρχουν επιθυμίες που προηγούνται των λέξεων. Που εγκαθίστανται μέσα μας προτού ακόμη αποκτήσουμε τα μέσα να τις πραγματοποιήσουμε, επιμένοντας με μια δύναμη σχεδόν σωματική. Για τη Γεωργία Τέγου, ο χορός υπήρξε μια τέτοια επιθυμία. Μεγαλώνοντας στα Γρεβενά, σε μια πόλη χωρίς σχολή μπαλέτου, ονειρευόταν κάτι που δεν μπορούσε ακόμη να αγγίξει. «Το ήθελα τόσο πολύ που με πονούσε μέσα μου», μου λέει.

Από εκείνη την παιδική λαχτάρα μέχρι τη σημερινή της καλλιτεχνική διαδρομή στο Λονδίνο μεσολάβησαν η μουσική, μια μπλακ μέταλ μπάντα, οι σπουδές, μια δασκάλα που πίστεψε στις δυνατότητές της, αλλά και μια σειρά από συναντήσεις που καθόρισαν την πορεία της. Σήμερα, η χορογράφος στρέφει το βλέμμα της σε κάτι φαινομενικά ανεπαίσθητο: στις μικροσκοπικές χειρονομίες που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο σχετιζόμαστε. Στη νέα της δημιουργία, η έρευνα γύρω από το ανθρώπινο σώμα συναντά ένα οικογενειακό αρχείο νευροχειρουργικών επεμβάσεων με μουσική του Βαγγέλη Παπαθανασίου, δημιουργώντας έναν απροσδόκητο διάλογο ανάμεσα στην επιστήμη και την τέχνη.

Χάρηκα μια συζήτηση για τον χορό, τη δημιουργία, τη σημασία της ανθρώπινης επαφής και όλα εκείνα που συμβαίνουν ανάμεσά μας χωρίς να τα αντιλαμβανόμαστε.

Γεννήθηκες και μεγάλωσες στα Γρεβενά, σε μια πόλη όπου δεν υπήρχε σχολή χορού. Πώς γεννήθηκε μέσα σου αυτή η τόσο ισχυρή επιθυμία να χορέψεις;

Δεν ξέρω πραγματικά. Την είχα μέσα μου από πολύ μικρή, σαν μια επιθυμία τόσο έντονη, που σχεδόν με πονούσε. Ο χορός ήταν ένα μεγάλο μου μεράκι, αλλά και ένα απωθημένο, γιατί στα Γρεβενά δεν υπήρχε σχολή μπαλέτου. Οι γονείς μου προσπάθησαν κάποιες φορές να με πηγαίνουν στη Θεσσαλονίκη, αλλά τότε οι μετακινήσεις ήταν πολύ δύσκολες. Έτσι, ξεκίνησα ρυθμική γυμναστική, με την οποία ασχολήθηκα για αρκετά χρόνια. Νομίζω ότι αυτή η εμπειρία με βοήθησε αργότερα, όταν άρχισα να χορεύω συστηματικά.

Ο χορός έχει για μένα κάτι πολύ αρχαίο, σχεδόν αρχέγονο. Είναι μια μορφή έκφρασης που έρχεται από πολύ βαθιά μέσα μας.

Η μουσική, πάντως, υπήρχε από νωρίς στη ζωή σου. Και μάλιστα με έναν μάλλον απρόσμενο τρόπο.

Η μουσική υπήρχε πάντοτε στην οικογένειά μας. Οι γονείς μου δεν είναι καλλιτέχνες, αλλά αγαπούν πολύ τις τέχνες. Ο πατέρας μου έπαιζε κορνέτα στη φιλαρμονική, ενώ εγώ έπαιζα πιάνο από μικρή.

Στα δεκαπέντε μου μπήκα σε μια μέταλ μπάντα, και μάλιστα μπλακ μέταλ! Πηγαίναμε πολύ καλά. Κάναμε συναυλίες, περιοδείες, παίξαμε μαζί με τα Διάφανα Κρίνα, είχαν γράψει για εμάς μουσικά περιοδικά. Κάποια στιγμή είχα αποφασίσει ότι θα γινόμουν μουσικός. Η μουσική ήταν ένας ολόκληρος κόσμος για μένα.

Η Γεωργία Τέγου
Nikolas Louka

Και πώς επέστρεψε ο χορός στη ζωή σου;

Όταν πέρασα στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, στη Θεσσαλονίκη, ξεκίνησα επιτέλους κανονικό μπαλέτο. Ήμουν ήδη μεγάλη για να αρχίσω. Θυμάμαι το πρώτο μάθημα, που ήμουν πίσω πίσω και προσπαθούσα απλώς να ακολουθήσω τους υπόλοιπους.

Είχα, όμως, μια φυσική ευκολία στο σώμα μου. Η δασκάλα μου, μια Αγγλίδα που ζούσε τότε στη Θεσσαλονίκη, το αναγνώρισε και μου πρότεινε να μου κάνει ιδιαίτερα μαθήματα δωρεάν. Η Λιζ ήταν η μαγική μου νεράιδα.

Με προετοίμασε και άρχισα να δουλεύω εξαιρετικά εντατικά. Έφτασα να κάνω έξι ώρες χορό την ημέρα. Επειδή είχα ξεκινήσει αργά, αισθανόμουν ότι έπρεπε να καλύψω τον χαμένο χρόνο.

Ακολούθησε η Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης, αλλά και μια ιστορία που μοιάζει σχεδόν κινηματογραφική.

Η Λιζ με είχε κατευθύνει προς την Αγγλία. Κατέβηκα, λοιπόν, στην Αθήνα για να δώσω εξετάσεις στο Ίδρυμα Κρατικών Υποτροφιών, χωρίς να γνωρίζω ουσιαστικά τίποτα για τις σχολές χορού της Αθήνας.

Εκεί γνώρισα τον Ταξιάρχη Βασιλάκο, που είχε μόλις αποφοιτήσει από την Κρατική Σχολή Ορχηστικής Τέχνης. Με ρώτησε γιατί δεν έδινα εξετάσεις και, αν θα το πιστέψεις, του απάντησα: «Τι είναι η Κρατική;».

Τελικά έδωσα, έφτασα μέχρι την τελευταία φάση, αλλά δεν με πήραν. Πήρα το τρένο να επιστρέψω στη Θεσσαλονίκη, απογοητευμένη. Και ενώ βρισκόμουν στο τρένο, με πήραν τηλέφωνο. Ήμουν η πρώτη επιλαχούσα, κάποιος δεν είχε αποδεχτεί τη θέση του και έπρεπε να γυρίσω στην Αθήνα, γιατί τη Δευτέρα ξεκινούσα μαθήματα. Έκλαιγα μέσα στο τρένο. Έτσι άρχισαν όλα.

Πότε αισθάνθηκες την ανάγκη να περάσεις από την ερμηνεία στη χορογραφία;

Αφού τελείωσα την σχολή, εργάστηκα στην Αθήνα ως χορεύτρια, αλλά και στον χώρο της μουσικής. Σταδιακά συνειδητοποίησα ότι ήθελα να δημιουργώ δικά μου έργα. Δεν είχα, όμως, την αυτοπεποίθηση να πω ξαφνικά «είμαι χορογράφος».

Αποφάσισα, λοιπόν, να κάνω μεταπτυχιακό στη χορογραφία. Έκανα αιτήσεις σε διάφορα προγράμματα, έγινα δεκτή σε τρία και επέλεξα την Αγγλία. Ήμουν ήδη τριάντα ετών όταν μετακόμισα εκεί. Το μεταπτυχιακό ήταν εξαιρετικά πρακτικό. Ήμασταν μόλις πέντε φοιτητές και δημιουργούσαμε συνεχώς έργα, συνεργαζόμασταν με συνθέτες, είχαμε πρόσβαση σε θέατρα και μαθαίναμε διαφορετικές πλευρές της παραγωγής. Ήταν το πρώτο μου ουσιαστικό εφαλτήριο. Στη συνέχεια παρουσίασα τη δουλειά μου δύο φορές σε φεστιβάλ νέων χορογράφων και άρχισα να δημιουργώ πιο συστηματικά.

Πώς γεννιέται, αλήθεια, μια χορογραφία; Ποια είναι η πρώτη ύλη μιας δημιουργίας που ξεκινά χωρίς λέξεις;

Υπάρχουν πολλές αφετηρίες. Για μένα συνήθως ξεκινά από ένα συναίσθημα, από κάτι που με απασχολεί εσωτερικά, που με τρώει. Αρχίζω ενστικτωδώς να αναζητώ πράγματα που συνδέονται με αυτή την αίσθηση. Μπορεί να είναι ένα κείμενο, μια εικόνα, μια μουσική, κάτι που παρατηρώ στην καθημερινότητά μου.

Ύστερα αρχίζει η έρευνα. Διαβάζω, βλέπω εκθέσεις, παραστάσεις, παρατηρώ τον κόσμο μέσα από το φίλτρο αυτής της πρώτης ιδέας. Και σιγά σιγά διαμορφώνεται η δραματουργία. Το έργο γεννιέται πραγματικά όταν αρχίζεις να το δουλεύεις.

Dana Fouras

Πόσο καθοριστική είναι σε αυτή τη διαδικασία η παρουσία των χορευτών;

Πάρα πολύ. Σκέψου ότι ο ζωγράφος έχει τα πινέλα και τα χρώματά του. Εμείς έχουμε τους χορευτές μας. Μόνο που οι χορευτές είναι άνθρωποι, με τη δική τους τεχνική, αισθητική, αντίληψη και προσωπικότητα. Επομένως, η δημιουργία είναι ένας διαρκής διάλογος. Δεν πρόκειται απλώς να πεις «κάνουμε ένα, δύο, τρία, τέσσερα». Δουλεύεις μια ιδέα, τη ζυμώνεις μαζί τους, ανακαλύπτεις συνεχώς νέες δυνατότητες, ώσπου να δεις αν αυτό που γεννιέται παραμένει συνδεδεμένο με την αρχική σου αίσθηση.

Έχεις συνεργαστεί και με την Εθνική Λυρική Σκηνή. Τι κράτησες από τη συνάντησή σου με δημιουργούς που κουβαλούν μια τόσο σημαντική θεατρική κληρονομιά;

Ήταν μια συγκλονιστική εμπειρία. Συνεργάστηκα με τον σκηνοθέτη Αντρέι Σερμπάν, τη Χλόη Ομπολένσκι και την Κέιτ Φλατ σε μια μεγάλη παραγωγή της όπερας Τουραντότ, η οποία είχε δημιουργηθεί αρχικά το 1984. Η πρόθεση ήταν να την ξαναφανταστούμε, διατηρώντας ορισμένα στοιχεία της αρχικής δημιουργίας.

Βρέθηκα δίπλα σε ανθρώπους με τεράστια εμπειρία, συνεργάτες του Πίτερ Μπρουκ, και αισθανόμουν πραγματικά δέος. Εκείνο, όμως, που με εντυπωσίασε περισσότερο ήταν ο ενθουσιασμός τους. Μιλάμε για ανθρώπους με τόσο σπουδαία διαδρομή που εξακολουθούσαν να συζητούν με πάθος καινούργιες ιδέες, να πειραματίζονται και να τολμούν να καινοτομήσουν. Έμαθα πολλά από την πειθαρχία τους, από τη μέθοδό τους, από την επιμονή να υπηρετούν μια ιδέα ακόμη κι όταν δεν λειτουργεί με την πρώτη. Κυρίως, όμως, ένιωσα ότι η δημιουργικότητα είναι μια στάση ζωής, που δεν σταματά ποτέ να ανανεώνεται.

Στη νέα σου δημιουργία στρέφεσαι στις πιο ανεπαίσθητες μορφές ανθρώπινης επικοινωνίας. Από πού ξεκίνησε αυτή η αναζήτηση;

Είναι κάτι που με απασχολεί εδώ και πάρα πολλά χρόνια. Ακόμη και στο δεύτερο έτος της Κρατικής είχα δημιουργήσει ένα μικρό ντουέτο πάνω στην ίδια ιδέα: πώς επικοινωνούμε μεταξύ μας και πόση σημασία έχουν τα πιο μικρά πράγματα.

Ήθελα τώρα να δημιουργήσω ένα ντουέτο που να αποτελεί μια ολοκληρωμένη παράσταση. Αρχικά σκεφτόμουν να χρησιμοποιήσω μια ζωντανή κάμερα, με έναν τρίτο περφόρμερ στη σκηνή, ώστε να πλησιάσουμε πάρα πολύ κοντά στα σώματα των χορευτών. Να δούμε κάθε άγγιγμα, κάθε έκφραση, το δέρμα σαν ένα ολόκληρο τοπίο. Να ανακαλύψουμε όσα συνήθως περνούν απαρατήρητα.

Και κάπου εκεί προέκυψε μια απροσδόκητη σύνδεση με το οικογενειακό σου παρελθόν και το αρχείο του θείου σου.

Ναι. Συζητούσα με τον συνεργάτη μου, τον Άντριου, για το πόσο κοντά θα μπορούσαμε να φτάσουμε με την κάμερα. Αναρωτιόμασταν αν θα μπορούσαμε να περάσουμε συμβολικά κάτω από το δέρμα, να φτάσουμε ακόμη και στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Και ξαφνικά συνειδητοποίησα ότι είχα στο σπίτι μου ένα τέτοιο υλικό. Ο θείος μου είχε δημιουργήσει ένα εκπαιδευτικό αρχείο βιντεοσκοπημένων νευροχειρουργικών επεμβάσεων, για τις οποίες ο Βαγγέλης Παπαθανασίου είχε γράψει μουσική.

Ήταν μια στιγμή αποκάλυψης. Άρχισα να ερευνώ το αρχείο και ανακάλυψα έναν ολόκληρο κόσμο. Η μουσική είχε χρησιμοποιηθεί, μεταξύ άλλων, ώστε το εκπαιδευτικό υλικό να γίνεται λιγότερο μονότονο, να βοηθά τη συγκέντρωση και να μειώνει το άγχος των εκπαιδευόμενων χειρουργών. Διάβασα επίσης κείμενα που είχαν γράψει ο θείος μου και ο Βαγγέλης, καθώς και την έρευνα του θείου μου για τον εγκέφαλο, την αντίληψη και τη μουσική. Εκεί συνάντησα μια ιδέα που με συγκλόνισε: τον ανθρώπινο εγκέφαλο ως σύμπαν, τη σύνδεση του μικροσκοπικού με το κοσμικό.

Πώς συνδέεται αυτό το τεράστιο, σχεδόν συμπαντικό πεδίο με τις μικρές χειρονομίες της καθημερινότητάς μας;

Σκέφτομαι πολύ την ενέργεια που μεταφέρουμε ο ένας στον άλλον. Ακόμη και ο τρόπος που θα πω καλημέρα στον οδηγό ενός λεωφορείου μπορεί να επηρεάσει τη μέρα του και, ενδεχομένως, τις επόμενες συναντήσεις του. Μια μικρή πράξη μπορεί να προκαλέσει μια αλυσίδα αντιδράσεων που δεν μπορούμε να προβλέψουμε. Με ενδιαφέρει αυτή η αόρατη σύνδεση ανάμεσα στο μικροσκοπικό και το τεράστιο.

Ο τρόπος που επικοινωνούμε δεν αφορά μόνο τις προσωπικές μας σχέσεις. Επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο χτίζουμε τη ζωή μας, την κοινωνία μας, τον κόσμο μας.

Γι’ αυτό πιστεύω ότι χρειάζεται να είμαστε περισσότερο παρόντες. Να συνειδητοποιούμε τη σημασία της κάθε μικρής ανθρώπινης επαφής.

Περιμένεις από τον θεατή να αναγνωρίσει όλες αυτές τις ιδέες ή σε ενδιαφέρει περισσότερο να βιώσει κάτι δικό του;

Ο χορός είναι μια αφηρημένη τέχνη. Εγώ μπορεί να ξεκινώ από συγκεκριμένες ιδέες, αλλά δεν περιμένω από τον θεατή να τις αποκωδικοποιήσει με τον ίδιο τρόπο.

Ελπίζω, αν έχω παραμείνει πιστή στην αρχική μου αίσθηση, να μπορέσω να τη μεταδώσω. Από εκεί και πέρα, ο καθένας θα συναντήσει το έργο μέσα από τη δική του εμπειρία, τη δική του αντίληψη, ακόμη και τη συναισθηματική κατάσταση στην οποία βρίσκεται εκείνη τη στιγμή. Αυτό είναι το μαγικό στον χορό. Δεν χρειάζεται να τα πεις όλα ξεκάθαρα. Μπορείς να μεταφέρεις κάτι βαθύτερο, κάτι αρχέγονο, που δεν χωρά απαραίτητα σε λέξεις.

Θα μπορούσαμε, λοιπόν, να πούμε ότι αυτή είναι η πιο προσωπική σου δημιουργία;

Ναι, είναι ένα πολύ προσωπικό έργο. Νομίζω ότι αποτελεί μια δήλωση για το πώς αισθάνομαι τον κόσμο. Και ίσως αυτό να είναι τελικά που με ενδιαφέρει περισσότερο: να κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά όσα συμβαίνουν ανάμεσά μας. Να καταλάβουμε ότι ακόμη και η πιο μικρή χειρονομία, ένα βλέμμα, ένα άγγιγμα ή μια καλημέρα, μπορεί να έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από όση φανταζόμαστε.

Ροή Ειδήσεων

Περισσότερα